III SA/Po 793/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-12-07
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Mirella Ławniczak, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla przyznania zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 decydujące jest oznaczenie przeważającej działalności gospodarczej według kodu PKD ujawnionego w rejestrze KRS, czy też faktycznie wykonywana działalność gospodarcza?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla przyznania zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 decydujące jest faktycznie wykonywane przez podmiot przeważające działalność gospodarcza, a nie jedynie wpis w rejestrze KRS. Organy administracji publicznej powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście spełniają kryteria do uzyskania pomocy, a pozbawienie wsparcia z powodu nieaktualizacji rejestru jest sprzeczne z celem ustawy i zasadami państwa prawnego. W przypadku rozbieżności między wpisem w rejestrze a faktycznie prowadzoną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać tej ostatniej.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres lipiec-wrzesień 2020 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 82.30.Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, powołując się na wpis w KRS i REGON wskazujący na przeważającą działalność o kodzie 73.11.Z. Spółka argumentowała, że faktycznie od początku prowadzi działalność o kodzie 82.30.Z, a wpis w KRS jest błędny i złożyła wniosek o jego sprostowanie. Po utrzymaniu decyzji odmownej przez organ odwoławczy, spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 07 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 07 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] lipca do [...] września 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]
W dniu [...] listopada 2020 roku [...] spółka z o.o. w [...] złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-B) za okres od [...] lipca 2020 roku do [...] września 2020 roku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 roku, znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] odmówił [...] spółce z o.o. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2020 roku do września 2020 roku.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że spółka złożyła wniosek jako płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności 82.30.Z Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów. Natomiast zgodnie z danymi zawartymi w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danymi pochodzącymi z Krajowego Rejestru Sądowego rodzaj przeważającej działalności spółki to 73.11.Z. W konsekwencji spółce nie przysługiwało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2020 roku do września 2020 roku.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 roku [...] spółka z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-B) za wskazany okres.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2020 roku, odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] lipca 2020 roku do dnia [...] września 2020 roku.
W uzasadnieniu organ ponownie wyjaśnił, że w wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danych w Krajowym Rejestrze Sądowym ustalono, że na dzień złożenia wniosku spółka nie prowadziła działalności gospodarczej oznaczonej 82.30.Z w zakresie przeważającej działalności. Natomiast wniosek o zmianę kodu PKD przeważającej działalności na wyżej wymieniony spółka zgłosiła w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] grudnia 2020 roku.
Pismem dnia [...] kwietnia 2021 roku [...] Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 roku utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2020 roku odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2020 roku do września 2020 roku.
Zdaniem skarżącej spółki organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uwzględnił okoliczności faktycznych zgodnie z którymi wspólnicy spółki od początku zakładali, że podstawowym - przeważającym rodzajem działalności będzie działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów w szczególności dla środowiska medycznego. Wola wspólników znalazła odzwierciedlenie w treści aktu notarialnego na mocy którego powstał podmiot [...] Sp. z o.o., w którym określono, PKD o numerze 82.30.Z. Wyszczególnienie numerów PKD w akcie notarialnym miało charakter porządkowy według rosnącej numeracji. Od początku prowadzenia działalności przez wnioskodawcę tj. od dnia [...] września 2015 roku, przeważającym rodzajem działalności była właśnie działalność określona rzeczonym PKD o numerze 82.30Z. Wskazany rodzaj działalności wynikał również z rejestrów sprzedaży podmiotu. Oznaczenie PKD w KRS wynikało z błędnego jego oznaczenia. Spółka wniosła o sprostowanie/zmianę wpisu na faktycznie wykonywaną działalność. Organ błędnie przyjął, że skarżąca zawnioskowała o zmianę kodu PKD w KRS dnia [...] grudnia 2020 roku, podczas gdy jedynie złożyła wniosek o potwierdzenie faktycznie wykonywanej od 2015 roku działalności. Rodzaj