III SA/Po 805/13

Dnia 25 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. D., D. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2006 roku postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji wobec K. D. Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2006 roku wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie decyzji grozi stronie skarżącej wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona i zrekompensowana przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia. Pismem z dnia 21 maja 2013 roku K. D. uzupełnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał, że egzekucja zobowiązania głównego w łącznej kwocie [...] zł pozbawi wnioskodawcę całego majątku. Wywołana tym samym szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona i zrekompensowana przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia. Wysokość zobowiązania głównego jest znaczna wobec możliwości finansowych (płatniczych) wnioskodawcy. Realizacja zaskarżonej decyzji w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych spowoduje poważne konsekwencje finansowe w majątku wnioskodawcy, powodując jednocześnie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca twierdzi, że jego przeciętne miesięczne wynagrodzenie od stycznia do kwietnia wyniosło [...] zł, a wynagrodzenie jego żony w tym samym okresie wyniosło [...] zł. Wnioskodawca przedłożył wyciąg z rachunku bankowego na dzień [...] roku, na którym jest debet w wysokości [...] zł, a na rachunku jego żony pozostawał debet w wysokości [...] zł. Wnioskodawca podkreślił, że ma na utrzymaniu dwóch synów w wieku lat 3 i 12. Środki miesięczne na utrzymanie jednej osoby wynoszą [...] zł. Ewentualna egzekucja przedmiotowego zobowiązania doprowadzi wnioskodawcę do utraty płynności finansowej, co w konsekwencji może prowadzić do pozbawienia środków do życia jego oraz całej rodziny skarżącego. Podstawę prawną rozpoznania wskazanego wniosku stanowi przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., stanowiący że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja jest zatem wykonalna i mimo zaskarżenia do sądu może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od tej zasady statuuje art. 61 § 3 tej ustawy, w myśl którego w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Adresatem wskazanej normy prawnej jest sąd, który rozważa kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji po złożeniu wniosku przez stronę. Rozstrzygając więc w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Okolicznościami uznawanymi w orzecznictwie za wysoce szkodliwe i zarazem trudne do odwrócenia w ujęciu art. 61 § 3 p.p.s.a. są m.in.: poniesienie straty na życiu lub zdrowiu oraz pozbawienie wnioskodawcy jedynego źródła utrzymania (por. post. NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 281811; post. NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04, niepubl.). Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze jej wysokość (w rozpoznawanej sprawie jest ona znaczna i wynosi [...] zł). Potencjalna egzekucja tej należności mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia, gdyż nie sposób nie zauważyć, że natychmiastowe wykonanie decyzji może spowodować pogorszenie i tak już trudnej sytuacji materialnej skarżącego, jego żony oraz małoletnich dzieci. Realizacja zaskarżonej decyzji w odniesieniu do okoliczności faktycznych podanych przez stronę mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe w majątku strony, a tym samym mogła być uznana za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.