III SA/Po 812/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-09-28

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie prowadzący wspólne gospodarstwo domowe, posiadający grunty rolne, dochody z pracy, działalności gospodarczej oraz wynajmu nieruchomości, a także zobowiązania kredytowe i postępowania egzekucyjne, mogą zostać uznani za osoby uprawnione do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Małżonkowie nie zostali uznani za osoby uprawnione do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ ich sytuacja majątkowa i dochodowa, w tym wysokie średnie miesięczne przychody z działalności gospodarczej, przewyższały deklarowane koszty utrzymania i obciążenia kredytowe, a także nie wykazali, że postępowania egzekucyjne skutecznie uniemożliwiają im pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Małżonkowie M. i P. B. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku rolnego i od nieruchomości. Wnioskodawcy wskazali na miesięczny dochód brutto rodziny w wysokości 1.500 zł z umowy o pracę, posiadanie gruntów rolnych oraz zobowiązania kredytowe i postępowania egzekucyjne. Sąd, analizując oświadczenia majątkowe i inne dostępne dane, ustalił znacznie wyższe dochody z działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego, a także posiadanie nieruchomości i ruchomości.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2012r. wniosków P. B. i M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2012 rok; postanawia: 1. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy. Skarżący M. B. oraz P. B., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia na zasadach solidarności wpisu od skargi w wysokości 1.232zł, wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków wskazali, że są małżeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a w ich związku obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny określili na 1.500zł (umowa o pracę Wnioskodawcy). Wskazali również, że posiadają grunty rolne o pow. 7,37ha. Oświadczenia majątkowe Skarżących budziło wątpliwości w świetle: okoliczności znanych z urzędu - sytuacja materialna i rodzinna ujawniona przy okazji rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (przykładowo: sygn. akt III SA/Po 33/11 oraz III SA/Po 624/11), danych zawartych w bazach internetowych oraz dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych. Pismem z dnia 10 września 2012 roku Wnioskodawcy zostali zobowiązani do uzupełnienia oświadczeń majątkowych. Na podstawie przekazanych dokumentów, dodatkowych wyjaśnień, a także akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem ustalono, co następuje. M. i P. małżonkowie B. czerpią dochody z trzech źródeł: stosunek pracy Wnioskodawcy (1.500zł brutto miesięcznie), w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej (36.500zł średniomiesięcznie za 2012 rok) oraz gospodarstwa rolnego (przychód ze sprzedaży płodów rolnych to 11.700zł w 2009 roku oraz 19.000zł w 2010 roku). Dopłaty do działalności rolniczej to około 7.000zł rocznie. Według złożonego oświadczenia, koszty prowadzenia działalności rolniczej za rok 2012 to 12.630zł. Poza nieruchomościami rolnymi (7,37ha) do Wnioskodawców należą stacja benzynowa w [...] (nieczynna od 2010 roku, obciążona hipoteką), stacja benzynowa w [...] (oddana w dzierżawę, obciążona hipoteką) oraz stacja kontroli pojazdów w [...] (oddana w dzierżawę, obciążona hipoteką). Zgodnie z decyzją na łączne zobowiązanie pieniężne włączoną do akt administracyjnych grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obejmują 11.480 mkw., a podstawa wymiaru podatku od nieruchomości w zakresie budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej została określona na 934.795zł. Wnioskodawcy posiadają następujące ruchomości: samochód Volkswagen Transporter z 1997 roku, naczepa/cysterna ENERCO NC-32X, ciągnik Białoruś, samochód Volkswagen Caddy z 2008 roku (zakupiony na kredyt), samochód Mercedes Klasy S 600 z 1994 roku oraz samochód Volkswagen Tiguan z 2009 roku (zakupiony na kredyt). Wnioskodawca oświadczył, że przeciwko niemu prowadzone są postępowania egzekucyjne na łączną kwotę prawie 590.000zł. Według oświadczenia, egzekucja została skierowana do rachunków bankowych oraz wierzytelność. Ustanowione zostały także hipoteki przymusowe i zastawy skarbowe. Wnioskodawca oświadczył, że posiada zobowiązania kredytowe na łączną kwotę około 282.800zł. Według przedstawionego zestawienia wysokość obciążeń miesięcznych (suma rat kredytowych) wynosi 7.561,67zł. Wysokość obciążeń miesięcznych z tytułu leasingu to 2.202zł. Należności w kwocie 103.703,54zł "są wymagalne natychmiast". Koszty utrzymania miesięcznego rodziny zostały określone na kwotę 2.380zł miesięcznie. Odnośnie podmiotu "A" Sp. z o.o. wyjaśniono, że Wnioskodawca jest prokurentem tego przedsiębiorcy, 100% udziałów Spółki należy do jego synów oraz, że Spółka wynajmuje od Wnioskodawcy pomieszczenia stacji diagnostycznej za kwotę 5.162zł netto miesięcznie. Na dzień rozpoznania wniosku w Wydziale III tutejszego Sądu toczy się (nie zostały zakończone w pierwszej instancji) sześć postępowań ze skarg Wnioskodawców. Łączna kwota wpisów od skarg w pięciu ze wskazanych spraw wynosi 2.032zł. Natomiast w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1011/12 toczy się postępowanie wyjaśniające, co do wartości przedmiotu zaskarżenia (przy czym kwota określona w skarżonej decyzji to 6.000zł). Sytuacja rodzinna i majątkowa Wnioskodawców nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem niniejszej skargi spowoduje zachwianie ich sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Majątek zgromadzony przez Wnioskodawców oraz ujawnione przychody w sposób jednoznaczny wykluczają ich z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych, na gruncie niniejszej sprawy, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. W tym zakresie wskazać należy, że średnie miesięczne przychody tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej (bez przychodu z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia za pracę) za siedem miesięcy bieżącego roku wynoszą 36.500zł średniomiesięcznie. Tylko te przychody przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych, deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz ujawnionych miesięcznych obciążeń kredytowych. Wnioskodawcy nie wykazali, iż środki egzekucyjne zastosowane w postępowaniach egzekucyjnych, wykluczają możliwości zrealizowania obowiązku zapłaty kosztów sądowych. Pomimo wezwania Skarżący nie udokumentowali, że zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne oraz w jakim zakresie. W szczególności Skarżący nie wykazali, że egzekucja jest prowadzona z czynnych rachunków bankowych. Ponadto z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skierowanie egzekucji do wierzytelności przypadających Skarżącemu, ma ten skutek, iż kwota pozostająca w dyspozycji Wnioskodawców (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Jeśli nieznana pozostaje wysokość kwot pobranych od Wnioskodawców poprzez realizację środków egzekucyjnych, to nie można stwierdzić czy i w jakim rozmiarze, prowadzone postępowania egzekucyjne ograniczają możliwości płatnicze wynikające z posiadanych dochodów, majątku oraz sytuacji rodzinnej Wnioskodawców. Wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dokumentów, które nakazywałyby przyjąć, że środki finansowe pozostające w ich faktycznej dyspozycji kształtują się na innym poziomie niż ten określony w dokumentacji rachunkowej prowadzonej działalności gospodarczej. Z kolei wysokość wydatków uwidaczniana w kosztach pozarolniczej działalności gospodarczej nie wskazuje na ograniczenie możliwości płatniczych Wnioskodawców do granic zabezpieczenia minimum socjalnego. Przedmiotowe wydatki za siedem miesięcy tego roku wyniosły średniomiesięcznie 47.170,63zł. Przy czym Wnioskodawcy ponoszą także koszty prowadzenia działalności rolniczej, które według oświadczenia w 2012 roku wyniosły 12.630zł. W tym stanie rzeczy dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane przez Wnioskodawców wydatki obrazują wysokość środków pozostających w ich dyspozycji, czyli środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty sądowe w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło