III SA/Po 78/10

Dnia 29 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania o d d a l a s k a r g ę /-/M. Górecka /-/M. Kosewska /-/M. Ławniczak III SA/Po 78/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia 29.08.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił E. przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu "ONW nizinne strefa I" na rok 2008 i nałożył sankcje w wysokości ... zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż do płatności na obszarze ONW strona zadeklarowała 157,82 ha, a w trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono 0,00 ha. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE ) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( EFRROW ) ( Dz. U. L 277 z 21.10.2005 ze zm. ) płatności przewidzianych w art. 36 lit. a ppkt. i oraz ii udziela się rocznie na hektar wykorzystywanych użytków rolnych w rozumieniu decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych ( Dz. U. L 38 z 12.2.2000 ze zm. ). Zgodnie z zapisem w załączniku I lit. D-G powyższej decyzji wykorzystywane użytki rolne to grunty orne, sady i ogrody na potrzeby własne, trwałe obszary trawiaste i łąki, uprawy trwałe. Tylko te sposoby użytkowania gruntów kwalifikują się do objęcia płatnościami ONW. Ponieważ drzewa i krzewy przeznaczone do produkcji energii ( w tym zagajniki o krótkiej rotacji – uprawa wierzby energetycznej ) umieszczone zostały poza powyższą kwalifikacją jako obszary leśne ( część H/2 załącznika I ) odmówiono stronie płatności do wierzby energetycznej i nałożono sankcje ( różnica pomiędzy powierzchnią we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli wyniosła ponad 50 % ). W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i przyznanie płatności ONW dla gruntów z plantacjami trwałymi wierzby energetycznej. Spełniła ona wymagania zawarte w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW )" – w szczególności spełniono minimalne wymagania utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Organ I instancji powołał się na przepisy rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE, kwalifikującego choinki, drzewa i krzewy przeznaczone głównie do produkcji energii jako rośliny występujące na niewykorzystywanych terenach rolniczych i na obszarach leśnych ( podklasa H 2 ), czyli obszarach, gdzie uprawy rolnicze są połączone z lasami, włączając choinki oraz drzewa i krzewy. Według rozporządzenia choinki, drzewa i krzewy przeznaczone głównie do produkcji energii stanowią uprawy leśne, chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uprawą leśną są drzewa i krzewy występujące łącznie. Organ I instancji niezasadnie uznał według strony uprawy wierzby krzewiastej dla celów energetycznych jako uprawy leśne. Zanegowano ponadto nałożenie sankcji finansowych, gdyż strona zgłosiła we wniosku o płatności ONW przedmiotowe grunty działając w dobrej wierze. Zarzucono też pominięcie strony w postępowaniu i niewezwanie jej do wniesienia odpowiedniej korekty wniosku. W ocenie strony rozporządzenie komisji WE nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. nie zawiera regulacji prawnej nakazującej nałożenie na wnioskodawcę dodatkowej sankcji pieniężnej z powodu złożenia fałszywej deklaracji dotyczącej działek zgłoszonych do ONW. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR decyzją z dnia 12.11.2009 uchylił decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekł o odmowie przyznania płatności ONW z uwagi na niespełnienie warunku definicji wykorzystanych użytków rolnych utrzymanych w dobrej kulturze rolnej i uchylił nałożone na producenta rolnego sankcje w wysokości ............. zł. W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył generalnie stan faktyczny i rozważania prawne organu I instancji w zakresie braku podstaw do uznania hodowli wierzby energetycznej zgłoszonej we wniosku do kategorii upraw kwalifikujących się do ONW. Uznał ponadto, iż sankcje finansowe zostały nałożone na producenta rolnego niezasadnie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o uchylenie w części decyzji organów II i I instancji, zarzucając im naruszenie art. 107 §1 i 3 kpa ( poprzez niewskazanie merytorycznej podstawy prawnej oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej ), naruszenie decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. ( poprzez błędne zinterpretowanie pojęcia "wykorzystywane użytki rolne" i zakwalifikowanie wierzby przeznaczonej na cele wyplatania jako drzewa i krzewu przeznaczonego do produkcji energii ) oraz naruszenie rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 1444/2002 ( poprzez wydanie decyzji z jego pominięciem – w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" w którym jako uprawę rolną pominięto uprawy trwałe roślin do wyplatania i tkania ). W uzasadnieniu skargi wskazano, iż na przedmiotowych gruntach prowadzona jest plantacja trwała wierzby i użytki rolne są wykorzystywane jako uprawy trwałe, do których przyznawane jest ONW. Strona skarżąca uprawia wierzbę przeznaczoną do wyplatania ( wierzbę wiciową – "salix viminalis" ), a nie na cele energetyczne. Poza tym uprawy leśne muszą dotyczyć łącznie drzew i krzewów. Zarzucono ponadto organowi II instancji nieodniesienie się do argumentów zawartych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W przedmiotowym wniosku o przyznanie płatności za 2008 z dnia 15 maja 2008 r. strona zadeklarowała w pkt. VII ( "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" ) uprawę wierzby jako rośliny energetycznej ( "RE wierzba" ). Postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wszczynane jest przy tym wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego. Jego żądanie zawarte we wniosku wyznacza wobec tego zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. Na wezwanie organu I instancji z 11.07.2008 r. strona przedłożyła do akt specjalne oświadczenia o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne ( zob. pkt. IV oświadczenia – informacja dotycząca uprawy rośliny energetycznej – wierzby na działkach A1, B1, C1, D1 i E1 oraz działkach nr F1, G1 i H1 ). W pkt. VI oświadczenia producent rolny wskazał, iż znane są mu zasady przyznawania płatności do roślin energetycznych a dane podane w oświadczeniu są zgodne z prawdą. Producent przedłożył ponadto oświadczenia o dostawie roślin energetycznych. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE ) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( EFRROW ) ( Dz. U. L 277 z 21.10.2005 ze zm. ) płatności przewidzianych w art. 36 lit. a ppkt. i oraz ii udziela się rocznie na hektar wykorzystywanych użytków rolnych w rozumieniu decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych ( Dz. U. L 38 z 12.2.2000 ze zm. ). Zgodnie natomiast z zapisem w załączniku I lit. D-G powyższej decyzji wykorzystywane użytki rolne to grunty orne, sady i ogrody na potrzeby własne, trwałe obszary trawiaste i łąki, uprawy trwałe. Tylko te sposoby użytkowania gruntów kwalifikują się wobec tego do objęcia płatnościami ONW. Ponieważ drzewa i krzewy przeznaczone do produkcji energii ( w tym zagajniki o krótkiej rotacji – uprawa wierzby energetycznej ) umieszczone zostały poza powyższą kwalifikacją jako obszary leśne ( część H/2 załącznika I ) prawidłowo odmówiono stronie w I instancji płatności do wierzby energetycznej ( zgłoszonej wyraźnie w przedmiotowym wniosku ). Prowadzenie uprawy wierzby energetycznej na określonej działce rolnej wyklucza bowiem możliwość ubiegania się przez producenta o uzyskanie dla tej działki płatności ONW. Działka taka nie może być zaliczona do użytków rolnych wskazanych w rozporządzeniu 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ani też nie można uznać jej za grunty orne, sady i trwałe użytki zielone w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW )" objętej Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 . Niezasadnie nałożono natomiast sankcje finansowe w decyzji z dnia 29.08.2009 r. ( ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli wynoszącą ponad 50 % ). To uchybienie zostało jednak w prawidłowy sposób naprawione w decyzji organu II instancji z dnia 12.11.2009 r. Producent rolny dopiero na etapie wnoszenia skargi do tutejszego Sądu podniósł argument dotyczący tego, iż w przedmiotowej sprawie nie chodziło o wierzbę służącą do produkcji energii, lecz w istocie o wierzbę przeznaczoną wyłącznie na cele wyplatania ( wierzba wiciowa – salix vinimalis ). W samym wniosku strona użyła sformułowania "wierzba" a nie "wierzba energetyczna". W ocenie Sądu argumentacja strony skarżącej nie może zasługiwać na uwzględnienie, gdyż z akt administracyjnych wynika, iż w trakcie prowadzonego postępowania w I i II instancji organy administracji dysponowały wiedzą wyłącznie o tym, iż strona zgłosiła we wniosku uprawę wierzby jako rośliny energetycznej, załączając do tego wniosku szereg oświadczeń dotyczących wykonywania produkcji rolnej tego rodzaju. W dacie wydawania decyzji organy obu instancji zasadnie uznały zatem, iż konsekwentne zadeklarowanie we wniosku strony uprawy wierzby jako rośliny energetycznej nie daje podstaw prawnych do przyznania płatności ONW. Ze względu na powyższe okoliczności zarzuty skargi były bezzasadne, wobec czego należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). /-/M. Górecka /-/ M. Kosewska /-/ M. Ławniczak