III SA/Po 789/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-02-11
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykazuje stratę z lat ubiegłych, ale posiada zysk z działalności operacyjnej i nie przedłożyła pełnej dokumentacji finansowej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Brak środków oznacza realny brak możliwości pozyskania środków na opłacenie kosztów, a nie sam ujemny wynik finansowy. W przypadku spółki, która wykazuje zysk z działalności operacyjnej i nie przedłożyła pełnej dokumentacji potwierdzającej brak środków, odmowa przyznania prawa pomocy jest zasadna.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za październik 2007 r. Spółka wskazała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania z powodu licznych postępowań egzekucyjnych i zajęć rachunków bankowych. W toku postępowania spółka przedłożyła sprawozdanie finansowe za 2009 rok, wykazujące zysk, ale nie dostarczyła wyciągów bankowych ani zeznań podatkowych za ostatnie miesiące.Rozstrzygnięcie
Odmówił spółce A przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółka A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2007 r. postanawia: odmówić spółce przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 2.000,00 zł pełnomocnik spółka A w P. wniósł o jej zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy wypełniony na urzędowym formularzu dla osób prawnych.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że spółka prowadzi sprzedaż hurtową paliw ciekłych i gazowych oraz produktów pochodnych. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.600.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 790 294 zł, a wysokość straty lub zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi: - 209 081 zł. Jednocześnie we wniosku wskazano, że spółka posiada trzy rachunki bankowe, na których nie znajdują się żadne środki finansowe.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że spółka nie posiada jakichkolwiek środków pozwalających jej na poniesienie kosztów postępowania, a dodatkowo prowadzone są przeciwko niej liczne postępowania egzekucyjne. Wszelkie środki, które spółka posiadała na swoich rachunkach i które mogłyby posłużyć do opłacenia skargi zostały zajęte w toku postępowań egzekucyjnych (około kilkunastu milionów złotych), a tym samym spółka nie jest w stanie w chwili obecnej pokryć wpisu od skargi.
W celu wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji spółki została ona wezwana, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas złożonych informacja, do złożenia bilansów spółki za 2009 i 2010 rok, złożenia wyciągów z rachunków bankowych spółki oraz kont i lokat za ostatnie trzy miesiące oraz złożenia odpisów miesięcznych zeznań podatkowych składanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie trzy miesiące.
W wyznaczonym terminie pełnomocnik spółki złożył odpis sprawozdania finansowego spółki za 2009 rok i wyjaśnił, że bilans spółki za 2010 rok nie został jeszcze sporządzony. Zaznaczył również, że nie był w stanie uzyskać we wskazanym terminie wyciągów z rachunków bankowych spółki oraz kont i lokat za ostatnie trzy miesiące oraz miesięcznych zeznań podatkowych składanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie trzy miesiące. Zastrzegł, że dokumenty te zostaną przedłożone niezwłocznie po ich uzyskaniu. Skorygował jednocześnie omyłkowe jego zdaniem wskazanie straty w oświadczeniu majątkowym i wskazał, że w 2009 roku, spółka osiągnęła zysk w wysokości 233.532,96 zł, a strata z lat ubiegłych wyniosłą łącznie 32.516.919,36 zł.
Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle wskazanego przepisu należy wyjaśnić, że brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych nie jest tożsamy z ujemnym wynikiem rachunkowym z działalności operacyjnej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych. Na tym tle zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej. Jednocześnie to na spółce spoczywa ciężar wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W rozpatrywanej sprawie, w ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie złożono wyciągów z rachunków bankowych spółki oraz kont i lokat za ostatnie trzy miesiące oraz miesięcznych zeznań podatkowych składanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie trzy miesiące, które pozwalałyby na przyjęcie, że spółka zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych.
Natomiast skorygowanie informacji, że spółka poniosła stratę, ze wskazaniem na wyraźny zysk z tytułu prowadzonej działalności świadczy o tym, że spółka posiada przychody finansowe, którymi może dowolnie dysponować regulując swoje zobowiązania. W tym zakresie opłacenie kosztów sądowych nie rodzi niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej spółki, czy też powstania zaległości w regulowaniu bieżących należności. Straty łączne z lat poprzednich wykazane w sprawozdaniu finansowym nie uzasadniają natomiast oceny, że skarżąca spółka nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych. W tych okolicznościach przyznanie prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku spółki przed jego przeznaczeniem na koszty postępowań sądowych powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło