III SA/Po 780/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-11-07
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadny, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. takie strony są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Skarżący wskazał na trudną sytuację majątkową i zdrowotną, w tym zadłużenie czynszowe i koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla H. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 listopada 2012 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2012 roku wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla H. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Wyrokiem z dnia 2 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Tego samego dnia skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Ze złożonego wniosku wynika, że H. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jest ono utrzymywane z renty wnioskodawcy w kwocie [...] zł brutto oraz z wynagrodzenia za pracę jego żony w kwocie [...] zł brutto. Wnioskodawca nie posiada zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Posiada natomiast mieszkanie o powierzchni [...] m².
Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku powołał się na bardzo trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Zaznaczył, że utrzymanie bieżące jego domu wynosi około [...] zł. Natomiast on przez 9 miesięcy nie posiadał żadnych środków do życia, gdyż ZUS wstrzymał wypłatę jego zasiłku. W efekcie jego zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej z tytułu zaległości czynszowych przekroczyło kwotę [...] zł. Wnioskodawca poinformował również, że jest osobą niepełnosprawną i potrzebuje stałej opieki. Ponadto cierpi na schorzenia (opisane w uzasadnieniu wniosku), które generują wysokie koszty leczenia zmieniające się wraz ze stanem jego zdrowia.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawcy dysponuje każdego miesiąca na utrzymanie łączną kwotą [...] zł brutto. Takie dochody zapewniają utrzymanie na minimalnym poziomie egzystencji. Niekorzystnie na sytuację wnioskodawcy wpływa natomiast jego zadłużenie przekraczające [...] zł. Stanowi ono obecnie trudne do spłaty zobowiązanie wnioskodawcy, przekraczające jego możliwości finansowe. Niekorzystnie na sytuację wnioskodawcy wpływa również jego zły stan zdrowia, który generuje zwiększone koszty utrzymania. W konsekwencji sytuacja wnioskodawcy nie pozwala na poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło