III SA/Po 788/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-10-22

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Marek Sachajko, Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w ramach Tarczy Antykryzysowej, oparta wyłącznie na zapisie o przeważającej działalności gospodarczej w CEIDG, jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca faktycznie prowadził inną przeważającą działalność, co może wykazać innymi dowodami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek w ramach Tarczy Antykryzysowej, oparta wyłącznie na zapisie o przeważającej działalności gospodarczej w CEIDG, jest wadliwa. Wpis w CEIDG ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony. Organ powinien umożliwić wnioskodawcy wykazanie faktycznie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej innymi dowodami, a nie ograniczać się jedynie do analizy wpisu w rejestrze, co narusza zasadę równości wobec prawa i cel ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w ramach Tarczy Antykryzysowej, wskazując na prowadzenie działalności związanej z poprawą kondycji fizycznej. Organ odmówił zwolnienia, ponieważ według danych z CEIDG przeważającą działalnością skarżącego na dzień 15 września 2020 r. nie była ta wskazana we wniosku, a zmiana kodu PKD została zgłoszona dopiero w październiku 2020 r. Skarżący podniósł, że jego faktyczne przychody pochodziły z działalności związanej z poprawą kondycji fizycznej, a wpis w CEIDG był nieaktualny i nie odzwierciedlał rzeczywistości. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2021 roku przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 roku J. M. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za miesiąc listopad 2021 roku jako mikroprzedsiębiorca. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 roku, nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS odmówił J. M. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od dnia [...] listopada 2020 roku do dnia [...] listopada 2020 roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że J. M. zwrócił się o zwolnienie z opłacania należnych składek za miesiąc listopad 2020 roku, deklarując, że jako płatnik składek prowadził na dzień [...] września 2020 roku działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, która została oznaczona w przeważającej części jako działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (PKD [...]). W wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej organ ustalił, że na dzień [...] września 2020 roku J. M. nie prowadził przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD [...], a wniosek o zmianę kodu PKD przeważającej działalności J. M. zgłosił dopiero w dniu [...] października 2020 roku. W efekcie nie przysługiwało wnioskodawcy prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za listopad 2020 roku. Pismem z dnia [...] stycznia 20201 roku płatnik składek J. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że w momencie ogłoszenia warunków do skorzystania z tarczy antykryzysowej okazało się, że numer PKD wnioskodawcy, który widnieje w CEIDG [...]) jest inny niż ten którym posługuje się on od 9 lat, czyli [...], a który jest jego głównym źródłem przychodu. W konsekwencji dnia [...] października 2020 roku zgłosił zmianę przeważającej działalności na [...], gdyż taką w istocie prowadzi. Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...] stycznia 2021 roku, nr [...] odmawiającą J. M. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] listopada 2020 roku do dnia [...] listopada 2020 roku. W uzasadnieniu organ powtórzył, że w wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalono, że na dzień [...] września 2020 roku wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD [...] Działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej w zakresie przeważającej działalności. Wniosek o zmianę kodu PKD na wyżej wymienioną działalność zgłosił on w dniu [...] października 2020 roku. W rezultacie zasadnie odmówiono zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję wyjaśniając, że pomimo nie posiadania na dzień [...] września 2020 roku głównego PKD z katalogu wymienionego w ramach tarczy 2.0 jego jedyne osiągane przychody pochodziły ze źródła według kodu [...], czego potwierdzeniem są zeznania roczne [...] dotyczące osiąganych dochodów, według których jedyne źródła jego przychodów są związane wyłącznie z poprawą kondycji fizycznej. Skarżący przesłał jednocześnie zestawienia podatkowej księgi przychodów i rozchodów spółki P. , której 50% stanowią źródła jego przychodów zadeklarowanych w rocznym zeznaniu podatkowym. Ponadto skarżący ponownie podniósł, że w momencie ogłoszenia warunków do skorzystania z tarczy antykryzysowej okazało się, że jego numer PKD, który widnieje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej [...]) jest inny niż ten którym się posługuje ([...]) i który jest jego jedynym źródłem przychodu. Skarżący podkreślił, że nie był świadomy, że podczas dodawania pobocznych numerów PKD między innymi po to by móc w klubie prowadzić w marginalnym stopniu dodatkowo sprzedaż żywności przypisany został jako przeważający inny kod. Według skarżącego stało się tak dlatego, że inny kod był pierwszy na jego liście ponieważ posiadał najniższy numer PKD. Skarżący podkreślił, że na podstawie złożonych dokumentów można stwierdzić, że branża z której się utrzymuje została dotknięta kryzysem w sposób najbardziej dotkliwy wskutek czego nastąpił spadek przychodów o niemal 50% w stosunku do roku poprzedniego, przy zachowaniu stałych - wysokich kosztów prowadzenia działalności (najem lokalu, leasingi) na niezmienionym poziomie. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 roku, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym kontroli sądowej jest decyzja Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 roku, którą odmówiono skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 roku. W ocenie Organu, na dzień [...] września 2020 roku skarżący nie prowadził działalności gospodarczej pod nazwą J. M. oznaczonej kodem PKD [...] Działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej w zakresie przeważającej działalności, która uprawniała do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Stosowny wniosek o zmianę kodu PKD w przeważającej działalności na wyżej wymieniona działalność została zgłoszona dopiero w dniu [...] października 2020 roku. Mając na uwadze tak zarysowaną oś sporu należy wskazać, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 (w wersji aktualnej na dzień złożenia żądania przez J. M.), na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2005 roku o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 roku do dnia [...] listopada 2020 roku wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do [...] czerwca 2020 roku i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 roku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 roku. W sprawie kluczowe jest wyjaśnienie pojęcia "przeważająca działalność" w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji. Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu w sprawie PKD, które zostało wydane na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 roku o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 roku, poz. 443) - dalej: "u.o.s.p.". W załączniku do rozporządzenia w sprawie PKD (Zasady Budowy Klasyfikacji, Definicje działalności, pkt 7) odnośnie do przeważającej działalności wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi, jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada. W art. 42 ust. 3 pkt 4 u.o.s.p. ustawodawca wskazał, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.o.s.p. nie ma definicji pojęcia "przeważająca działalność gospodarcza", ale w art. 46 tej ustawy zawarto delegację ustawową do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 30 listopada 2015 roku rozporządzenie w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. Nr 2015 roku, poz. 2009 ze zm.) - dalej "rozporządzenie o metodologii". W § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia postanowiono, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów, rodzaj przeważającej działalności ustala się na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. W świetle przytoczonych powyżej regulacji jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważająca działalność" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując działalność gospodarczą. Należy zatem stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub - jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Podkreślenia wymaga, że ustawa COVID-19, łącznie z ustawą z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r., poz. 569) wchodzi w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1.0, przyjętego przez Sejm RP dnia 28 marca 2020 roku. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego ([...]/ web/tarczaantykryzysowa). Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważająca działalność" oraz dokonanie wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z ww. ustaw, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD (por. wyrok WSA w S. z dnia 18 lutego 2021 roku, sygn. akt I SA/Sz 955/20, wyrok WSA w G. z dnia 29 września 2021 roku, sygn. akt I SA/Gd 729/21, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego organ ewidencyjny, ani później organ podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podatnik zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 roku, poz. 162), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (zob. np. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014 roku, sygn. akt II GSK 1010/13, LEX nr 1572566; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie lub aktualizację danych do rejestru REGON przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego (dalej: "SN"). W wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 roku, sygn. akt II UK 142/12 (OSNP 2013/21-22/260) i z dnia 23 listopada 2016 roku, sygn. akt II UK 402/15 (LEX nr 2183487) SN wskazał, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawiono stronę możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne. Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1205), która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Przywołane wyżej wyroki dotyczyły skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. Wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę SN stwierdził, że skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W rezultacie w takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wynikająca z ww. ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ww. ustawy nie można wywieść, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, powyższe odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru REGON lub CEIDG pozostaje również aktualne w zakresie wpisu do KRS i jest istotne na gruncie właściwego odczytania treści art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Mając na uwadze powyższe rozważania jedyny sposób weryfikacji - warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD, tj. wpis w KRS (CEIDG, REGON), w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Jak już wyżej wskazano - wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez Organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w jednej rubryce KRS (CEIDG, REGON) - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w CEIDG nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jest jednak ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania Organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wyżej wskazano, wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku. Zdaniem Sądu, wpis w CEIDG jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). W tym miejscu należy wskazać, że rozporządzenie w sprawie PKD przewiduje, że aby uniknąć zbyt częstych zmian stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. A zatem, wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. W rezultacie przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a co za tym idzie - sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie tej ustawy, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają (co mogą wykazać w inny sposób - w niniejszej sprawie za pomocą dokumentów źródłowych, tj. danych dostępnych w Urzędzie Skarbowym). Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. W ocenie Sądu, przy takim rozumieniu "przeważającej działalności" na gruncie analizowanego przepisu, jaki zaprezentował ZUS, dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi) należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Przyjęcie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium wymogu wpisu w rejestrze KRS (CEIDG, REGON), w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie (rzeczywiście) prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonany więc przez Organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce w rejestrze KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęty przez Organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ - jak już wyżej wskazano - wpis w KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów. O ile oczywiście, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, Strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 kodu PKD 2007. Końcowo należy wskazać, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy k.p.a., w tym zasady ogólne, stanowiące m.in., że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Ze wskazanych powyżej względów wydaną w sprawie decyzję należy ocenić jako wadliwą, bowiem przedwcześnie przyjęto, że Skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że spełnia ona kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Jednocześnie, zdaniem Sądu, Organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego, na dzień złożenia wniosku z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami. Ustawodawca nie zastrzegł w tej regulacji, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze (KRS, CEIDG, REGON). Takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, niezasadnie pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu, a dotyczącej interpretacji pojęcia "przeważająca działalność".

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło