III SA/Po 776/18

Dnia 03 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] roku nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: SKO, organ) z dnia [...]r. utrzymano w mocy decyzję wydaną przez Starostę z dnia[...] r., cofającą X uprawnienia diagnosty nr [...]. Organ administracyjny podał, że wpłynęło zawiadomienie [...] w [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z przeprowadzeniem przez diagnostę w dniu [...] r. badania technicznego samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...] nr [...] : [...] niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydaniem przez diagnostę zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym. Badanie zostało wykonane przez diagnostę X w dniu [...] r. na stacji diagnostycznej prowadzonej przez [...] i dotyczyło ww pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym- zbiornikiem zamontowanym w instalacji zasilania pojazdu, napełnionym [...] [...] stanowiącym[...] - t.j. zbiornikiem [...]. Diagnosta dopuścił pojazd do ruchu , w rejestrze zawarł informację o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji podając numer protokołu i decyzji oraz datę ich wydania, które to dokumenty wskazały , że producentem urządzenia była [...]. Z kolei z ustaleń poczynionych przez [...] wynika, że w samochodzie był zamontowany zbiornik [...] wyprodukowany przez [...] w [...] roku a decyzja dopuszczająca go do eksploatacji ważna była do dnia [...] r. Organ poczynił powyższe ustalenia na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach: notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez [...], protokołu z zeznań diagnosty, właścicieli przedmiotowego samochodu: [...] protokołu kontroli przeprowadzonej na stacji kontroli pojazdów, wydruku zaświadczenia potwierdzającego wykonanie badania technicznego. Podał, że z notatki wynika, że urządzenie techniczne w dacie kontroli diagnosty nie miało stwierdzonej decyzją ważności a z zeznań właściciela pojazdu wynikało, że nie dokonywał zmiany urządzenia zaopatrującego przedmiotowy samochód w gaz. Na podstawie powyższego materiału dowodowego ustalono, że diagnosta nie wykazał przy badaniu technicznym pojazdu należytej staranności podczas ustalania rzeczywistych danych zawartych na zbiorniku gazu [...] i zamieszczonych w decyzji dopuszczającej zbiornik do eksploatacji i pomimo braku ważnych dokumentów potwierdzających sprawność urządzenia technicznego dopuścił pojazd do ruchu w wyniku czego naruszył art. 81 ust. 12 ustawy prawo o ruchu drogowym . oraz § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 października 2006 r w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji , naprawy i modernizacji urządzeń ciśnieniowych . W odwołaniu odwołujący się diagnosta podał, że wykonując przedmiotowe badanie techniczne pojazdu zachował należytą staranność i sprawdził ważność zamontowanego tam urządzenia dlatego wpisał w wydanym zaświadczeniu z przeprowadzonego badania technicznego nr [...] z dnia [...] r. o ważności zbiornika do [...] r. Organ zaś nie dokonał zbadania czy od daty przeglądu nie została zmieniona instalacja gazowa w samochodzie a oparł się na zeznaniach właścicieli samochodu. Organ odwoławczy podał, że zdecydowana większość materiału dowodowego potwierdza, że przedmiotowe urządzenie techniczne w dniu [...] r. zamontowane było w przedmiotowym pojeździe i że termin decyzji zezwalającej na jego eksploatację upłynął w dniu [...] r. , zaś zeznania diagnosty stoją w sprzeczności z tymi ustaleniami i należy je uznać jako zrozumianą obronę. W skardze skarżący diagnosta wskazał na naruszenie przez organ art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. i podał, że w sprawie nie został powołany biegły celem ustalenia czy w przedmiotowym samochodzie po przeprowadzonym przez diagnostę badaniu technicznym mógł zostać wymieniony zbiornik [...]. Skarżący wskazał na szereg wątpliwości, które winny być rozstrzygnięte na jego korzyść i tym samym zażądał uchylenia obu decyzji wydanych w spawie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i zawartą w zaskarżonej decyzji argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się być zasadną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997roku – Prawo o ruchu drogowym (. Dz.U.2017.1260 j.t.) Zgodnie z tym przepisem, organ (starosta, prezydent) cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 ustawy). W ustalonym w sprawie stanie faktycznym organ I instancji pozyskał wiedzę o przeprowadzeniu kontroli pojazdu osobowego marki [...] o nr rej. [...] przez skarżącego- diagnostę niezgodnie z wymaganym w przepisach zakresie i sposobie a następnie określeniu ich wyniku jako pozytywny. Zgodnie z treścią protokołu z kontroli nr [...] z dnia [...] r. pobrano wydruk badania dotyczącego ww pojazdu zasilanego gazem [...] przeprowadzonego przez skarżącego. W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] r. podano, że wynik badania pojazdu jest pozytywny zaś w uwagach, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom technicznym i dotyczyło to urządzenia zasilania gazem. Podano w zaświadczeniu dokument wydany przez właściwy organ dozoru technicznego stwierdzający sprawność urządzenia: [...] zbiornika Nr [...] ważne do [...] Nr protokołu organu dozoru technicznego: [...], data produktu: [...] Nr decyzji organu dozoru technicznego ; [...] data decyzji: [...]