III SA/Po 806/14

Dnia 26 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi P S na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2011 oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2014 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] 2014 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W uzasadnieniu podano, że skarżący wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011. Zadeklarował realizację pakietu K01 – ochrona gleb i wód na działkach ewidencyjnych nr [...], zadeklarował kod K01 c o łącznej powierzchni 8,86 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli gospodarstwa stwierdzono , że na w/w działkach wcześniej podjął zobowiązanie inny beneficjent, zaś P S zadeklarował i realizuje program rolnośrodowiskowy na działkach, na które nie zostały złożone dokumenty świadczące o przejęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Organ stwierdził, że strona nie dochowała warunków z par. 14 rozporządzenia RM z dnia 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004, nr 174, poz. 1809 ze zm. ) t.j. do wniosku o dopłaty nie załączyła dokumentów o przejęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego i zobowiązania się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem. W dniu 5.02.2013 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, zgodnie z wytycznymi udzielonymi przez Dyrektora OR ARiMR (organ ten uchylił decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia[...] . odmawiającą przyznania dopłat udzielając wskazówek odnośnie uzupełnienia materiału dowodowego), na której przesłuchano stronę, osoby składające wniosek w imieniu strony – D K i M S a także P S (ojciec strony) i S G (pracownik Biura Powiatowego). Organ nadto w ustaleniach faktycznych uwzględnił materiał dowodowy w postaci złożonego wniosku o dopłaty, załączników , prowadzonej przez Agencję ewidencji dokumentów wpływających do biura. Następnie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalił, że analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie przedmiotowego wniosku , kontrolek, dziennika korespondencyjnego , nie potwierdza złożenia dokumentów związanych z przejęciem zobowiązania przez P S, na które rozpoczął zobowiązanie rolnośrodowiskowe P S . Ustalenia poczynione z treści dokumentów potwierdził w swoich zeznaniach pracownik kancelarii przyjmujący przedmiotowe dokumenty. P S na wezwanie organu stwierdził, że nie dysponuje potwierdzeniem przyjęcia dokumentu w postaci oświadczenia o przejęciu zobowiązań rolnośrodowiskowych z dnia 14 maja 2011 r. W odwołaniu od decyzji I instancji strona podniosła, że do wniosku o przyznanie płatności załączono wszystkie dokumenty wymagane prawem. Były one kompletne. Strona nie może ponosić konsekwencji zaniedbań organu w związku z błędną archiwizacją dokumentów. Organ miał naruszyć m. in. art. 7, 8, 9, 75, 77 i 80 oraz 107 kpa. Organ II instancji wskazał, że wbrew tezom strony nie złożyła ona wraz z wnioskiem wszystkich wymaganych dokumentów, w tym oświadczenia o zobowiązaniu do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego. Złożenia takiego dokumentu nie potwierdzają rejestry przyjmowanych wniosków w 2011 r. ani rejestr wydanych potwierdzeń dokumentów jak również nie potwierdził przesłuchiwany jako świadek pracownik organu S G. Na pierwszej stronie wniosku nie było adnotacji o dodatkowych dokumentach poza adnotacją o złożeniu oświadczenia o uprawie zbóż w liczbie 2 załączników. Dokumentu tego wraz z adnotacją Agencji o jego przyjęciu również nie złożyła strona na wezwanie organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności: - błędną wykładnię par. 14 w/w rozporządzenia i w konsekwencji uznania, że nie nastąpiło przeniesienie posiadania działek objętych wnioskiem skarżącego, - naruszenie art. 7,8,9,75 i 77 i 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego wbrew zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, wybiórczą i jednostronną ocenę zeznań M S , D K, M S i P S, - naruszenie art. 79 par.2 k.p.a. poprzez niepouczenie strony o możliwości zadawania pytań oraz przesłuchanie świadków pod obecność pozostałych świadków, - naruszenie art. 107 par.3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji polegające na niedostatecznym ustaleniu faktów i ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa, niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia. Wskazując na te naruszenia prawa, skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi , strona powtórzyła argumenty odwołania dotyczące tego, że w terminie złożyła do wniosku wszystkie wymagane prawem dokumenty. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo na rozprawie w dniu 26.08.2015r. pełnomocnik strony skarżącej zarzucił organowi, że ten uznając , że brak jest oświadczenia o przejęciu zobowiązania winien wezwać beneficjenta aby w zakreślonym terminie żądany przez organ dokument złożył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z przepisem par. 14 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004, nr 174, poz. 1809 ze zm. ) jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się kopię umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych ( ust. 2 ). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej ( ust. 3 ). Powyższy 35 dniowy termin ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu ( wyrok WSA w Warszawie z 24.03.2009 r., V SA/Wa 72/09, wyrok NSA z 29.02.2012 r., II GSK 31/11, ONSAiWSA 2013/6/106 ). Powyższe oznacza, że z zachowaniem tego terminu związane jest konkretne prawo w postaci określonego świadczenia pieniężnego . Skutkiem uchybienia temu terminowi przy składaniu wniosku o płatności będzie nieuzyskanie płatności rolnośrodowiskowej przez nowego nabywcę gospodarstwa rolnego. Tak więc uchybienie terminu powoduje, iż przysługujące uprawnienie wygasa . Nawet jeżeli przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego z jednego producenta rolnego na drugiego na podstawie umowy cywilnoprawnej będzie ważne z punktu widzenia prawa cywilnego, to nie będzie rodziło ono skutku w sferze prawa publicznego związanego z przyznaniem świadczenia pieniężnego, gdy warunek 35- dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem nie zostanie spełniony (powołane wyżej orzeczenie NSA z 29.02.2012r.). W rozpoznawanej sprawie okolicznością sporną było to, czy w dniu 14.05.2011r. strona skarżąca złożyła w biurze Agencji wniosek o przedmiotowe dopłaty wraz z oświadczeniem o przejęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że powyższy wymóg w niniejszej sprawie nie został skutecznie spełniony przez skarżącego. Skarżący wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011. Zadeklarował realizację pakietu K01 – ochrona gleb i wód. Organ II instancji wskazał trafnie zdaniem Sądu, że wbrew tezom strony nie złożyła ona wraz z wnioskiem oświadczenia o zobowiązaniu do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego. Złożenia takiego dokumentu nie potwierdzają rejestr przyjmowanych wniosków 2011 r., jak i rejestr wydawanych potwierdzeń przyjęcia dokumentów dla wniosków o przyznanie płatności na rok 2011 a także pracownik organu S G bezpośrednio przyjmujący dokumenty w dniu 14.05.2011r. objęte rozpoznawanym wnioskiem o dopłaty. Nadto, jak słusznie wskazał organ, na pierwszej stronie wniosku nie było adnotacji o złożeniu dodatkowych dokumentów ponad te wskazane w treści wniosku. W dniu 5.02.2013r. odbyła się rozprawa administracyjna. W jej trakcie przesłuchano osoby zawnioskowane jako składające wniosek w imieniu strony – D K i M S. D K zeznał, że nie interesowało go jakie dokumenty były składane w maju wraz z wnioskiem o dopłaty, zaś jedynie M S składał osobiście dokumenty w imieniu skarżącego. Tak więc jedynie on mógł mieć wiedzę jakie dokumenty zostały organowi złożone w dniu 14.05.2011r. tj w ostatnim dniu terminu 35-dniowego, o którym mowa w §14 omawianego rozporządzenia. Z zeznań M S wynika, że z wnioskiem o dopłaty zostały złożone wszystkie wymagane prawem dokumenty, po oświadczenie (o zobowiązaniu się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego) świadek miał pojechać a następnie dołączyć je do wniosku i wszystkie dokumenty złożyć razem "w ostatniej chwili". Zeznania te nie znajdują jednak potwierdzenia w dokumentach takich jak rejestr przyjmowanych wniosków – 2011 r., i rejestr wydawanych potwierdzeń przyjęcia dokumentów dla wniosków o przyznanie płatności na rok 2011 , gdzie odnotowano datę i godzinę złożenia wniosku jako 14.05.2011r. godzina 9 min. 26. Strona skarżąca nigdy nie przedłożyła oświadczenia o kontynuowaniu realizacji programu rolnośrodowiskowego z adnotacją organu o jego wpływie i nie wymieniła tego oświadczenia jako załącznika do wniosku o przyznanie płatności na ROK 2011. Zeznanie świadka M S w części, w której stwierdza, że oświadczenie z innymi dokumentami miało być złożone razem i to na ostatnią chwilę skąd nie było możliwości dopisania w treści wniosku tego dokumentu jako jego załącznika (są mało wiarygodne zważywszy na to, że w biurze Agencji były stosowne rejestry obrazujące wpływ wniosków i odnotowujące wydane potwierdzenia. Co do tego, że taka była praktyka odnotowywania wpływów wniosków i odnotowywania udzielonych potwierdzeń przyjęcia dokumentów potwierdzają zeznania świadka S G- pracownika Biura. Dokonując oceny materiału dowodowego w postaci zeznań w/w osób, organy słusznie więc uznały, że nie znajdują potwierdzenia