III SA/Po 809/09

Dnia 25 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Barbara Koś ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 lipca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) r.pr. R. K. – pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu kwotę [...] ([...] ) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia 24 kwietnia 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) w związku z § 2, § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 z późn. zm.) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329), art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach go rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L Nr 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze zm.) i art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L Nr 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.) oraz art. 104 kpa Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił R. R. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 15 maja 2008 r. R. R. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2008, w którym zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr [...], [...] leżące w województwie wielkopolskim, powiat [...], gmina W., obręb K., działki o numerach: [...], [...], [...] leżące w województwie wielkopolskim, powiat [...], gmina W., obręb W. oraz działkę nr [...] leżącą w województwie wielkopolskim, powiat [...], gmina W., obręb P. W dniu 22 lipca 2008 r. wnioskodawca przesłał korektę do wniosku. W dniu 1 grudnia 2008 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną, w wyniku której ujawniono błędy we wniosku dotyczące działek nr [...] i [...], które nie znajdowały się w ewidencji gruntów. W związku z powyższym wezwano producenta rolnego do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które R. R. podał, że działki nr [...] i [...] istnieją i istniały na dzień złożenia wniosku, przedkładając szereg dokumentów, w tym w szczególności: informacje z rejestru gruntów, postanowienia sądowe dotyczące podziału nieruchomości, akt notarialny rep. A nr [...] z dnia 25.11.1997 r., akt notarialny rep. A nr [...] z dnia 18.05.1994 r., postanowienie Państwowego Biura Notarialnego w T. z dnia 15.02.1971 r., skrócony odpis KW nr [...] z dnia 11.02.1992 r., skrócony odpis Kw nr [...] z dnia 11.02.1992 r. Organ uznał, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie stanowiły dowodów przemawiających za istnieniem działki nr [...] i [...]. Na podstawie informacji z rejestru gruntów, protokołów granicznych i wykazów zmian gruntowych organ ustalił, że R. R. nie jest obecnie właścicielem działek nr nr [...] i [...], lecz działek o numerach: [...], [...] i [...] powstałych w wyniku podziału działki nr [...] (który nastąpił w dniu 9.05.1985 r.) oraz działek o numerach: [...] (droga), [...] i [...] powstałych w wyniku podziału działki nr [...] (który nastąpił w dniu 12.09.2003 r.). W ocenie organu zgromadzone dokumenty potwierdzają jedynie fakt istnienia spornych działek w przeszłości, tj. przed złożeniem wniosku o płatności. Organ podkreślił, że nie kwestionuje rzeczywistego posiadania przez R. R. gruntów wskazanych we wniosku ani utrzymywania ich w dobrej kulturze rolnej, a jedynym powodem odmowy przyznania dopłat jest niezgodność danych zawartych we wniosku z komputerową bazą danych prowadzoną m.in. w oparciu o dane geodezyjne. Organ wskazał przy tym w szczególności na treść art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004, który stanowi, że treść pojedynczego wniosku o przyznanie płatności powinna zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym m.in. szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych znajdujących się w gospodarstwie. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogły zostać uznane za dowody przemawiające za istnieniem działki [...] i [...], wobec czego obie działki zostały wykluczone z płatności, co spowodowało zawyżenie powierzchni użytkowanej rolniczo. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku wynosiła [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej – [...] ha. Procentowa różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej wynosi więc 121,03 %, wobec czego odmówiono przedmiotowej płatności ONW na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004 w zw. z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji WE nr 1975/2006. Organ odstąpił natomiast od nałożenia sankcji, uwzględniając, że organ nie kwestionował faktu użytkowania przez R. R. działek rolnych, a jedynie prawidłowość zadeklarowanej przez niego numeracji spornych działek oraz ich powierzchni. W odwołaniu od powyższej decyzji R. R. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu należnych płatności, zarzucając szereg błędów i nieścisłości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją z dnia 20 lipca 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono dodatkowo, że materiał graficzny w sprawie przyznania płatności ONW nie jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku, w związku z czym nieusunięciE przez R. R. braków formalnych w postaci podpisu pod załącznikiem graficznym nie skutkowało wyłączeniem z płatności działki nr [...]. Powołując się m.in. na treść art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku płatności rolnik co roku podaje aktualne dane dotyczące działek ewidencyjnych zgodne z ewidencją gruntów i budynków oraz składa oświadczenie o powierzchni działek rolnych (upraw) faktycznie przez niego użytkowanych w danym roku. Zatem w przypadku jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów i budynków stosowne zmiany powinny zostać naniesione na formularz wniosku. Zobowiązanie w ramach płatności ONW nie jest przypisane do określonych działek ewidencyjnych, lecz do ogólnej powierzchni użytkowanej przez producenta, położonej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Ponadto postępowanie o przyznanie płatności zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego, a organ nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy, jak również jego modyfikacji na podstawie własnego uznania. W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają jedynie fakt istnienia spornych działek w przeszłości, natomiast na dzień złożenia wniosku działki te uległy podziałowi. W konsekwencji z uwagi na niezgodność danych we wniosku z komputerową bazą danych prowadzoną m.in. w oparciu o dane geodezyjne, o której wnioskodawca był wielokrotnie informowany w toku postępowania, działki te zostały wykluczone z płatności. Ponadto organ II instancji wskazał, że w przypadku działki rolnej A (o powierzchni [...] ha) części gruntów rolnych zadeklarowanych w ramach działki ewid. nr [...] ([...] ha) pozostała powierzchnia ([...] ha) zadeklarowana w ramach działki ewid. nr [...] nie spełnia definicji działki rolnej, przez którą należy rozumieć zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, a zatem nie przysługuje do niej płatność. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji odnośnie odstąpienia od zastosowania w niniejszej sprawie sankcji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przyznanie stosownych dopłat wraz z odsetkami oraz odszkodowania za poniesione straty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu wnosił i wywodził jak w skardze, a ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały opłacone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. W wyniku tejże kontroli, zgodnie z art. 145 § 1 pkt a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń prawa Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie. Istota sporu w sprawie sprowadzała się do ustaleń w zakresie prawidłowości oznaczenia zgłoszonych przez skarżącego we wniosku działek nr nr [...] i [...]. Podczas weryfikacji wniosku na skutek kontroli administracyjnej organy stwierdziły bowiem, że powyższe działki nie figurują w ewidencji gruntów. W związku z powyższym skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. Natomiast skarżący w odpowiedzi oświadczył, że powyższe działki istnieją, powołując się na szereg dokumentów w szczególności w postaci odpisów z ksiąg wieczystych, wypisów z rejestru gruntów i postanowień sądowych dotyczących podziału nieruchomości. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organy prawidłowo stwierdziły, iż żaden z tych dokumentów nie świadczy o istnieniu przedmiotowych działek na dzień złożenia wniosku, lecz jedynie w okresie wcześniejszym. Z kolei z informacji uzyskanych przez organ I instancji z rejestru gruntów, protokołów granicznych i wykazów zmian gruntowych wynika, że działka nr [...] w dniu 9 maja 1985 r. uległa podziałowi na działki nr nr [...], [...] i [...], a działka nr [...] w dniu 12 września 2003 r. została podzielona na działki nr nr [...], [...] i [...]. Jednocześnie organy nie kwestionowały faktu posiadania przez skarżącego tychże działek powstałych w wyniku podziału działek rolnych nr nr [...] i [...], ani utrzymywania ich zgodnie z normami. Pomimo takiego stanu rzeczy, skarżący nie zmienił jednak deklaracji w zakresie oznaczenia zgłoszonych do płatności działek rolnych. W konsekwencji organy prawidłowo wykluczyły działki nr [...] i [...] z obszarów kwalifikujących się do płatności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, a więc w oparciu o dane zadeklarowane we wniosku, które powinny być poprawne pod względem faktycznym i prawnym. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L Nr 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.) w zw. z art. 8 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74) treść pojedynczego wniosku o przyznanie płatności powinna zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym m.in. szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych znajdujących się w gospodarstwie. Powyższe oznacza wymóg deklarowania działek rolnych zgodnie z ich aktualnymi oznaczeniami ewidencyjnymi, co znajduje wyraz również w treści z treści formularza wniosku o płatności. Organy administracji nie mogą zatem z urzędu uwzględnić działek nie zadeklarowanych we wniosku, co w niniejszej sprawie oznacza, że organy nie mogły przyznać płatności do działek powstałych w wyniku podziału działek nr nr [...] i [...], pomimo niekwestionowania faktu ich rolniczego wykorzystywania przez skarżącego, ponieważ te nowowopowstałe działki nie zostały przez niego zgłoszone do płatności. Skoro zaś skarżący pomimo ujawnionych przez organy nieprawidłowości w oznaczeniu ewidencyjnym działek, podtrzymał pierwotną deklarację działek nr nr [...] i [...], powyższe musiało skutkować wykluczeniem tychże działek z płatności jako nieistniejących, a w konsekwencji odmową przyznania płatności na rok 2008 z uwagi na to, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej przekraczała 30 %, zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 w zw. z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Bezzasadne było przy tym powoływanie się przez skarżącego na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Po 323/07 i III SA/Po 324/07, gdyż niezależnie od tego, że zostały one wydane w sprawach dotyczących płatności za inne okresy gospodarcze (2005 rok), powodem uchylenia decyzji organów administracji w tym przedmiocie było zasadniczo nierozważenie całego materiału dowodowego. W następstwie zaś tychże wyroków zostały wydane nowe decyzje, mocą których skarżącemu ponownie odmówiono przyznania płatności i to również z uwagi na niewłaściwe oznaczenie zadeklarowanych działek rolnych, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokami z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Po 27/09 i III SA/Po 28/09 oddalił skargi R. R. na te decyzje. Pozostałe powołane w skardze dokumenty, podobnie jak inne dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych, również nie dowodzą, że oznaczenia ewidencyjne działek nr nr [...] i [...] zadeklarowane we wniosku o płatności są aktualne na dzień jego złożenia. Należy także zaznaczyć, że organy, pomimo nieprawidłowego oznaczenia przez skarżącego działek zadeklarowanych we wniosku, które zostały wykluczone z płatności odstąpiły od zastosowania sankcji wieloletnich, a rozstrzygnięcie w tym zakresie jako korzystne dla skarżącego nie wymaga dalszych rozważań. Mając powyższe na uwadze, należało oddalić skargę jako bezzasadną, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 250 powyższej ustawy w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych - Olszanowska