. Organ ustalił, że diagnosta w rejestrze zawarł informację o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji podając numer protokołu i decyzji oraz datę ich wydania i po sprawdzeniu okazało się, że dokumenty te dotyczą urządzenia którego producentem była [...], co w trakcie weryfikacji tych danych zostało potwierdzone przez [...] Tak więc z wydanego zaświadczenia wynika, że w przedmiotowym samochodzie było zamontowane urządzenie techniczne zasilające samochód w gaz producentem którego była [...] i termin ważności tego urządzenia został decyzją powołaną w wydanym zaświadczeniu ustalony do dnia [...] roku. Przesłuchiwany diagnosta zeznał, że przeprowadził [...] r. badanie techniczne przedmiotowego samochodu, który był wyposażony w instalację do zasilania gazem. Przed przystąpieniem do badania technicznego sprawdził dokumenty dotyczące zamontowanej instalacji gazowej otrzymane od właściciela pojazdu i porównał je z danymi zawartymi na butli gazowej. Po sprawdzeniu dokumentów przeprowadził badanie techniczne i pojazd dopuścił do ruchu. Organ uznał, że zeznania diagnosty stoją w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym i są linią obrony. Tymczasem pozostały materiał dowodowy to: zeznania obecnego właściciela samochodu, który oddał samochód do przeglądu technicznego skarżącemu diagnoście, zeznania poprzednich właścicieli samochodu i notatka służbowa z dnia [...] r. oraz protokół badania zbiornika [...] [...] i decyzja nr [...] z dnia [...] r. Ostatnie dwa dokumenty dotyczą zbiornika [...] nr fabryczny [...] rok produkcji [...] . Protokół nr [...] stwierdza, że w przedmiotowym samochodzie zamontowany jest przedmiotowy zbiornik i podaje datę badania [...]:r. , koniec eksploatacji: [...] rok. Decyzja Nr[...] zezwala na eksploatację tego urządzenia do dnia [...] roku. należy zaznaczyć, że oba te dokumenty są datowane na [...] rok zaś badanie objęte niniejszym postępowaniem miało miejsce [...] roku. Z kolei notatka służbowa z dnia [...] roku dotyczy badania okresowego ww zbiornika na gaz (o numerze fabrycznym [...] wyprodukowanym przez [...] [...] roku) i stwierdza się w niej, że analiza wniosku właściciela samochodu, załączonego dowodu rejestracyjnego pojazdu, w którym zamontowany jest zbiornik [...] wykazała, że zachodzi uzasadnione podejrzenie, że diagnosta wykonał w dniu [...] r. badanie bez ważnego protokołu i decyzji dopuszczającej tenże zbiornik do eksploatacji. Tak więc nadal stwierdza się, że urządzenie techniczne [...] na dzień przedmiotowego badania technicznego nie miało stwierdzonej ważności . Z kolei z zeznań byłych właścicieli przedmiotowego samochodu wynika, że wraz z samochodem otrzymali dokumenty dotyczące zainstalowanego urządzenia technicznego [...] ale nie sprawdzali, czy dokumenty te dotyczą w istocie urządzenia zainstalowanego w tym samochodzie. Tak więc nadal pozostaje do wyjaśnienia czy w dacie przedmiotowego badania technicznego w samochodzie będącym przedmiotem tego badania było zainstalowane urządzenie [...] nr fabryczny [...] czy urządzenie techniczne [...], wskazane w treści wydanego przez skarżącego zaświadczenia. Z zeznań właściciela pojazdu wynika, że od[...] roku jak został właścicielem przedmiotowego pojazdu nie dokonał wymiany zbiornika na inny. Z zeznań skarżącego wynika, że badania technicznego przedmiotowego pojazdu dokonał na podstawie dokumentów otrzymanych od właściciela pojazdu. Tak więc nie jest tak, jak twierdzi organ odwoławczy, że zeznania skarżącego diagnosty stoją w sprzeczności z ustaleniami bo zdecydowana większość materiału dowodowego potwierdza, że urządzenie techniczne w dniu [...] r. zamontowane było w przedmiotowym samochodzie i termin decyzji zezwalającej na jego eksploatację upłynął w dniu [...] r. W istocie bowiem zebrany materiał nie pozwala na takie jednoznaczne ustalenia organu. Nie wynika z niego bowiem w sposób nie budzący wątpliwości jakie urządzenie techniczne było zamontowane w samochodzie w dniu przedmiotowego badania technicznego . Skarżący prezentował jednoznaczne stanowisko, że badania technicznego dokonał starannie i w oparciu o uzyskane od właściciela pojazdu dokumenty a jedynie przeczą temu stanowisku zeznania właściciela samochodu . Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ma obowiązek ponownie sprawę rozpoznać. W omawianej sprawie organ odwoławczy jedynie ocenił działanie organu I instancji. Nie dokonał analizy dowodów nie uzasadnił swojego stanowiska dlaczego uznał twierdzenia strony za linię obrony a dał wiarę zeznaniom właściciela pojazdu. Sąd zauważa, że sankcja w postaci cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów jest sankcją dolegliwą bowiem celem regulacji jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie" (zob.: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., II GPS 2/11, LEX nr 1124034, ONSAiWSA 2012/3/37). Przepis art. 84 ust. 3 ustawy jest przepisem o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność ścisłej jego interpretacji. Wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny, wobec czego stwierdzenie określonych uchybień skutkuje jej zastosowaniem i nie jest zależne od uznania organu w tym zakresie. Przepis ten co do zasady nie daje zatem możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z tego przepisu czyni tym niemniej szczególnie istotnym, by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa, a ich interpretacja uwzględniała zasadniczy cel tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub niespełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. To zaś każe przyjąć, że należy dokładnie przeanalizować wszystkie okoliczności faktyczne celem dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych zaś samo ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w tym przepisie, nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w każdej konkretnej sprawie co powinno następować z uwzględnieniem regulacji art.7, 77 § 1 79 i 80 K.p.a. (por. wyrok z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 943/14 ( dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www. orzeczenia .nsa.gov.pl). A zatem zastosowanie wobec diagnosty tak poważnej sankcji wymaga każdorazowego odniesienia czynności diagnosty zarówno do ujawnionych faktów (zgodność zaświadczenia ze stanem faktycznym), jak i do obowiązujących przepisów zawierających szczegółowe regulacje dotyczące wydawania zaświadczeń oraz wpisy do dowodów rejestracyjnych a także do "określonego zakresu i sposobu" wykonania badań. Wpis do dowodu rejestracyjnego pojazdu zawiera informację o przystosowaniu samochodu do zasilania gazem. Dla dokonania obowiązkowego wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o przystosowaniu do zasilania gazem potrzebne są dokumenty, m.in. wyciąg ze świadectwa homologacji. Tu konieczne jest sprawdzenie czy dane wpisane na wyciągu zgadzają się z danymi pojazdu, czy podane na nim dane zbiornika odpowiadają danym na elementach instalacji, czy dane na tabliczce znamionowej zbiornika odpowiadają danym z otrzymanego certyfikatu, potrzebny jest zatem certyfikat na zbiornik . [...], w którym zarejestrowano pojazd dokonuje odpowiedniego wpisu w dowodzie rejestracyjnym o przystosowaniu pojazdu do zasilania [...] dlatego należy ustalić czy możliwym jest pozyskanie stosownych informacji w kwestii zainstalowanego urządzenia w przedmiotowym samochodzie w dacie jego badania przez skarżącego. Stawiane diagnoście wymogi co do zakresu i sposobu wykonania badania technicznego pojazdu, a także co do wydawania zaświadczeń i wpisów w dowodzie rejestracyjnym, określone zostały w wydanym, na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 81 ust. 15 ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. 2015.776 t.j.). Jego załącznik nr 1 określa wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne oceny usterek podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu. Załącznik nr 2 określa z kolei wytyczne dotyczące oceny usterek podczas przeprowadzania dodatkowego badania technicznego. W rozpoznawanej sprawie w przypadku pojazdu poddanego badaniu technicznemu skarżący miał nie dochować określonych procedur, bowiem miał stwierdzić, że badanie techniczne zostało zakończone z wynikiem pozytywnym podczas, gdy w istocie urządzenie techniczne zasilające pojazd w gaz nie miało już ważności. Niemniej, co zostało podane w uzasadnieniu, materiał dowodowy będący podstawą do rozstrzygnięcia zdaniem Sądu nie daje podstaw do dokonania jednoznacznego ustalenia, że w przedmiotowym samochodzie był zainstalowany inny aniżeli wskazany w treści wydanego zaświadczenia technicznego typ urządzenia zasilającego samochód w gaz. Materiał dowodowy należy uzupełnić na tyle aby możliwym było uznanie, że urządzenie techniczne w przedmiotowym samochodzie w dacie [...] r. nie było tym, które wskazano w zaświadczeniu o badaniu technicznym a było urządzeniem , którego dotyczy decyzja [...] z dnia [...] r. nr [...]. Braki w materiale dowodowym dały Sądowi podstawę prawną z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302), dalej p.p.s.a. do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.