III SA/Po 775/23

WyrokWSA w Poznaniu2024-02-21

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski, Walentyna Długaszewska, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, stosując art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., gdy waga naruszenia prawa jest znikoma?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący, dlaczego odmówił zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. dotyczącego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu znikomej wagi naruszenia. Przepisy działu IVa K.p.a. mają zastosowanie także do kar związanych, takich jak kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, a organ musi dokonać wszechstronnej oceny wagi naruszenia z odniesieniem do indywidualnych okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna umieściła automat biletowy w pasie drogowym ul. [...] w P. od 1 stycznia 2021 do 7 czerwca 2022 bez zezwolenia zarządcy drogi. Uzyskała pozwolenie na zajęcie pasa drogowego jedynie do 31 grudnia 2020 roku. Organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości 3.922,50 zł, którą SKO utrzymało w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia kary oraz brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2023 r. oraz zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej kwotę 1.074 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2023r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 1.074,- zł (słownie: jeden tysiąc siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 7 sierpnia 2023 r. (nr jak w sentencji wyroku) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO/organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania [...] sp. z o.o. .S.K.A. w [...] (dalej: spółka/skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej: organ I instancji) z 27 października 2022 r. (nr jak w aktach) wymierzającą na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6, ust. 11, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645; dalej: u.d.p.), skarżącej karę pieniężną w kwocie 3.922,50 zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w P. poprzez umieszczenie w nim automatu biletowego w okresie od 1.01.2021 r. do 7.06.2022 r. bez zezwolenia zarządcy drogi. Z ustaleń organów obu instancji wynikało, że skarżąca była właścicielem automatu biletowego umieszczonego w ww. pasie drogowym. Uzyskała pozwolenie na zajęcie pasa na okres od 16.09.2020 r. do 31.12.2020 r., jednak przedmiotowy automat również po tej dacie, aż do 7.06.2022 r. znajdował się w pasie drogowym bez pozwolenia zarządcy drogi. Spółka 8.06.2022 r. wystąpiła o wydanie zezwolenie na umieszczenie automatu w ww. pasie drogowym na okres do 2.06.2024 r. Wniosek uwzględniono decyzją organu I instancji z 7 lipca 2022 r. Organy obu instancji przyjęły, że za okres, w którym automat znajdował się w pasie drogowym bez zezwolenia należało wymierzyć skarżącej karę pieniężną, która – zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. – wynosiła dziesięciokrotność stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego wynikającej z przepisów uchwały nr [...] Rady Miasta P. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P.. SKO w P. podzieliło stanowisko organu I instancji o braku podstaw do zastosowania art. 189e ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: K.p.a., bowiem nie wystąpiła siła wyższa wyłączająca możliwość wymierzenia kary pieniężnej. Podzielono również stanowisko o braku podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ waga naruszenia prawa nie była znikoma, przy czym organ I instancji stanowisko takie uzasadnił okresem trwania naruszenia prawa, względami prewencji i generalną niemożliwością uznania zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia za naruszenie prawa o znikomej wadze, a Kolegium wskazało dodatkowo, że umiejscowienie automatu biletowego doprowadziło do pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Skarżąca w skierowanej do Sadu skardze na powyższą decyzję SKO wniosła o uchylenie decyzji obu instancjach, zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego: a. art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynikały podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej; b. art. 189d pkt 1 i 5 K.p.a. w zw. z art. 189f K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej; c. art. 189e K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że naruszenie prawa w postaci zajęcia pasa drogowego bez uzyskania wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi nie nastąpiło wskutek działania siły wyższej, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej; d. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, co w konsekwencji skutkowało nieuznaniem wystąpienia przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej; e. art. 189f § 2 pkt 1 w zw. z § 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie (wobec okoliczności nieuznania wystąpienia przesłanki określonej w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.) i niewydanie postanowienia wyznaczającego termin na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, a po ich przedstawieniu odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej; f. art. 40 ust. 15 u.d.