III SA/Po 772/10

Dnia 13 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 06 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 maja 2010 roku, nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 12 maja 2010 r. wydaną na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o wpis do ewidencji producentów A. Z. z dnia 20 kwietnia 2004 roku odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 29 kwietnia 2004 r. wydano A. Z. zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym producenta rolnego. W dniu 17 listopada 2009 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo znak [...] z dnia 12 listopada 2009 roku z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w P. informujące, że Pan A. Z. od dnia 3 stycznia 2000 r. nie użytkował własnych gruntów rolnych w związku z pobieraniem renty rolniczej z KRUS. W związku z tą informacją postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia czy wnioskodawca spełniał warunki do dokonania wpisu. Po ustaleniu, że wnioskodawca w związku z uwagi na przyznanie mu pełnej renty rolniczej z KRUS zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej z dniem 3 stycznia 2000 r., a swoje gospodarstwo rolne wydzierżawił P. i B. H. organ uznał, że został on zarejestrowany jako producent rolny niezgodnie z przepisami ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności wobec czego odmówił dokonania wpisu i nadania numeru identyfikacyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania A. Z., Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją Nr [...] z dnia 6 października 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do Kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, będąca: 1) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub 2) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) 1454/2001, (WE) 1251/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) 2358/71, (WE) 2529/2001, lub 3) posiadaczem zwierzęcia. Za rolnika w rozumieniu ww. art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. uważa się osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Nie ulega wątpliwości, iż Odwołujący nie prowadził działalności rolniczej. Aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Odwołujący sam potwierdził fakt, iż wprawdzie posiadał tytuł prawny do omawianych działek ewidencyjnych, to jednak ich faktycznie nie użytkował. Odpowiadając na zarzuty odwołującego co do tego, że informacja o wydzierżawieniu gospodarstwa była ujawniona w ewidencji gruntów i budynków organ odwoławczy wyjaśnił, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek złożenia poprawnego wniosku a organ korzysta z ewidencji gruntów i budynków tylko w zakresie danych odnoszących się do samych działek a nie danych podmiotowych, to jest co do właścicieli lub dzierżawców. Ponadto w decyzji wskazano, że Kierownik Biura Powiatowego błędnie wydał postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2010 r., ponieważ już wcześniej podejmował czynności w niniejszej sprawie, zawiadamiając o tym stronę, co automatycznie powodowało wszczęcie postępowania, a ponadto nie można wszcząć z urzędu postępowania w ,,sprawie wniosku o wpis do ewidencji producentów". Przedmiotowe uchybienie nie ma jednakże wpływu na prawidłowość i ważność rozstrzygnięcia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że: 1) zaświadczenie o nadaniu numeru ewidencyjnego wydane zostało bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, np. starostwa, urzędu gminy czy KRUS, czy jestem producentem rolnym-rolnikiem, 2) art. 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżanej decyzji bez wszechstronnego rozważenia i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i naruszenia zasad praworządności, 3) naruszenie zasady zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego określonej w art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – poprzez przeprowadzanie postępowania wadliwie, nie wykonując czynności w zakresie zbierania materiału dowodowego, a tym samym nie rozpatrzenia tego materiału, 4) art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 107 § 3, polegające na naruszeniu zasady praworządności i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżący podkreślał, że przed złożeniem wniosku o dopłaty bezpośrednie w 2004 r. informował pracownika Biura Powiatowego Agencji o przekazaniu gospodarstwa w dzierżawę, natomiast organ przed dokonaniem wpisu do ewidencji producentów nie poczynił wszelkich możliwych czynności dowodowych w celu zweryfikowania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Zarzuty skarżącego odnoszą się bowiem w głównej mierze do pierwotnego postępowania zakończonego wpisaniem skarżącego do ewidencji producentów. W rozpoznawanej sprawie decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 kwietnia 2006 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, odmówiono skarżącemu wpisu do ewidencji producentów rolnych i nadania numeru identyfikacyjnego w sytuacji gdy wpis taki został już dokonany i potwierdzony zaświadczeniem z dnia 29 kwietnia 2004 r. W związku z tym wskazać należy, że w świetle postanowień ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., zwanej dalej ustawą, wpisy do stosownej ewidencji mają charakter czynności materialno – technicznej organu administracji publicznej a dokonanie tej czynności następuje gdy są spełnione warunki przewidziane w ustawie. I tak np. zgodnie z art. 11 ust. 1 wymienionej ustawy producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do Kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny ( art. 12 ust. 1 ustawy ). W myśl art. 13 ust. 2 i 3 ustawy Kierownik biura powiatowego Agencji wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów, niezwłocznie po dokonaniu wpisu, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku o wpis do ewidencji producentów, zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12. Natomiast stosownie do art. 13 ust. 1 Kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. W sprawie było bezsporne, że A. Z. został wpisany na swój wniosek do ewidencji producentów i nadano mu numer identyfikacyjny: [...], co zostało potwierdzone zaświadczeniem o nadanym numerze identyfikacyjnym z dnia 29 kwietnia 2004 r. wydanym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Bezsporne było również, że w 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR otrzymał z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w P. informację o tym, że A. Z. nie użytkuje od 2000 r. swojego gospodarstwa, które wydzierżawił B. i P. H. w związku z pobieraniem renty rolniczej. Prawdziwość tej informacji została potwierdzona załączonymi do pisma KRUS dokumentami, tj. kserokopią umowy dzierżawy z dnia 3 stycznia 2000 r., trzema kserokopiami oświadczeń stron umowy dzierżawy, z dnia 15 i 20 października 2009 r. oraz z dnia 5 listopada 2009 r. Informacja ta wskazywała na możliwość braku po stronie wnioskodawcy statusu producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy (producent rolny - osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia ) w chwili wpisania go do ewidencji, co zobowiązywało organ ewidencyjny do jej zweryfikowania w postępowaniu administracyjnym. W tym celu organ zobowiązany był wszcząć na podstawie art. 61 § 1 kpa z urzędu postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu A. Z. do ewidencji producentów i nadaniu mu numeru identyfikacyjnego a nie do wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wpis do ewidencji producentów, gdyż jak trafnie wskazał organ odwoławczy takie postępowanie zostało już zakończone wpisem. Konsekwencją błędnego określenia przedmiotu postępowania była błędna decyzja o odmowie wpisu do ewidencji producentów. Organ pierwszej instancji po ustaleniu, że istotnie wnioskodawca nie posiadał statusu producenta w chwili wpisu powinien był orzec w formie decyzji o uchyleniu ww. czynności. Na taki sposób działania organów w tego rodzaju sprawach ( błędnego wpisu ) wskazywał już tutejszy Sąd w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 608/07, gdzie stwierdził: "Wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego jest wprawdzie czynnością materialno-techniczną, ale czynnością z zakresu administracji publicznej dokonywaną zgodnie z wnioskiem strony i bez zastrzeżeń innych zainteresowanych, zatem eliminacja tej czynności z obrotu prawnego powinna następować w formie, umożliwiającej stronie obronę jej interesów. W razie ujawnienia okoliczności, które wskazują, że rejestracja producenta i związane z nią nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane pomimo braku wymaganych w tym względzie przesłanek, a brak ten wystąpił już w momencie dokonania wpisu, konieczne staje się wyeliminowanie tej wadliwej czynności, poprzez jej uchylenie w drodze decyzji przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 ustawy z 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności przewidującego odmowę dokonania wpisu do ewidencji producentów w formie decyzji ( LEX nr 510374 )". Organ pierwszej instancji wprawdzie powołał ww. wyrok w swojej decyzji, błędnie jednak uznał, że postępowanie w opisanej tam sytuacji należy zakończyć decyzją o odmowie wpisu. Odmowa wpisu do ewidencji producentów może bowiem mieć miejsce po pierwotnej weryfikacji wniosku o wpis w sytuacji wskazanej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm. ), a nie w sytuacji gdy wpisu już dokonano, a organ ustali następnie iż był to błędny wpis. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić powyższe wskazania co do sposobu prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).