III SA/Po 806/20

Dnia 29 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] lipca 2020 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P. w przedmiocie nałożenia na T. S. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nielegalne zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] w P. przez pawilon handlowy o powierzchni [...] m2 (po terminie wydanego zezwolenia) tj. w terminie od dnia, do którego ważne było pozwolenie na zajecie pasa drogowego, tj. od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień, w którym strona ponownie zajmowała pas drogowy, zgodnie z zezwoleniem zarządcy drogi, tj. do dnia [...] stycznia 2020 r. (tj. za okres [...] dni). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Strona posiadała decyzję ZDM w P. zezwalającą na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w terminie od dnia [...] grudnia 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. o powierzchni [...] m2 (część pawilonu handlowego [...] m2 z [...] m2). Zgodnie z warunkami tego pozwolenia w przypadku ubiegania się przez właściciela obiektu o wydanie zezwolenia na dalsze umieszczenie obiektu w pasie drogowym, bez konieczności demontażu, skarżący był zobowiązany do złożenia stosownego wniosku do ZDM w P. co najmniej 30 dni przed upływem okresu, na który została wydana decyzja. Strona nie wywiązała się z tego obowiązku, a kolejny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez pawilon handlowy złożyła dopiero [...] stycznia 2020 r., a zatem po terminie ważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Organ I instancji nałożył na T. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za nielegalne zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] w P. przez pawilon handlowy o powierzchni [...] m2 (po terminie wydanego zezwolenia). W uzasadnieniu swojej decyzji powołał się m. in. na art. 40 ust. 12 oraz ust. 4 ustawy z dnia 31 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła okoliczności dotyczące spóźnienia się przez skarżącego w złożeniu kolejnego wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w P. przez część pawilonu handlowego. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia skutkuje nałożeniem przez zarządcę drogi kary pieniężnej w trybie art. 40 ust. 12 powyższej ustawy (w wysokości 10 krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy). Na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowalnego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Organ wskazał, że fakt zajęcia pasa drogowego jest niesporny, nie był kwestionowany przez stronę. W aktach sprawy znajduje się wyciąg z mapy zasadniczej na którym uprawniony pracownik organu I instancji naniósł linie rozgraniczające pas drogowy ul. [...] oraz miejsce posadowienia pawilonu handlowego. W aktach jest ponadto szkic wykonany przez uprawnionego geodetę obrazujący położenie przedmiotowego obiektu handlowego – wynika z niego, że część obiektu ([...] m2) znajduje się w pasie drogowym ul. [...] w P.. Zdaniem organu powody przekroczenia terminu wydanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (np. planowana przebudowa ronda [...]) nie mogą mieć wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują możliwości odstąpienia od wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi. W ocenie organu II instancji organ I instancji nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wskazał w niej m. in., że organy obu instancji nie zastosowały zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz zasady ugodowego załatwiania sprawy. Skarżący wskazał, że jest w ciężkiej sytuacji materialnej, a przedmiotowy pawilon handlowy przy ul. [...] w P. został zlikwidowany. Następnie pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, pismem z dnia [...] marca 2021 r. skonkretyzował ww. zarzuty wskazane w skardze, wskazując naruszenie poszczególnych przepisów prawa procedury administracyjnej, zarówno w zakresie zasad postępowania, zasad dowodowych, jak i przesłanek nałożenia administracyjnych kar pieniężnych. Wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 40 ust. 12 oraz ust. 4 ustawy z dnia 31 marca 1985 r. o drogach publicznych. Na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c – zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4–6. Zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dokonał zdaniem Sądu prawidłowych ustaleń faktycznych i trafnej oceny prawnej. Organ wskazał, że strona skarżąca posiadała decyzję ZDM w P. zezwalającą na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w terminie od dnia [...].12.2019 r. do dnia [...].12.2019 r. o powierzchni [...] m2 (część pawilonu handlowego [...] m2 z [...] m2). Zgodnie z warunkami tego pozwolenia w przypadku ubiegania się przez właściciela obiektu o wydanie zezwolenia na dalsze umieszczenie obiektu w pasie drogowym, bez konieczności demontażu, był on zobowiązany do złożenia stosownego wniosku do ZDM w P. co najmniej 30 dni przed upływem okresu, na który została wydana decyzja. Organ podkreślił, że strona nie dochowała tego obowiązku, a kolejny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez pawilon handlowy złożyła dopiero [...] stycznia 2020 r., a zatem po terminie ważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, że – jak prawidłowo wskazał organ II instancji - fakt zajęcia pasa drogowego jest niesporny, nie był kwestionowany przez stronę. Organ wskazał, że w aktach sprawy jest wyciąg z mapy zasadniczej na którym uprawniony pracownik organu I instancji naniósł linie rozgraniczające pas drogowy ul. [...] oraz miejsce posadowienia pawilonu handlowego. W aktach jest ponadto szkic wykonany przez uprawnionego geodetę obrazujący położenie przedmiotowego obiektu handlowego – wynika z niego, że część obiektu ([...] m2) znajduje się w pasie drogowym ul. [...] w P.. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że powody przekroczenia terminu zajmowania pasa drogowego wskazywane w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione. Strona w środku odwoławczym sama stwierdziła złożenie wniosku o wyrażenie zgody na przedłużenie zezwolenia za okres od [...] stycznia do [...] lutego 2020 r. z opóźnieniem. Skarżący tłumaczył opóźnienie tym, że nie wiedział czy będzie mógł prowadzić działalność w przedmiotowym pawilonie w 2020 r. Było to bowiem uzależnione od prowadzenia przebudowy ronda [...]. Zdaniem Sądu tego rodzaju argumentacja nie może mieć znaczenia w kwestii ewentualnej odpowiedzialności administracyjnej za zajęcie pasa drogowego. Wskazać bowiem należy, że jedyną przesłanką konieczności uiszczenia kary pieniężnej jest obiektywny fakt zajęcia pasa drogowego (przy ul. [...] w P.) po terminie wydanego zezwolenia. Organ nie mógł odstąpić od wymierzenia takiej administracyjnej kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości w przypadku jednoznacznego stwierdzenia zajmowania pasa drogowego bez aktualnego zezwolenia. Jak wskazano w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 221/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych ma "charakter sankcji za niespełnienie ustawowego obowiązku zajmowania pasa drogowego tylko na podstawie i w granicach (w tym granicach czasowych) wydanego w formie decyzji zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Odpowiedzialność przewidziana przez art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. ma zatem charakter kary administracyjnej". WSA wskazał przy tym, że nie ma znaczenia stopień winy podmiotu zobowiązanego do uiszczenia kary pieniężnej. NSA w wyroku z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 768/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl ) stwierdził ponadto, że: "obowiązek nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu uzależniony jest bowiem wyłącznie od stwierdzenia określonego tym przepisem stanu faktycznego. Dokonując tego ustalenia, organ nie bada przyczyny, dla której nastąpił stan nieakceptowalny przez obowiązujące przepisy. Poza zainteresowaniem pozostaje również stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego, a nadto nie ma możliwości miarkowania kary pieniężnej". Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało stwierdzić, że decyzje organów obu instancji były prawidłowe. Fakt zajmowania pasa drogowego po terminie odpowiedniego zezwolenia był bezsporny. Powierzchnia zajmowanego pasa również nie budziła zastrzeżeń. Zastosowane stawki wynikały z uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2004 r. (Dziennik Urzędowy Województwa W. z 2018r., poz. 1398 ze zm.). Nie było więc jakichkolwiek normatywnych podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Jak już wskazano powyżej obowiązek wymierzenia takiej kary jest niezależny m. in. od stopnia zawinienia podmiotu odpowiedzialnego. W świetle powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.