III SA/Po 810/17

Dnia 8 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. K. na postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych dokumentów, materiałów zgromadzonych w aktach sprawy oraz internetowej bazy CEIDG ustalono, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Główne miejsce wykonywania działalności gospodarczej mieści się pod adresem ul. [...] w C. Jako adres dla doręczeń przedsiębiorca wskazuje - [...] w P. Zgodnie z przedłożonymi zeznaniami podatkowymi działalność gospodarcza przynosi straty: [...] zł w 2014 roku; [...] zł w 2015 roku; [...] zł w 2016 roku. Skarżący posiada zadłużenie na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyraża zgodę na spłatę zaległości w systemie ratalnym. Wnioskodawca przedłożył także zestawienie z księgi przychodów i rozchodów za rok 2017. Przychody w prowadzonej działalności gospodarczej na listopad 2017 roku wyniosły [...] zł. Na zakup towarów handlowych i materiałów przedsiębiorca wydatkował w tym okresie [...] zł. Koszty osiągnęły poziom [...] zł z czego wynagrodzenia stanowią [...] zł, a pozostałe wydatki to [...] zł. Strata z prowadzonej działalności gospodarczej na [...] roku wyniosła [...] zł. Pełnomocnik wyjaśnił, że wnioskodawca jest kawalerem mieszkającym z rodzicami, co umożliwia mu przeżycie przy dysponowaniu niską kwotą. Natomiast na bieżące wydatki, celem zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb, skarżący dysponuje wynikającą z salda rachunku bankowego kwotą [...] zł. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 roku starszy referendarz sądowy odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie udokumentował bowiem źródła finansowania strat ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący nie udokumentował wydatków ponoszonych tytułem kosztów utrzymania. W tym zakresie oświadczenie majątkowe było niepełne. W sprzeciwie wnioskodawca nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i podkreślił, że jedynym źródłem jego dochodu jest prowadzona przez niego działalności gospodarcza, która od 3 lat przynosi wyłącznie stratę (w 2014 wyniosła ona [...] zł; w 2015 r. wyniosła [...] zł; a w 2016 r., [...] zł). Ponadto skarżący jest zadłużony na łączną kwotę ok. [...] zł oraz nie ma finansowej możliwości do spłacenia zadłużenia, co implikuje okoliczność, iż skarżący nie jest w stanie opłacić pełnych kosztów postępowania. Ponadto skarżącemu wymierzono karę na kwotę [...] złotych i nie jest on w stanie zapłacić tak dużej kwoty. Na jego koncie bankowym pod koniec [...]. figurowała kwota jedynie [...] zł co potwierdza wyciąg z rachunku bankowego z dnia [...]. Skarżący jest kawalerem mieszkającym z rodzicami, co ułatwia mu przeżycie przy dysponowani niską kwotą, którą w całości przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym, przy czym rodzina nie pokrywa kosztów jego utrzymania. Gospodarstwo domowe jest prowadzone wspólnie z rodzicami, a uiszczenie kosztów sądowych znaczenie obciąży wspólnie prowadzone gospodarstwo. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pełnych kosztów postępowania przez co wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego postanowienie referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem S. K. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w rozumieniu art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawca – na podstawie przedstawionych danych i oświadczeń, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną – do takich osób nie należy. W szczególności należy podkreślić, jak słusznie zauważył referendarz, że ujemny wynik z prowadzonej działalności gospodarczej nie uzasadnia wydania orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Wysokość wydatków ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej za jedenaście miesięcy 2017 roku osiągnęła poziom [...] zł. Skoro przedsiębiorca wydatkuje średniomiesięcznie [...] zł z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej to jest w stanie wygospodarować kwotę [...] zł na uiszczenie wpisu od skargi do sądu administracyjnego. Za przyznaniem prawa pomocy nie przemawia także ujawnienie zaległości na rzecz ZUS. Te zaległości nie są przedmiotem egzekucji. Środki egzekucyjne nie ograniczają zdolności płatniczych skarżącego określonych kwotami wydatkowanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamieszkuje u rodziców, którzy partycypują w pokryciu kosztów jego utrzymania. Nie można w efekcie przyjąć, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.