w dokumentach i z zebranego materiału dowodowego wyprowadziły słuszne wnioski. Mianowicie z treści prowadzonych przez Agencję rejestrów wynika, że świadek M S w dniu 14.05.2011r. o godz. 9 min.26 złożył wniosek i uzyskał potwierdzenie przyjęcia dokumentów ( rejestry w aktach adm.), co znajduje potwierdzenie w innych dokumentach: wniosku i dołączonych do niego dwóch oświadczeń o uprawie zbóż oraz deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2004-2006 w roku 2011. Na tych bowiem dokumentach jest pieczątka Agencji z informacją, że dokumenty wpłynęły 14.05.2011r. Tak więc oznacza to, że cała dokumentacja została złożona 14.05.2011r. o godz. 9,26 . To, że świadek S zeznał, że oświadczenie przygotował a skarżący je podpisał nie oznacza, że ostatecznie dokument ten złożono przy przedmiotowym wniosku. To, że świadek M S zeznał, że później dowiózł oświadczenie o przejęciu zobowiązania nie oznacza, że dotyczy to oświadczenia które winno zostać dołączone do przedmiotowego wniosku. W tym samym dniu o zbliżonej godzinie do biura Agencji dokumenty składał osobiście skarżący, jak i jego rodzice: P S i M S , nie można wykluczyć omyłki. Świadek D K zeznał, że nie jest w stanie wymienić dokumentów złożonych w jego obecności przez świadka M S. Brak jest potwierdzenia, jak na innych dokumentach składanych w tym dniu, że owo oświadczenie zostało złożone. Skarżący nie przedłożył na wezwanie organu potwierdzenia złożenia oświadczenia o przejęciu zobowiązania. Organy obu instancji wydały swoje decyzje zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Prawidłowo uznały, że strona nie wykazała dowodowo ( przede wszystkim za pomocą odpowiedniej dokumentacji ), że wniosek złożono wraz z oświadczeniem o zobowiązaniu się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego. Złożenie wniosku do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiązanie się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem musi nastąpić w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Wynika to wprost z przepisu §14 omawianego rozporządzenia. Co innego jest, gdy w złożonym wniosku tudzież oświadczeniu organ zauważy braki czy też okaże się, że do wniosku nie dołączono żądanych dokumentów np. potwierdzających fakt przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Wówczas uznać należy, że wniosek o dopłaty wymaga uzupełnienia o stosowne dokumenty czy też złożone oświadczenie wymaga uzupełnienia np. o podpis. W takich sytuacjach organ winien w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać do usunięcia braków formalnych czy to wniosku czy to oświadczenia w terminie 7 dni z pouczeniem o ujemnych skutkach w przypadku nie wykonania wezwania. W omawianej sprawie z taką sytuacją organy nie miały jednak do czynienia bowiem skarżący w ogóle nie złożył oświadczenia o zobowiązaniu się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego- co zostało ustalone w oparciu o zebrany przez organ materiał dowodowy, które to ustalenia zdaniem Sądu były prawidłowe. Zatem nietrafne są zarzuty skargi podnoszone na okoliczność dowolności w ocenianiu przez organ materiału dowodowego. Organ trafnie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, słuszne i logiczne wyprowadził wnioski i dokonał prawidłowej wykładni przepisów cytowanego już rozporządzenia. Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrazy przepisów procesowych zarzucany organowi a sprowadzający się do twierdzenia, że ten nie pouczył strony o możliwości zadawania pytań przesłuchiwanym przez organ w charakterze świadków osobom jak i , że przesłuchanie świadka miało miejsce w obecności innych świadków. Zaznaczyć należy, że to strona skarżąca wnosiła o przesłuchanie zawnioskowanych przez nią osób w charakterze świadków w odwołaniu. Z treści protokołu przesłuchania wynika, że strona skarżąca nie wniosła żadnych uwag do rozprawy a jedynie zażądała przesłuchania w charakterze świadka kolejnej osoby, na obecność której podczas słuchania świadków wyraziła zgodę (patrz: Protokół , w aktach adm.). Sąd zauważa, że postępowanie administracyjne jak i przeprowadzona rozprawa podczas której miało miejsce przesłuchanie strony i świadków zostało przeprowadzone prawidłowo. Z przepisów k.p.a. nie wynika aby organ administracji publicznej miał obowiązek pouczyć stronę o prawie do zadawania pytań świadkom jak i prawie do składania wyjaśnień. Nadto strona skarżąca sama składała zeznanie i sama zawnioskowała o przesłuchanie w charakterze świadków słuchanych przez organ osób na podane przez stronę skarżącą okoliczności. Sąd nie dopatruje się jakichkolwiek uchybień ze strony organu administracji publicznej mogących wpłynąć na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.