III SA/Po 77/24

Dnia 25 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2024 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 roku, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, na postanowienie Dyrektora II Oddziału ZUS w P. z dnia 26 lipca 2023 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia egzekucyjnego z dnia 20 czerwca 2023 r, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach. Pismem z dnia 11 lipca 2023 r. kierowanym do organu I instancji skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonaną zawiadomieniem z 20 czerwca 2023 r. w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione 5 sierpnia 2011 r. przez ZUS II Oddział w P.. Skarżący wyraził niezadowolenie odnośnie funkcjonowania organów ZUS. Poinformował o złym stanie swojego zdrowia. Organ I instancji postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r. oddalił powyższą skargę. Zdaniem organu zawiadomienie zostało sporządzone prawidłowo. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Organ II instancji powtórzył argumentację prawną organu I instancji. W skardze do WSA w Poznaniu strona zakwestionowała powyższe rozstrzygniecie organu II instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie ujawnił naruszenia przepisów regulujących sposób postępowania przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Analiza dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych wskazuje, że środek egzekucyjny zastosowano prawidłowo, zgodnie z prawem. Pozwala ona na następujące ustalenia faktyczne. W przedmiotowej sprawie kwestionowana jest czynność egzekucyjna w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonana zawiadomieniem z 20 czerwca 2023 r. w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione 5 sierpnia 2011 r. przez ZUS II Oddział w P. ( k. 41-45 akt adm. ). Pismem z dnia 11 lipca 2023 r. kierowanym do organu I instancji skarżący wniósł skargę na powyższą czynność ( k. 56 akt adm. ). Skarżący wyraził niezadowolenie co do funkcjonowania ZUS. Poinformował o złym stanie swojego zdrowia. Organ I instancji postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r. oddalił powyższą skargę. Zdaniem organu zawiadomienie zostało sporządzone prawidłowo. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo do stosowania środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej m. in. ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego i renty socjalnej - art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Działał on na podstawie tytułów wykonawczych, które zostały wystawione według prawem przewidzianego wzoru (art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz zaopatrzone w klauzulę o skierowaniu do egzekucji w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekwowany obowiązek podlega egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej jest środkiem prawnym ustawowo określonym do przymusowej realizacji obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Protokoły zajęcia zostały wypełnione zgodnie z dyspozycją art. 79 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przesłane do właściwego organu właściwego do wypłaty zobowiązanemu świadczeń. Zajęcie zostało dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu (art. 79 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Jednocześnie organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczył mu odpis tytułów wykonawczych i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, a także pouczył zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób (art. 79 § 4 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ II instancji zasadnie zdaniem Sądu uznał, że zawiadomieniem z dnia 20 czerwca 2023 r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego i legalnego zajęcia przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 20 czerwca 2023 r. a organ egzekucyjny doręczył je 4 lipca 2023 r. Organ doręczył ponadto skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych stanowiących podstawę egzekucji – w dniu 18 sierpnia 2011 r. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego wyjaśnić należy, że skarga w rozumieniu 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem prawnym subsydiarnym, bo jej zakres jest ograniczony zakresem stosowania innych środków zaskarżenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, podstawą do uwzględnienia takiej skargi, nie mogą być zatem okoliczności dotyczące "ogólnego" funkcjonowania ZUS. Wniosek o rozłożenie należności na raty winien być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Organy trafnie przyjęły zdaniem Sądu, że przedmiotem oceny w ramach skargi na czynności egzekucyjne jest jedynie kwestia prawidłowego ( w aspekcie formalnoprawnym ) stosowania środka egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do podniesionej w piśmie z dnia 8 października 2024 roku kwestii naruszenia art. 54b § 2 pkt 1 u.p.e.a. należy zwrócić uwagę, że przepis ten został dodany na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm.). Stosownie do art. 25 tej ustawy - do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji brak podstaw do uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu . O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnie referendarz sądowy w odrębnym orzeczeniu