III SA/Po 794/14

Dnia 22 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Sp. z o. o. x we W na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pisma Fundacji y o odrzuceniu wniosku postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca spółka w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na dzień złożenia wniosku Spółka posiadała majątek o wartości ok. [...] zł i nie posiadała zaległości o charakterze publicznoprawnym. Strata z działalności Spółki nie przewyższa sumy kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz połowy kapitału zakładowego. Od 2013 r. strona nie osiągnęła przychodu, a strata z bieżącej działalności wynika jedynie z amortyzacji środków trwałych. Spółka nie udokumentowała kosztów swojego funkcjonowania i źródeł finansowania tych kosztów za lata 2011 – 2014. Nie przekazała też informacji o jej powiązaniach z innymi podmiotami gospodarczymi. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Spółka stwierdziła, że przedstawiona przez nią dokumentacja wykazuje brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. W skład majątku Spółki wchodzą przede wszystkim meble biurowe i wyposażenie. W 2013 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł. Spółka nie ma jakichkolwiek aktywów o charakterze pieniężnym. Spółka prowadzi wiele sporów sądowych, a zasądzone w nich odszkodowania będą stanowiły w przyszłości przychód strony. Nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, gdyż brak środków w kasie i na rachunku bankowym. Spółka nie ma też możliwości zaciągnięcia kredytów oraz poprawy bieżącej płynności w drodze spieniężenia aktywów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, albo też wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy przy tym podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku i we wniesionym sprzeciwie Spółka wskazała m. in., że kapitał zakładowy ([...] zł) w części odpowiadającej kwocie [...] zł został pokryty aportem (meble biurowe). Suma bilansowa na dzień złożenia wniosku wynosi [...] zł. W skład majątku Spółki wchodzą meble biurowe i inne wyposażenie. Nie są to aktywa płynne. Ewentualna próba ich sprzedaży oznaczałby, iż Spółka nie spełniałaby kryteriów określonych przez art. 233 §1 ustawy - Kodeksu spółek handlowych. Relacja wysokości strat z lat ubiegłych do wysokości kapitału zakładowego pozostaje w proporcjach określonych w ustawie – Kodeks spółek handlowych, co oznacza, że nie ma przeszkód "kapitałowych" do kontynuowania działalności gospodarczej, ale brak jest nadwyżek pozwalających na próbę poprawienia bieżącej płynności finansowej w drodze różnych form spieniężenia aktywów, którymi dysponuje Spółka. Bieżąca sytuacja finansowa Spółki nie jest negatywna - brak zaległości wobec ZUS oraz Urzędu Skarbowego. Strata wynika tylko z amortyzacji środków trwałych. Spółka nie zatrudnia pracowników. Spółka nie zaciąga i nie poręcza kredytów. Spółka nie ma konta bankowego. Stan kasy wynosi [...] zł. Spółka ponosi jedynie koszty opłat za świadczenie usług telekomunikacyjnych przez operatora telefonii komórkowej. W ostatnim okresie świadczenie usług telekomunikacyjnych zostało zawieszone z uwagi na brak uregulowania należności za te usługi. W toku postępowania o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 20 sierpnia 2014 roku Spółka została zobowiązana do uzupełniła oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie wysokości przychodów Spółki za 2011 rok, za 2012 rok, za 2013 rok oraz za okres od 01 stycznia 2014 roku, - udokumentowanie wysokości kosztów funkcjonowania Spółki za 2011 rok, za 2012 rok, za 2013 rok oraz za okres od 01 stycznia 2014 roku, - przedłożenie bilansu Spółki za 2011, 2012 oraz 2013 rok, - udokumentowanie źródła finansowania kosztów funkcjonowania Spółki, - wyjaśnienie czy Spółka reguluje swoje wymagalne zobowiązania pieniężne oraz udokumentowanie czy i z jakiego tytułu przeciwko Spółce były prowadzone lub toczą się postępowania egzekucyjne za okres od 01 stycznia 2011 roku, - udokumentowanie czy prowadzone egzekucje okazały się skuteczne lub są skuteczne i w jakim zakresie (udokumentowanie wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym), - przedstawienie zestawienia dokumentującego powiązania kapitałowe oraz osobowe skarżącej Spółki z innymi podmiotami gospodarczymi, - przedstawienie zestawienia dokumentującego tytuł prawny i wysokość obrotów pomiędzy skarżącą Spółką a podmiotami powiązanymi z nią kapitałowo lub osobowo za rok 2012, 2013 oraz za okres od 01 stycznia 2014 roku, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. Na powyższe wezwanie Spółka odpowiedziała jedynie częściowo. Zdaniem Sądu skarżąca Spółka nie wykazała ostatecznie istnienia podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy bowiem, że na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy skarżąca Spółka posiadała majątek o wartości około [...] zł. Nie miała zaległości wobec ZUS oraz Urzędów Skarbowych, a strata z działalności Spółki nie przewyższa sumy kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowy kapitału zakładowego. Od początku 2013 roku Spółka nie osiągnęła żadnego przychodu. Strata z bieżącej działalności wynika jedynie z amortyzacji środków trwałych. Powyższe okoliczności w opinii Sądu uzasadniają stanowisko, że strona skarżąca może zapłacić wpis od skargi (zob. też postanowienie WSA z dnia 09 lipca 2014 roku, sygn. akt V SAB/WA 11/14 dotyczące wniosku o prawo pomocy pochodzącego od skarżącej Spółki, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem NSA z dnia 20 sierpnia 2014 roku, sygn. akt II GZ 450/14). Podkreślić należy, że zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (zob. m. in. postanowienia: NSA z dnia 24 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II FZ475/14, Lex nr 1460118, NSA z dnia 21 maja 2014 roku, sygn. akt II FZ 647/14, Lex nr 1461842, NSA z dnia 20 maja 2014 roku, sygn. akt II FZ 575/14, Lex nr 1467653,). Oświadczenie majątkowe Spółki i przedłożona przez nią dokumentacja są niepełne, a ponadto budzą wątpliwości. Wskazać bowiem trzeba, że strona nie wykonała wezwania w zakresie udokumentowania wysokości kosztów funkcjonowania Spółki (opłaty za zajmowany lokal, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne itp.) oraz źródeł finansowania tych kosztów za okres od początku 2014 roku. Spółka nie wykazała kosztów jej funkcjonowania także za lata 2011, 2012 oraz 2013. Niewiarygodne było oświadczenie, że Spółka ponosiła jedynie koszty opłat za świadczenie usług telekomunikacyjnych. Nie wyjaśniono przy tym skąd pochodziły środki pieniężne na ponoszenie chociażby tylko tych kosztów (od początku 2013 roku Spółka nie wykazała żadnego przychodu). Kosztów funkcjonowania Spółki (utrzymywania jej w gotowości do realizacji celów gospodarczych) nie uwidaczniają przedłożone bilanse, czy rachunki zysków i strat. W przedłożonych dokumentach nie ujawniono żadnych kosztów poza kosztami wytworzenia sprzedanych produktów w latach 2011 oraz 2012. W rachunku zysków i strat za 2013 rok Spółka ujawniła koszty wytworzenia sprzedanych produktów, jednak nie odnotowała żadnego przychodu ze sprzedaży. Spółka nie osiągnęła żadnego przychodu w 2013 roku. Przychody ze sprzedaży produktów w 2012 roku przewyższyły koszty ich wytworzenia o kwotę [...] zł. W 2011 roku nadwyżka ze sprzedaży wytworzonych produktów nad kosztami ich wytworzenia wyniosła [...] zł. Wskazane nadwyżki ([...] zł) określono jako zysk z działalności operacyjnej. Z przedłożonej dokumentacji nie wynika również, skąd skarżąca Spółka pozyskała środki finansowe na sfinansowanie kosztów wytworzenia sprzedanych produktów w latach 2011 i 2012 (łącznie [...] zł). Ujawniona w bilansie skarżącej Spółki suma aktywów w postaci środków pieniężnych łącznie z trzech lat (2011, 2012 i 2013 rok) wynosi [...] zł. Z kolei kapitał zakładowy Spółki ([...] zł) do kwoty [...] zł został pokryty aportem. Z bilansów, które przedłożyła strona nie wynika, aby Spółka posiadała jakieś zewnętrzne źródła finansowania swojej działalności (na kwotę [...] zł). Spółka nie korzysta z kredytów. Twierdzenia strony, że pomiędzy skarżącą Spółką, a prezesem Zarządu i jedynym wspólnikiem nie było żadnych obrotów nie są przekonujące. Skarżąca nie przekazała ponadto informacji o jej związkach z innymi podmiotami gospodarczymi. Natomiast dane ujawnione w bazach internetowych wskazują, że jedyny wspólnik i prezes Zarządu skarżącej Spółki jest także jedynym wspólnikiem i prezesem Zarządu podmiotu x. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i w oparciu art. 246 § 2 pkt 2 p. p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.