przeważającej działalności gospodarczej, określony kodem PKD o numerze 82.30.Z. wynikał, również ze złożonej deklaracji NIP 8. Potwierdzeniem usług sprzedawanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest również lista przykładowych realizacji wykonana w latach 2015-2020, która w skupiała się na organizacji konferencji, warsztatów i kongresów dla środowiska medycznego. Kolejną okolicznością potwierdzającą faktyczny rodzaj przeważającej działalności gospodarczej oznaczony kodem PKD o numerze 82.30.Z były roczne sprawozdania finansowe składane przez spółkę w KRS, w których przeważającym rodzajem działalności spółki była organizacja konferencji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W tym względzie należy zwrócić uwagę, że rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2021 roku, zmieniającym rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. poz. 426), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących: zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę (§ 1 pkt 2 lit. b). Rozporządzenie to weszło w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, tj. [...] marca 2021 roku. Na mocy § 2 rozporządzenia zmieniającego sprawy, o których mowa w § 1 pkt 2 lit. b zmienianego rozporządzenia, w których skargi zostały wniesione przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i postępowanie nie zostało zakończone, rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny właściwy w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem spraw, w których wyznaczono termin posiedzenia. Uwzględniając powyższą regulację, która zmieniła stan prawny uznać należy właściwość tutejszego sądu do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021 roku, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, znak: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2020 roku, znak: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] lipca 2020 roku do dnia [...] września 2020 roku.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 roku, poz. 1842), dalej jako ustawa z dnia 2 marca 2020 roku. Zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.2, 59.14.Z, 59.20.Z, 71.11.2, 77.39.Z, 79.11.A, 79.12.2, 79.90.A,. 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.03.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem 79.90.A, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.59, 85.60.Z, albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 roku o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 roku o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania, należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 roku, wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 roku i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 roku.
Z powyższego przepisu wynika, że przedsiębiorcy, których przeważającą działalnością jest działalność oznaczona jednym z w/w kodów PKD mogą skorzystać z prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za miesiąc okres lipiec 2020 r. - wrzesień 2020 r. jeżeli przychód z tej działalności, a zatem z działalności oznaczonej w/w kodem PKD uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 roku. Oznacza to, że w 2019 roku przeważająca działalność skarżącego musiała być zaklasyfikowana pod tym samym numerem PKD, co w 2020 roku.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że skarżąca spółka na dzień złożenia wniosku zgodnie z wpisem w KRS prowadzi przeważającą działalność gospodarczą klasyfikowaną pod kodem PKD to 73.11.Z. W związku z powyższym, w ocenie organu rentowego, skarżąca spółka nie spełnia ustawowych przesłanek do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za sporne okresy. Spółka zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w skardze wskazała, że od [...] września 2015 roku prowadzi działalność gospodarczą sklasyfikowaną pod kodem PKD 82.30.Z, natomiast zmiany te nie zostały wpisane w KRS.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy dla uznania, że płatnik objęty został zwolnieniem z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek ubezpieczeniowych, o którym mowa w art. 31 zo ust. 8 ustawy o COVlD-19, decydującym jest kod PKD przeważającej działalności prowadzonej przez płatnika, ujawniony w określonej dacie w rejestrze, czy też nadrzędne znaczenie w tym zakresie ma kod PKD określający działalność, jaką w rzeczywistości wykonywał wówczas ten podmiot. Prawidłowe ustalenie tej kwestii determinuje niezbędny zakres i kierunki postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zasadnicze znaczenie ma kwestia wyjaśnienia pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie wskazanych przepisów ustawy COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji.
Zagadnienie to było przedmiotem rozważań sądów administracyjnych na gruncie zwolnień uregulowanych przepisami ustawy COVID-19, m.in. w wyrokach o sygn. akt I SA/Op 96/21 i sygn. akt I SA/Op 97/21, sygn. akt I SA/Sz 955/20, sygn. akt I SA/Rz 255/21, sygn. akt I SA/Rz 214/21, sygn. akt I SA/Kr 530/21, sygn. akt I SA/Gd 616/21.
