III SA/Po 790/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie NSA Maria Lorych – Olszanowska WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B. Koś /-/T.M.Geremek /-/M.Lorych-Olszanowska Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił M. K. przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] zostało doręczone wezwanie do usunięcia braków we wniosku z dnia [...]. Termin do złożenia korekty upłynął [...]. M. K. stawił się na wezwanie i złożył korektę wraz z prośbą o przywrócenie terminu do usunięcia braków w dniu [...]. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał kłopoty rodzinne. Zdaniem organu nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a ponadto nie określił dokładnie, w jakim terminie występowały kłopoty rodzinne. Tymczasem brak winy w uchybieniu terminu istnieje tylko wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W zażaleniu na powyższe postanowienie M K. wyjaśnił, że wezwanie odebrała babcia i zapomniała je przekazać. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że wyjaśnienia skarżącego pozostają w sprzeczności z podpisem widniejącym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru z dnia [...], z którego wynika, że wezwanie odebrał brat skarżącego – M. K. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie pozwala przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. wyjaśnił, że wezwanie odebrał jego brat, który spieszył się do pracy i przekazał je babci, natomiast babcia, która jest osobą starszą i ma kłopoty z pamięcią, położyła je w inne miejsce niż zwykłe, nie informując o tym. Skarżący podkreślił, że nikt z domowników nie poinformował go o korespondencji, którą znalazł przez przypadek, po czym natychmiast zgłosił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdzie okazało się, że termin do usunięcia braków został przekroczony o 2 dni. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. W sprawie jest bezsporne, że pismo z dnia [...], zawierające wezwanie do usunięcia braków wniosku zostało doręczone w dniu [...] dorosłemu bratu skarżącego, zamieszkującym wspólnie ze skarżącym. Było to więc doręczenie zastępcze uregulowane w art. 43 kpa, to jest doręczenie dokonywane do rąk innej osoby niż adresat, a osoba ta musiała się zobowiązać do oddania mu pisma. Przepis ten wprowadza domniemanie prawidłowości doręczenia, tzn. że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może być jednak obalone poprzez wykazanie, np. że adresat nie zapoznał się z jego treścią. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z 3.04.1996 r., SA/Ka 1312/95, LEX nr 26708). Stosownie do art. 58 § 1 kpa " w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Skarżący w przedmiotowej sprawie podnosił, że przeszkodą uniemożliwiającą uzupełnienie braków wniosku o przyznanie płatności były kłopoty rodzinne oraz nieprzekazanie mu na czas przesyłki przez domowników. Te okoliczności wymagały wyjaśnienia w toku postępowania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i 77 kpa. O ile argumentacja zawarta w samym wniosku była w ocenie organu zbyt lakoniczna, należało wezwać stronę do uprawdopodobnienia braku winy, umożliwiając jej złożenie stosownych wyjaśnień i ewentualnie wniosków dowodowych. Zaniechanie takich działań ze strony organu spowodowało, że nie zostało ustalone kiedy strona dowiedziała się o wezwaniu z dnia [...] oraz czy w okresie od [...] do [...] w sposób niezawiniony nie miała możliwości uzupełnienia braków, na wezwanie organu. Dokonując oceny winy w rozumieniu art. 58 kpa organ winien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni postępowanie w podanym wyżej zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 lit. c/ i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Wobec tego, że uchylone postanowienia nie nadają się do wykonania, nie zastosowano art. 152 wymienionej wyżej ustawy. /-/B. Koś /-/T.M. Geremek /-/M. Lorych-Olszanowska KS