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że zachowanie bezpiecznych warunków ruchu nie zostało naruszone przez skarżącą oraz nie wyznaczono skarżącej terminu na przywrócenie pasa drogowego do stanu użyteczności sprzed instalacji automatu biletowego; - naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: g. art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności, którymi kierował się Organ uznając, że analiza wszystkich przesłanek uregulowanych w art. 189d K.p.a. nie daje podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej: h. art. 7a § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść stronty co do treści normy prawnej art. 40 ust. 12 u.d.p. w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jako decyzji związanej niedającej możliwości zastosowania przepisów o odstąpieniu od wymierzenia kary, co skutkowało jej nałożeniem na skarżącą; i. art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak odpowiedniego uzasadnienia prawnego i faktycznego, co skutkowało wadliwym ustaleniem, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. j. art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja naruszała prawo. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że przedmiotem ich rozstrzygnięć była kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a więc delikt administracyjny określony w art.40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Organy jako podstawę faktyczną nałożenia kary przyjęły brak zezwolenia na umieszczenie obiektu w pasie drogowym. Odnosząc się do meritum rozstrzygnięcia, wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. W myśl art. 4 pkt 2 u.d.p. droga jest to budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową, usytuowana w pasie drogowym i przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Droga i pas drogowy nie są zatem pojęciami tożsamymi, gdyż droga stanowi budowlę, zaś pas drogowy to wyłącznie grunt, na którym zlokalizowana jest lub będzie droga wraz z urządzeniami funkcjonalnie z nią związanymi. Całość regulacji ustawy o drogach publicznych prowadzi do wniosku, że pas drogowy to przestrzeń poddana specjalnemu, publicznoprawnemu porządkowi prawnemu przejawiającemu się m.in. w tym, że nie można dokonywać ingerencji w substancję pasa drogowego, poza ustawowo dopuszczonymi wyjątkami, szczegółowo opisanymi w ustawie. Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub umowy, zarządca drogi wymierza karę pieniężną. Art. 40 ust. 12 u.d.p. stanowi, że wysokość kary stanowi 10-krotność opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6, czyli opłaty jaką zajmujący pas drogowy musiałby uiścić, gdyby posiadał zgodę zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Stosownie do art. 40 ust. 4 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (prowadzenie robót w pasie drogowym) i pkt 4 (zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż prowadzenie robót w pasie drogowym, umieszczenie w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych, urządzeń obcych oraz reklam), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 metra kwadratowego pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Zważyć należy, iż administracyjne kary pieniężne są instrumentem prewencji ogólnej. Ich wymierzanie ma na celu przede wszystkim ochronę wartości określonych przez normy prawa administracyjnego. Kara pieniężna ma chronić określone dobro i zapobiegać działaniom naruszającym to dobro, sprzecznym z prawem. Pełnią one również funkcje represyjne, tj. sankcji za działanie niezgodne z prawem. W przypadku administracyjnej kary pieniężnej mamy do czynienia z odpowiedzialnością za skutek, którego przesłanki zostały określone w normach prawnych ustaw w formie nakazów i zakazów. Kary pieniężne są wymierzane przez organy administracji publicznej niezależnie od winy sprawcy, jak i zaistnienia rzeczywistej szkody. Ustawodawca co do zasady ma możliwość określenia wysokości kary administracyjnej w postaci sankcji bezwzględnie oznaczonej, gdy w sposób konkretny określa wymiar kary pieniężnej za naruszenie przepisów prawa administracyjnego oraz względnie oznaczonej, gdy wyznacza granice wymiaru sankcji. W przypadku kary względnie oznaczonej organ wymierzając karę stosuje dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d K.p.a. Przepis ten nie może natomiast znaleźć zastosowania przy nakładaniu kary, której wysokość wynika z ustawy. Decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest decyzją związaną. Organowi nie pozostawiono luzu decyzyjnego w zakresie wymiaru kary, ani możliwości miarkowania wysokości ustalonej kary. Ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego została przewidziana w celu ochrony bezpieczeństwa osób i pojazdów poruszających się po drodze, jak i osób i pojazdów, które mogą znaleźć się w pasie drogowym, nie stanowiącym jezdni. Odpowiedzialność ta jest zobiektywizowana i niezależna od winy sprawcy. Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ani też okoliczności powstania tego zajęcia. Organ nie może uwzględniać innych, poza wskazanymi w dyspozycji art. 40 ust. 12 u.d.p., okoliczności faktycznych. Nie może on zatem uwzględnić przyczyn, jakie doprowadziły do zajęcia pasa drogowego, oceniać stopnia zawinienia podmiotu, który dopuścił się naruszenia prawa, ani kierować się interesem strony. Wysokość nałożonej kary wynika wyłącznie z faktu bezprawnego zajęcia pasa drogowego (por. wyroki NSA: z 19 września 2018 r., sygn. II GSK 2553/16; z 11 grudnia 2018 r., sygn. II GSK 4517/16; z 9 lipca 2020 r., sygn. II GSK 4287/17, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomiędzy stronami nie jest sporne, że przedmiotowy automat biletowy umieszczono w pasie drogowym oraz, że jego posadowienie stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.d.p. i wymagało uzyskania pozwolenia zarządcy drogi. Sporne było natomiast istnienie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Zastrzeżenia Sądu budzi sposób rozważenia przez organy obu instancji przesłanek odstąpienia od nałożenia kary przewidzianych w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., a ściślej niewystarczające uzasadnienie odmowy zastosowania tego przepisu poprzez brak jednoznacznej, uzasadnionej i przekonującej oceny dlaczego uznano, że waga naruszenia prawa przez skarżącą nie była znikoma. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Z powołanego przepisu wynika, że obowiązywanie klauzuli umożliwiającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu). Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el. 2020). Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 K.p.a. ma zastosowanie także do decyzji związanych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022/5/63) stwierdził, że przepisy działu IVa K.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa K.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 K.p.a. Powołany przepis wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Nowelizacja do przepisów K.p.a. wprowadziła przepisy Działu IVa – "Administracyjne kary pieniężne", w tym art. 189f. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej K.p.a. wynika, że intencją prawodawcy było, aby przepisy działu IVa K.p.a. miały charakter ogólny i subsydiarny względem obowiązujących regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych (zob. uzasadnienie, VIII kadencja, druk sejmowy nr 1183, s. 69-72). W art. 189f K.p.a. nie określono rodzajów administracyjnych kar pieniężnych. Przyjąć należy więc, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych, w tym kar wymierzanych na podstawie u.d.p. Innymi słowy związany charakter kar pieniężnych przewidziany w przepisach u.d.p. nie sprzeciwia się, co do zasady, możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Jednocześnie jednak ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Organ odwoławczy motywując swą ocenę, według której waga naruszenia prawa nie była znikoma stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż prawo zostało naruszone w stopniu poważnym, ponieważ miało charakter ciągły (trwało 523 dni), a umieszczenie automatu biletowego w pasie drogowym prowadziło do pogorszenia warunków bezpieczeństwa. Organ I instancji tymczasem uznał, że zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. może mieć miejsce, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma albo strona zaprzestała naruszania prawa. Waga naruszenia prawa nie była znikoma (zajęcie pasa drogowego od 1.01.2021 r. do 7.06.2022 r. ). Organ uznał, że zastosowaniu art. 189 f § 1 pkt 1 K.p.a. sprzeciwia się okres zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, rozmiar orzeczonej kary pieniężnej oraz wzgląd na konieczność równego traktowania podmiotów, i piętnowania zachowań niezgodnych z prawem "w obliczu" znacznej liczby podmiotów występujących o zgodę na zajęcie pasa drogowego. W dalszym fragmencie uzasadnienia swej decyzji organ I instancji stwierdził, że przy ocenie wagi naruszenia "należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszeń dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę (...)". Wskazał również na czym polega ochrona drogi sprawowana przez zarządcę drogi, podkreślając m. in. że jego rola polega na podejmowaniu działań mających na celu zapobieżenie pogorszeniu bezpieczeństwa ruchu. Następnie podkreślił wyjątkowość możliwości wydania decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego poprzez np. zlokalizowanie w jego obszarze obiektu budowlanego, zaś łącznie opisane przez organ cele prawnej ochrony pasa drogowego uznał za generalną przeszkodę do zakwalifikowania jakiegokolwiek zajęcia pasa bez zgody zarządcy drogi za naruszenie znikomej wagi. Następnie, odmawiając zastosowania art. 189e K.p.a., przywołał fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 674/20, w którym przyjęto wykładnię odrzucającą możliwość stosowania przepisów rozdziału IVa K.p.a. do kar pieniężnych, o których mowa art. 40 ust. 12 u.d.p. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organu I instancji nie pozwala więc na niewątpliwe stwierdzenie, w czym organ ten upatrywał braku podstaw do uznania, że naruszenie art. 40 ust. 1 u.d.p., które doprowadziło do wydania decyzji, nie mogło być uznane za naruszenie o znikomej wadze. Organ sformułował bowiem trzy w istocie sprzeczne wyjaśnienia odmowy zastosowania art. 189f ust. 1 pkt 1 K.p.a. Uznał mianowicie, że: sprzeciwia się temu okres trwania naruszenia i wzgląd na konieczność piętnowania zachowań sprzecznych z prawem, by następnie stwierdzić; że żadne naruszenie polegające na zajęciu pasa bez pozwolenia ze swej istoty nie może być uznane za naruszenie znikomej wagi, a w przypadku kar administracyjnych, o których mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. w ogóle nie stosuje się przepisów Działu IVa K.p.a. Sąd podziela pogląd organu I instancji o konieczności szerokiej oceny wagi naruszenia obejmującej odniesienie się do wszystkich okoliczności dotyczących, w tym i skutków naruszenia prawa. Dostrzec jednak należy, że takiej wszechstronnej oceny organ nie sformułował. Za jedyny konkretny, gdyż odnoszący się bezpośrednio do indywidualnych okoliczności sprawy, przejaw oceny wagi naruszenia uznać należy wskazanie na długotrwałość naruszenia prawa. Poza nim organ przywołał jedynie ogólne i - o czym już tu była mowa - sprzeczne argumenty. Wyjaśnienia motywów odmowy zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., zawierającego odniesienie do okoliczności sprawy, zabrakło również w decyzji Kolegium. Poza wspomnianym już odwołaniem się przez Kolegium do - ocenionego przezeń jako prawidłowe - stanowiska organu I instancji stwierdził, że "umiejscowienie automatu biletowego w przedmiotowym pasie drogowym prowadziło do pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu". Kolegium nie wyjaśniło jednak, w jaki sposób automat biletowy umieszczony w pasie drogowym miał wpływać na bezpieczeństwo czy choćby powodować ograniczenie w możliwości korzystania z pasa drogowego i umieszczonych tam urządzeń. Powoduje to, iż również ten argument nie może przekonywać strony o dokonaniu szerokiej oceny wagi naruszenia, a musi być uznany za hasłowy i niekonkretny. Sformułowanie takie dziwi tym bardziej, że organ, bez przeprowadzania wnikliwego postępowania wyjaśniającego, uwzględnił wniosek skarżącej o zajęcie pasa drogowego przez funkcjonowanie w jego obszarze automatu biletowego na kolejne 2 lata (na okres od 8.06.2022 r. do 2.06.2024 r.), przy czym z akt nie wynika, by jego posadowienie zmieniło się w stosunku do istniejącego w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaprezentowane przez organy obu instancji interpretacje przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa są szablonowe i pozbawione odniesień do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Dodatkowo z podtrzymanego przez SKO stanowiska organu I instancji wywnioskować można, że organ przyjmuje, iż w przypadku deliktów administracyjnych określonych w art. 40 ust. 12 u.d.p. klauzula z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. stałaby się zapisem martwym. Podkreślić też należy, że zaakceptowanie stanowiska organu I instancji w skrajnej jego wersji odrzucającej stosowanie przepisów rozdziału IVa K.p.a. w sprawach kar, o których mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p., nakazywałoby przypisać takim karom cel fiskalny. W rezultacie w ocenie Sąd organ II instancji nie wyjaśniając podstawy prawnej rozstrzygnięcia naruszył w sposób istotny art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak kategorycznego i przekonującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji co do możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Nie mogły jednak odnieść skutku zarzuty oparte o twierdzenie, że skarżąca działała w obliczu siły wyższej którą była epidemia wirusa SAR-CoV2, wyłączającej możliwość wymierzenia kary na podstawie art. 189e K.p.a. Należy bowiem zauważyć, że epidemia nie wyłączała możliwości złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Nie mógł być skuteczny zarzut naruszenia art. 189d K.p.a., ponieważ dyrektywy wymiaru kary nie mają zastosowania w przypadku kar bezwzględnie oznaczonych, a taką jest kara, o której mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. Wobec stwierdzonych naruszeń prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Sąd w pkt 2. wyroku zasądził od organu na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 1074 zł jako sumę uiszczonego wpisu od skargi (157 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (900 zł) kierując się przepisami art. 200 i art. 205 § P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Ponownie rozpoznając sprawę SKO w P., mając na względzie ocenę prawną o wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku, wnikliwie oceni okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 189 f § 1 pkt 1 K.p.a., tj. ustalenia, czy z okoliczności sprawy wynika, że w sprawie miało miejsce znikome naruszenie prawa, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Weźmie również pod uwagę, że opis deliktu administracyjnego w treści decyzji organu I instancji nie odpowiadał kwalifikacji naruszenia prawa opisanemu w uzasadnieniu tej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło