III SA/Po 801/12

Dnia 19 grudnia 2012 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy J.C. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł, pełnomocnik strony skarżącej J. C. (ojciec skarżącej) złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku J. C. wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości wynosi [...] zł. Oświadczył, że jest zmuszony korzystać z pomocy dzieci, gdyż nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.), ani przedmiotów o wartości 3000 euro. Ponadto poinformował o posiadanym orzeczeniu o umiarkowanej niepełnosprawności oraz o problemach zdrowotnych (opisanych w uzasadnieniu wniosku). Koszty utrzymania szacował w następujący sposób: leki [...] zł, opał [...] zł, bieżące wydatki na utrzymanie [...] zł, telefon [...] zł, środki czystości [...] zł, gaz [...] zł, prąd [...] zł. Jednocześnie zastrzegł, że spłaca co miesiąc pożyczkę w kwocie [...] zł (zaciągniętą na lekarstwa) i jest zmuszony oszczędzać na wszystkim przez co rzadko wydaje pieniądze na ubiór i prezenty dla wnuków. Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2012 roku, poinformowano pełnomocnika strony skarżącej J. C., że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącej M. C. i we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być zawarte informacje dotyczące jej aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Jednocześnie wezwano J. C. do wyjaśnienia, czy składa wniosek o przyznanie prawa pomocy w imieniu własnym, czy w imieniu skarżącej M. C., pod rygorem przyjęcia, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w imieniu pełnomocnika. W terminie otwartym do złożenia wyjaśnienia J. C. złożył "wniosek o przywrócenie w imieniu córki M. C. terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy" i zaznaczył, że przebywa ona w Irlandii i powróci do Polski na święta Bożego Narodzenia. Pełnomocnik strony skarżącej nie złożył jednak wyjaśnienia objętego zarządzeniem z dnia 14 listopada 2012 roku i nie wyjaśnił czy złożył wniosek we własnym imieniu czy też w imieniu swojej córki M. C., której jest pełnomocnikiem. W efekcie zgodnie z rygorem nadanym w powyższym zarządzeniu należało przyjąć, że J. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu. Prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a)). Takie rozwiązanie ustawowe oznacza, że uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu oraz organowi, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.). Przymiot strony posiadają także inni uczestnicy postępowania tj. osoby, które nie wniosły skargi, ale brały udział w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczył ich interesu prawnego, a także określone w przepisach osoby i organizacje społeczne, dopuszczone do udziału w postępowaniu przez Sąd (art. 33 P.p.s.a.). W świetle powyższych przepisów pełnomocnik w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który jednocześnie nie jest stroną, ani uczestnikiem postępowania, nie jest uprawniony do występowania we własnym imieniu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 25 września 2008 r., sygn. akt I OZ 709/08). W świetle powyższych przepisów nie można uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego we własnym imieniu przez pełnomocnika J. C., który nie jest ani stroną postępowania, ani uczestnikiem postępowania sądowego. Zasadniczo wniosek o prawo pomocy na odpowiednim formularzu powinien być wypełniony przez stronę skarżącą, a więc w niniejszej sprawie przez M. C. Dopuszczalne jest jednak złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez pełnomocnika strony skarżącej J. C., ale jedynie w imieniu strony skarżącej. Wówczas we wniosku powinny być zawarte informacje dotyczące aktualnej sytuacji strony skarżącej M.C. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik jest w tym przypadku umocowany jedynie do podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy w imieniu strony udzielającej pełnomocnictwa (por. uchwała NSA z 20 maja 2010 roku, sygn. akt I OPS 11/09). Jednocześnie należy wyjaśnić, że nie ma możliwości przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez skarżącą. Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest bowiem ograniczony ustawowo. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może być wniesiony na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Nie wyklucza to możliwości złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 243 §1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.