III SA/Po 786/05

Dnia 19 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2005 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta L. z [...] września 2005r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] września 2005r., Nr [...] Burmistrz Miasta L., na podstawie art.104 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o odmowie wymeldowania A.B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie wymeldowania A.B. z lokalu przy ul. P. w L. zostało wszczęte na wniosek J.B., który podał, iż córka w przedmiotowym lokalu nie przebywa od stycznia 2004r., ponieważ wyprowadziła się do swojego narzeczonego, zabierając część swoich rzeczy osobistych. Powodem wyprowadzki najprawdopodobniej był rozwód rodziców. Przychodzi do ww. lokalu w godzinach popołudniowo-wieczornych odwiedzając swoją matkę G.B., po czym około godziny 22.00 wraca do mieszkania narzeczonego. Organ podał, iż przesłuchana w niniejszej sprawie A.B. nie wyraziła zgody na wymeldowanie, albowiem twierdzi, że w przedmiotowym lokalu mieszka na stałe, chociaż czasami przebywa u swojego narzeczonego. Najdłuższa jej nieobecność w domu wynosiła około 3 miesięcy. Ponadto podała, że w spornym lokalu opiekuje się chorą matką, wykonuje codzienne czynności tj. gotuje, sprząta, pierze i zajmuje się zwierzętami. Do czasu kiedy ojciec przedstawiał jej rachunki za prąd, gaz i telefon, partycypowała również w ich kosztach. W trakcie prowadzonego postępowania przesłuchano także matkę A.B., która potwierdziła fakt pobytu córki w spornym lokalu. Zeznała, że córka opiekuje się nią, pomaga w prowadzeniu gospodarstwa domowego i wspiera finansowo, potwierdziła także, że córka nie uchylała się od płacenia rachunków za gaz, prąd i telefon. Organ I instancji podał również, że w dniu 30 sierpnia 2005r. przeprowadzona została w spornym lokalu wizja, która wykazała, że A.B. nie opuściła spornego lokalu i mieszka w pokoju, który wcześniej należał do jej brata. Ma w nim swoje rzeczy osobiste, kosmetyki, ubrania, pościel, bibeloty i zdjęcia, w łazience ma swoje kosmetyki. Posiada także klucz do mieszkania. Mając na uwadze przeprowadzone postępowanie dowodowe, organ stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od powyższej decyzji J.B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż córka zamieszkała w przedmiotowym lokalu jedynie na czas postępowania w sprawie jej wymeldowania, a rzeczy osobiste przyniosła do ww. lokalu tylko na czas wizji lokalowej, zaś pozostałe rzeczy np. buty, kurtki znajdują się w tym mieszkaniu, ponieważ jak sama stwierdziła nie ma gdzie ich schować w domu u narzeczonego. Stwierdził także, że córka nie może przebywać w spornym lokalu, ponieważ znęca się nad nim i zagraża to jego bezpieczeństwu. Decyzją z dnia [...] października 2005r., Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity z 2001r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż podziela ustalenia wynikające z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego i dodał, że na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie mogą mieć wpływu argumenty podnoszone przez odwołującego, że ustalenia nie dotyczą okresu z początku roku 2004, kiedy to A.B. przebywała u narzeczonego, albowiem niniejsza sprawa rozpoznawana jest w oparciu o aktualny stan faktyczny, a nie w oparciu o zdarzenia mające miejsce w przeszłości. W skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2005r. J.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Burmistrza Miasta L. z dnia [...] września 2005r., podnosząc argumenty tożsame jak te z odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności z Konstytucją, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (patrz m. in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r, sygn. akt II SA/Po 1942/00, wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00). Z akt sprawy wynika, że A.B. opuściła przedmiotowy lokal w roku 2004, jednakże do niego powróciła z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z wnioskiem J.B. o jej wymeldowanie. Czy jednak pobyt ten ma charakter pobytu stałego, czy też, jak zauważa skarżący jest to pobyt tylko na okres prowadzonego postępowania administracyjnego, w celu uniknięcia wymeldowania, tego organ administracji na ustalił. W niniejszej sprawie skarżący wprawdzie brał udział w czynnościach wyjaśniających jednakże nie poinformowano go, iż zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie decyzji i na tym etapie postępowanie wyjaśniające zostaje zakończone. Uczestnik postępowania ma prawo wiedzieć, a organ administracji zgodnie z treścią art. 10 K.p.a. winien mu to zapewnić, na jakim etapie postępowanie dowodowe zostaje zakończone a zebrany materiał dowodowy w takim zakresie stanowić będzie podstawę dla wydania decyzji. Tylko bowiem w ten sposób realnie zapewnione jest prawo strony do czynnego udziału w sprawie i czynnego kształtowania stanu faktycznego. Tej możliwości w niniejszym postępowaniu skarżącemu nie stworzono, bowiem przed wydaniem decyzji nie umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. W ocenie Sądu organy obu instancji naruszając przepis art. 10 K.p.a. naruszyły tym samym przepisy art. 7 i 77 K.p.a., albowiem nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a w szczególności zbadania czy lokal przy ul. P. w L. stanowi w rzeczywistości centrum życiowe A.B., czy też jak zarzuca skarżący jedynie tam czasowo pomieszkuje z uwagi na prowadzone postępowanie w sprawie jej wymeldowania. Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji winny mieć na względzie treść powyższych rozważań i przeprowadzić postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie w taki sposób by realnie umożliwić skarżącemu udział w całym toku postępowania z zachowaniem wymogów określonych w art. 10 K.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit b, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Na koszty te składa się oplata sądowa od skargi w kwocie 100,- zł. ( słownie sto złotych), pełnomocnik skarżącego nie złożył bowiem wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego(art. 210 §1 ustawy). /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska