III SA/Po 804/12

Dnia 4 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Marszałka Województwa W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi oddala skargę Na skutek niewykonania obowiązków wynikających z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustalonych ostateczną decyzją Starosty O. z dnia [...] r., Marszalek Województwa W. wystawił w dniu [...]. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność S. S. z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej za okres 2010r. i 2011r.,a następnie przekazał go do realizacji organowi egzekucyjnemu – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia [...]. nr [...]. wydanym na podstawie art. 29 § 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi z powodu niespełnienia wymogu zawartego w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a., tj. z powodu niewłaściwego określenia wierzyciela, błędnej pieczęci wierzyciela. Marszalek Województwa W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a w zw. z art. 18 i art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 11 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 199r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 121, poz.1266 z 2004r.) właściwy starosta wydaje decyzję o wyłączeniu z produkcji rolnej użytków rolnych, określa wysokość należności oraz opłaty roczne. W tej sytuacji, skoro starosta wydał decyzję ustalająca zobowiązanie z tytułu opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, tym samym jest on uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku z niej wynikającego. Marszalek Województwa W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] r, zarzucając : - naruszenie art. 27 § 1 pkt 1 i 7, art. 1a pkt 13 oraz art. 5 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwą ich wykładnię, - nierozpoznanie istoty sprawy polegające na pominięciu wykładni art. 22b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że należności i opłaty roczne stanowią dochód budżetu województwa i wydatkowane są na cele ściśle określone w ustawie, w związku z czym samorząd województwa jest wierzycielem w stosunku do podmiotów, które zalęgają z wnoszeniem opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Zdaniem skarżącego art. 22 b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma charakter regulacji szczególnej, mającej pierwszeństwo przed rozwiązaniami zawartymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. N 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] r. na podstawie którego zwrócono wierzycielowi - Marszalkowi Województwa W. tytuł wykonawczy z powodu niespełnienia wymogu zawartego w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), tj. z powodu niewłaściwego określenia wierzyciela, błędnej pieczęci wierzyciela. We wniesionej skardze Marszałek Województwa W. zakwestionował stanowisko organu odmawiające mu przyznania przymiotu wierzyciela. Skarżący podnosił, że należności i opłaty roczne stanowią dochód budżetu województwa i wydatkowane są na cele ściśle określone w ustawie, w związku z czym samorząd województwa jest wierzycielem w stosunku do podmiotów, które zalęgają z wnoszeniem opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Zdaniem skarżącego art. 22 b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma charakter regulacji szczególnej mającej pierwszeństwo przed rozwiązaniami zawartymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej u.p.e.a. Stosownie do przepisu art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego - art. 26 § 4 u.p.e.a. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, co obejmuje m.in. ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna i czy tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Tytuł wykonawczy powinien zawierać m.in. oznaczenie wierzyciela oraz datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela - art. 27 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a Art. 1a pkt 13 u.p.e.a wskazuje, że przez pojęcie wierzyciela - rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a stanowi, że w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest właściwy do orzekania organ I instancji. Na podstawie art.11 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. Nr 121, poz.1266 z 2004r.) organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, który wydaje decyzję o wyłączeniu z produkcji rolnej użytków rolnych. Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne (art. 12. ust 1 ustawy). W przypadkach niewykonywania obowiązków określonych w ww. ustawie stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 30 tej ustawy). Źródłem obowiązku objętego egzekucją była decyzja Starosty O., w związku z którą powstała konieczność uregulowania należnych opłat. Zatem, w świetle powołanych wyżej regulacji, nie może nasuwać wątpliwości, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustalonych ostateczną decyzją Starosty O. z dnia [...] r jest - jak słusznie przyjęły organy – Starosta O. Zdaniem Sądu nie znajduje uzasadnienia we wskazanych wyżej przepisach, jak również w powołanym przez skarżącego art. 22b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zarzut opierający się na twierdzeniu, że art. 22b wskazanej ustawy ma charakter regulacji szczególnej, mającej pierwszeństwo przed rozwiązaniami zawartymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, pozwalającym na egzekwowanie obowiązków ustalonych ostateczną decyzją Starosty O. przez Marszałka Województwa W. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań należy uznać, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie posiada uprawnienia do wystawiania tytułu wykonawczego w zakresie dochodzenia należności wynikających z zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.