III SA/Po 787/15

Dnia 13 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania albowiem został on wniesiony przez R, który nie był umocowany do działania w imieniu M. Po wniesieniu sprzeciwu na wezwanie Sądu R nadesłał pełnomocnictwo do reprezentowania M. Na kolejne wezwanie Sądu R nadesłał wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu, ale nie zostały w nim wypełnione żadne rubryki dotyczące stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego. Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. , poz. 718 - ,dalej: p.p.s.a.) – w treści obowiązującej do dnia 14 września 2015 r. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej. W rozpoznawanej sprawie skarżący w złożonym wniosku o prawo pomocy nie podał żadnych danych dotyczących swojego stanu rodzinnego i majątkowego oraz możliwości zarobkowych. Biorąc to pod uwagę stwierdzić należy, że nie wykazał on w jakikolwiek sposób zasadności przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.