Podzielając przedstawioną w tych wyrokach argumentację prawną i przyjmując ją za własną, Sąd orzekający w tej sprawie posłużył się nią w dalszej części uzasadnienia. W konsekwencji należy zauważyć, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 roku, Nr 251 poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 roku o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 roku, poz. 443, ze zm., dalej: ustawa o statystyce). W ww. akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
W ustawie o statystyce, ustawodawca, w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4, wskazał, że wpisowi do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 146 tej ustawy zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji i rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia [...] listopada 2015 roku (Dz. U. z 2015 roku, poz. 2009 ze zm.). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie, § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w i przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
W świetle przywołanych przepisów - jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. A zatem, należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Podkreślić również należy, że przepisy ustawy o COVID-19, służyć miały m.in. złagodzeniu negatywnych skutków, jakie wywarł wybuch pandemii na polskich przedsiębiorców za sprawą wprowadzanych ograniczeń iw prowadzeniu działalności gospodarczej, a to poprzez wprowadzenie zróżnicowanych środków pomocowych. Jednym z nich było właśnie ustanowienie możliwości okresowego zwolnienia przedsiębiorców działających w określonych branżach od obowiązku uiszczania należnych składek ubezpieczeniowych, o którym mowa w art. 31 zo ustawy o COVlD-19.
Jak wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 maja 2021 roku, sygn. akt I SA/Bk 174/21) z uwagi na cel ustawy, organy administracji publicznej powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. Pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił lub też z innych względów jako przeważający we wskazanej dacie w rejestrze nie ujawniono działalności przeważającej, którą faktycznie prowadzi, stanowi nie tylko zaprzeczenie ratio legis analizowanych regulacji, ale poddaje w wątpliwość także i konstytucyjne wartości demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Podzielając powyższy pogląd, Sąd orzekający w tej sprawie, mając na względzie odmienności stanu faktycznego, dodatkowo podkreśla, że z językowego brzmienia art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego na dzień złożenia wniosku z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według PKD, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami.
W rezultacie zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że przedstawione przez organ rozumienie regulacji stanowiącej podstawę przyznania zwolnienia we wnioskowanym przez skarżącą okresie, jest wadliwe i w nieuzasadniony sposób pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID-19. Przyjęcie wykładni analizowanych przepisów przedstawionej przez organ, stanowiłoby wyraz akceptacji takiego stanu rzeczy, w którym przewidziane wsparcie trafiałoby do przedsiębiorców wskazujących w ewidencji jako kod PKD przeważającej działalności jeden z kodów określonych art. 30zo ust. 8 ustawy o COVID-19, podczas gdy w rzeczywistości nigdy takiej działalności nie prowadzili. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, a właściwa wykładnia art. 31zo ust. 8 ustawy o COVlD-19, prowadzi do wniosku, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem przeważającej działalności w rejestrze, a faktycznie wykonywaną przez stronę przeważającą działalnością gospodarczą we wskazanej dacie, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności o charakterze przeważającym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 14 marca 2011 r., II FPS 8/10, w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej.
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 roku, poz. 266, ze zm.) mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.
Reasumując, stosownie do wskazanych przepisów, w tym art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych było wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie charakteru przeważającej działalności rzeczywiście prowadzonej przez stronę. Organ tego jednak nie uczynił i przy wydaniu decyzji oparł się wyłącznie na danych uzyskanych z rejestru, tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić należy jako wadliwe, gdyż przedwcześnie przyjęto, że skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że skarżąca spełnia kryterium przeważającej działalności według PKD. Konsekwencją powyższego było lakoniczne uzasadnienie decyzji, w którym zabrakło ustosunkowania się do kluczowej, z perspektywy rozstrzygnięcia, okoliczności wskazanej we wniosku przez stronę.
Wskazane wady stanowią istotne naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przedstawiono w sposób wyczerpujący i rzetelny toku rozumowania organu stojącego za wydaniem orzeczenia administracyjnego, co stanowi zarazem jawne zaprzeczenie zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a.. Jednocześnie przyjęty przez organ na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD - tj. w tej sprawie wpis do rejestru, w rubryce przeważającej działalności - nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia i zasady równości wobec prawa.
Wobec powyższego, Sąd uznał kontrolowane decyzje za wadliwe, jako wydane przedwcześnie i z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ rozstrzygnie stosownie do art. 81a k.p.a., mając na uwadze charakter sprawy, a w szczególności dobro i interes strony postępowania. Jednocześnie przed ponownym wydaniem decyzji rozpoznającej żądanie wnioskodawcy konieczne jest odniesienie się przez organ do okoliczności powołanych w przedmiotowej skardze oraz wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło