III SA/Po 788/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-05-11
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Strona T.R. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności od nieopłaconych składek. Po oddaleniu skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody z emerytury, brak zasobów pieniężnych, posiadanie mieszkania oraz wysokie koszty leczenia, a także korzystanie z pomocy rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla T.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T.R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności od nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla T. R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Wyrokiem z dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w poznaniu oddalił skargę T.R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności od nieopłaconych składek.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 roku T. R. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a na wezwanie Sądu przesłała wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z wniosku wynika, że T.R. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem, które jest utrzymywane ze świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto. Syn wnioskodawczyni nie pobiera renty powypadkowej od początku 2015 roku. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², ale nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, a także przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawczyni powołała się na szereg dolegliwości zdrowotnych, które generują miesięczne koszty zakupu samych lekarstw na kwotę [...] zł. Jednocześnie zaznaczyła, że w ostatnim okresie zmuszona jest korzystać z pomocy finansowej rodziny.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 1270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W tych okolicznościach na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawczyni jest utrzymywane ze świadczenia emerytalnego, które nie przekracza [...] zł miesięcznie. Sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala jej zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest ona w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony pozostaje zatem wniosek T. R. o ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło