III SA/Po 813/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-02-13
Skład orzekający: Barbara Koś, Maria Kwiecińska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może samodzielnie rozstrzygać o tytułach prawnych do nieruchomości i czy decyzja częściowa w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów jest dopuszczalna, gdy część żądań została zawieszona do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać o tytułach prawnych do nieruchomości, a jedynie odzwierciedlać stan prawny wynikający z dokumentów takich jak księgi wieczyste czy prawomocne orzeczenia sądowe. Decyzja częściowa w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów jest dopuszczalna, nawet jeśli część żądań została zawieszona do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, pod warunkiem, że sprawa jest podzielna.Stan faktyczny
Skarżący K. N. domagał się doprowadzenia do zgodności operatu ewidencji gruntów z treścią księgi wieczystej, w tym ujawnienia działek nr [...] i [...] jako jego własności oraz zmiany granic działki drogowej nr [...]. Organ I instancji wydał decyzję częściową, wprowadzając zmiany dotyczące działki drogowej, a w zakresie ujawnienia działek nr [...] i [...] zawiesił postępowanie z uwagi na toczący się przed sądem powszechnym spór o ich wydanie. Organ II instancji utrzymał w mocy część decyzji organu I instancji, a w części dotyczącej działek nr [...] i [...] uchylił decyzję, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Maria Kwiecińska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów o d d a l a s k a r g ę /-/M. Górecka /-/B. Koś /-/M. Kwiecińska
Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta działając jako organ I instancji na podstawie art. 104 & 1 i 127 k.p.a.i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) i § 10 oraz 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wraz z załącznikiem nr 6 tego rozporządzenia- orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów prowadzonym dla obrębu geodezyjnego [...] polegających na:
- zmianie kształtu działki nr [...] o pow. [...] stanowiącej drogę we władaniu Urzędu Gminy i nadaniu jej nowego numeru [...] i powierzchni [...]
- wykreśleniu w jednostce rejestrowej [...] prowadzonej dla nieruchomości K. N. działki nr [...] o pow. [...] oraz działki nr [...] o pow. [...] i wpisaniu działki nr [...] o pow. [...] obejmującej swoim zasięgiem likwidowane działki nr [...] i [...] oraz część drogi oznaczonej numerem [...] na odcinku przechodzącym pomiędzy likwidowanymi działkami.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, iż K. N. wystąpił do organu z pismem z dnia [...] wskazując na niezgodność operatu ewidencji jego gruntów z treścią księgi wieczystej KW nr [...] w której ujawnione są działki nr [...] żądając doprowadzenia do zgodności zapisów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym nieruchomości wynikającym z księgi wieczystej KW nr [...].
Organ I instancji ustalił, że ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] działki o numerach: [...] zostały wydzielone podczas parcelacji majątku [...]. Majątek ten przejęty był przez Skarb Państwa i zapisany w księdze wieczystej KW nr [...], z której odpisywano działki sprzedawane rolnikom indywidualnym. Odpowiednikiem działki nr [...] obecnie jest działka nr [...] i [...] oraz część drogi oznaczonej numerem działki [...], na odcinku przebiegającym pomiędzy tymi działkami.
W toku postępowania K. N. rozszerzył swój wniosek o ujawnienie działek nr [...] i [...] w jego jednostce rejestrowej [...] zgodnie z księgą wieczystą KW [...] . Organ I instancji ustalił, że właścicielem działki nr [...] jest K. K .
W oparciu o księgę wieczystą KW nr [...] prowadzoną dla tej nieruchomości dalej ustalono, że działka nr [...] obejmuje również obszar oznaczony przez K. N. jako działka nr [...]. Z kolei właścicielem działki nr [...] jest M. M. (Kw nr [...]). Ponieważ K. N. wystąpił do sądu powszechnego z pozwem przeciwko K. K. i M. M. o wydanie nieruchomości: działek nr [...] i [...] i wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego co do rozszerzonej części żądania obejmującego ujawnienie tychże działek w jego jednostce rejestrowej [...] toteż organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w tej części postanowieniem z [...] mając na uwadze to, iż Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę o wydanie przedmiotowych działek będzie musiał odnieść się do własności tych działek. Postanowienie to jest prawomocne.
Odnosząc się więc do pierwotnego żądania organ I instancji stwierdził, że istniejąca w ewidencji gruntów część drogi oznaczonej numerem działki [...] na odcinku pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie została wydzielona podczas parcelacji majątku [...] a zatem Skarb Państwa nie posiada do niej tytułu prawnego. W tym względzie organ I instancji oparł się na stanie prawnym ujawnionym w księdze wieczystej KW [...] i orzekł o likwidacji tej części drogi. Analizując zaś powierzchnię działek nr [...] i [...] w oparciu o obliczenia powierzchni zawarte w dokumentacji technicznej sporządzonej w dniu [...] przez geodetę S. S. organ ten uznał, iż ta cześć drogi zawiera się już w powierzchni przylegających do niej działek i wobec tego jej likwidacja nie spowodowała zwiększenia powierzchni tych działek. Wraz z likwidacją części drogi organ dokonał połączenia wszystkich przylegających do siebie działek w jedną działkę ewidencyjną zgodnie z postulatami K. N. jak i zgodnie z definicją działki i stanem ujawnionym w księdze wieczystej KW nr [...], której to działce po połączeniu nadał numer [...], zaś powierzchnię określił jako sumę działek połączonych t.j. [...].
Od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej odwołanie wniósł K. N. żądając jej uchylenia.
Skarżonej decyzji zarzucił brak rozstrzygnięcia całościowego w przedmiocie żądania doprowadzenia do zgodności zapisów w ewidencji gruntów ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. Odwołujący zarzucał m. in., że wymieniona w decyzji działka nr [...] nie została jednoznacznie umiejscowiona na gruncie bowiem w zapisie brak jest określenia jej początku i końca oraz sąsiedztwa z przyległymi działkami. Nadto wskazał, że nadal nie jest uregulowany stan prawny działki nr [...] , zaś Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie w sprawie wydania tej działki do czasu przedłożenia wypisu z rejestru gruntów, którego to wydania odmówiono.
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z dnia [...] orzekł:
- o utrzymaniu w mocy części decyzji w pkt. 1,
- o uchyleniu części decyzji w pkt. 2
- o wykreśleniu z pozycji rejestrowej [...] działki nr [...] o pow. [...] i działki nr [...] o pow. [...]
- o ujawnieniu w pozycji rejestrowej [...] działki nr [...] o pow. [...] powstałej z połączenia działek nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...] oraz części działki nr [...] o pow.[...] , składającej się ze wskazanych w treści tej decyzji użytków gruntowych.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji oparł się na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji, dodatkowo wyjaśnił -opierając się na znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentach: szkicu polowym nr ewid. pom. [...] i dokonanych przez geodetę S. S. pomiarach kontrolnych- że działkę nr [...] podzielono na działki: [...] , [...] i[...] , działkę nr [...] podzielono na działki: [...] i [...] z kolei działkę nr [...] wpisaną w pozycji rejestrowej M. M. podzielono na działki o numerach: [...] i [...] jednak podział ten nie doszedł do skutku podobnie jak podział działki nr [...] wpisanej w pozycji rejestrowej Z. O. na działki o numerach [...] i [...]. Dalej organ ten wyjaśnił, iż działki nr [...] i [...] wpisane w pozycji rejestrowej S. N. wyodrębnione zostały jako zgodne ze stanem prawnym z księgi wieczystej KW nr [...] , zaś tytuł prawny do kolejnych działek o numerach [...] został uregulowany w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) i postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] (sygn. akt [...] ). Ponieważ dokumentacja pomiarowa z [...] nie zawiera rozliczenia działki nr [...] (droga), zaś S. N. wskazywał, że cały obszar składający się na działkę nr 1 z księgi wieczystej KW nr [...] , z wyłączeniem działki nr [...] ,zgodnie z jej zapisami powinien wynosić [...] - toteż o takiej właśnie powierzchni nowo utworzonej działki nr [...] orzekł organ I instancji. Zdaniem zaś organu odwoławczego należało dokonać kontrolnego obliczenia powierzchni działki nr 307- co też uczyniono na potrzeby postępowania odwoławczego metodą digitalizacji z mapy ewidencyjnej w skali 1:5000. Obliczona tą metodą powierzchnia działki nr [...] jest powierzchnią matematyczną i wynosi [...]. Tak więc organ odwoławczy ocenił, iż działce nr [...] należy ujawnić powierzchnię wynoszącą [...] będącą matematyczną sumą powierzchni ewidencyjnych poszczególnych działek, z których ta działka powstała. W tym względzie organ podał, że powierzchnie obliczane były graficznie stwierdzając, iż nie zachodziła w omawianej sprawie sytuacja pozwalająca na obliczenie powierzchni zgodnie z § 10 pkt 2 Instrukcji Technicznej G 5 Ewidencja gruntów i budynków, wprowadzonej do stosowania zarządzeniem nr 16 Głównego Geodety Kraju z dnia 3 listopada 2003r. .
Co do żądania włączenia do nieruchomości odwołującego działek nr [...] (części działki nr [...] z Kw nr [...] ) i działki nr [...] (części działki nr [...] z Kw. nr [...] ), które do tej pory nie są ujawnione w ewidencji gruntów ponieważ wchodzą w skład działek odpowiednio: nr [...] i nr [...] - to postępowanie zostało zawieszone ze względu na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o wydanie tych działek odwołującemu.
Organ odwoławczy stwierdził, iż działka nr [...] stanowi własność R. i K. małż. K. na podstawie wpisu do księgi wieczystej KW nr [...] , zaś działka nr [...] pozostaje w posiadaniu M. M. Nadto w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja Wójta Gminy z dnia [...] określająca granicę działki [...] na odcinkach graniczących z działkami będącymi własnością S. N., a więc- zdaniem organu odwoławczego- przesądzająca o zasięgu prawa własności M. M. W obu tych przypadkach- zdaniem organu odwoławczego- zachodzi niezgodność między treścią ksiąg wieczystych i rzeczywistym stanem prawnym jednak o tytułach prawnych do spornych nieruchomości winien orzec sąd powszechny. Stąd też dopiero prawomocne orzeczenie sądowe będzie podstawą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków gdyż Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje organom ewidencyjnym uprawnień do samodzielnego rozstrzygania w zakresie tytułów prawnych podlegających wpisowi ani też uprawnień do orzekania o ewentualnych niezgodnościach miedzy treścią ksiąg wieczystych a rzeczywistym stanem prawnym.
Obecnie skargę na powyższą decyzję z dnia [...] do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. N. żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów art. 35, 9, 11 i 12 k.p.a., nieuzasadnione powiększenie areału jego gospodarstwa o [...] naruszenie prawa własności i definicji działki ewidencyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podał, iż zmiana numeru jednostki rejestrowej nie stanowi naruszenia prawa, zaś działkę nr [...] w dokumentacji ujawniono jako droga nie zaś jako użytek gruntowy na działce skarżącego i na istnienie tej działki wskazują "Wypisy i wyrysy" wydane skarżącemu z operatu ewidencyjnego podziału w [...].
Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007r. skarżący poinformował, iż postępowanie przed Sądem Rejonowym zostało zakończone oddaleniem jego powództwa, od którego to wyroku skarżący wniósł apelację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na jej uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przede wszystkim należy wskazać, iż decyzja pierwszoinstancyjna była decyzją częściową, co wyraźnie zostało zaznaczone w jej treści (patrz: uzasadnienie) .
Tak więc wywiedzione od niej odwołanie mogło być rozpoznane przez organ II instancji jedynie co do zarzutów tyczących się zakresu objętego decyzją częściową.
W orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, iż decyzja częściowa może być wydana gdy sprawa jest podzielna i można z niej wyodrębnić części nadające się do względnie samodzielnego rozstrzygnięcia.
W omawianej sprawie taka sytuacja miała miejsce.
Skarżący żądał aby usunięto niezgodności operatu ewidencji jego gruntów ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej KW nr [...] w tym wskazywał, że został pozbawiony drogi dojazdowej do działki nr [...] (obecnie nr [...] ), która to droga na mapie ma nr [...] ( pismo zatytułowane "Skarga" z dnia [...] .) .
Organ I instancji pismem z dnia [...] nr [...] poinformował, iż wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w celu doprowadzenia tych zapisów do zgodności ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej nr [...]. Z treści tego pisma wynikało, iż niezgodność dotyczy działki nr [...] stanowiącej według operatu ewidencji gruntów drogę publiczną we władaniu Gminy, która przechodzi pomiędzy działkami [...] i [...] stanowiącymi własność skarżącego podczas, gdy w księdze wieczystej KW nr [...] jest wpisana działka nr [...] obejmująca działki nr [...] i [...] oraz część drogi oznaczonej nr działki [...] ( strona 16 akt administracyjnych , teczka 2).
Kolejnym pismem o tym samym numerze jest pismo organu I instancji z dnia [...] W piśmie tym organ I instancji zawiadomił, iż prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie drogi dojazdowej do działki nr [...] we wsi [...] , przebiegającej pomiędzy działkami [...] i [...] stanowiącymi własność R. i K. małż. K. i działką nr [...] stanowiącą własność Z. G. i J. G.
Następnie w dniu [...] skarżący do protokołu podał, iż żąda wykazania ( w operacie ewidencji gruntów) działek nr [...] i [...] jako stanowiących jego własność zgodnie z zapisem księgi wieczystej Kw nr [...] ( strona 1 akt administracyjnych, teczka 1).
Powyższy wniosek organ I instancji potraktował jako rozszerzenie żądania i w związku z wytoczonym przez skarżącego przed sądem powszechnym powództwem windykacyjnym obejmującym żądanie wydania owych działek nr [...] i [...] ( strona 41 akt administracyjnych, teczka 1) i w związku z wnioskiem skarżącego o zawieszenie w tej części (rozszerzonej) postępowania administracyjnego ( strona 34 akt administracyjnych, teczka 1) – organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ujawnienia działek nr [...] i [...] położonych we wsi [...] gm. [...] w poz. [...] prowadzonej dla skarżącego (strona 44 akt administracyjnych, teczka 1). Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy (strona 11 akt administracyjnych, teczka 1) a z akt jak i oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie sądowej nie wynika aby od rozstrzygnięcia organu odwoławczego była wywiedziona skarga do tutejszego Sądu ( k. 68 akt sądowych).
Ostatecznie więc organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję częściową nie rozstrzygając w sprawie dodatkowo zgłoszonych żądań t.j. ujawnienia w jednostce rejestrowej skarżącego działek nr [...] i [...] bowiem w tym zakresie postępowanie zostało zawieszone (uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej).
Konkludując powyższe należało stwierdzić, iż organ administracji publicznej miał prawo wydać decyzję częściową i wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do kwestii związanej z ujawnieniem w operacie ewidencji gruntów działek nr [...] i [...] są bezprzedmiotowe bowiem nie objęte są skarżoną decyzją, która w tej części także nie zawiera rozstrzygnięcia powtarzając za organem I instancji, że postępowanie w tej części zostało zawieszone.
W tym miejscu jedynie ubocznie należy zauważyć, iż powołane wyżej rozporządzenie z dnia 29 marca 2001r. wskazuje w § 12 podstawy, w oparciu o które uwidacznia się w ewidencji gruntów prawa właścicieli .
Mianowicie dokonuje się tego na podstawie wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości ( z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali), ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia).
W aktach administracyjnych znajduje się nie tylko odpis z księgi wieczystej KW nr [...] ale także prawomocna decyzja Wójta Gminy z dnia [...] o rozgraniczeniu nieruchomości (akta administracyjne, teczka 1). Nadto z akt administracyjnych (teczka 2 ) wynika, iż skarżący w wyniku zawartej w dniu [...] przed Sądem Rejonowym ugody w sprawie działu spadku po zmarłym S. N. stał się właścicielem zabudowanego gospodarstwa rolnego położonego w [...] , gmina [...] o powierzchni [...] obejmującego działki o numerach ewidencyjnych: [...], (protokół z rozprawy w aktach administracyjnych, teczka 2 ). Biorąc pod uwagę treść postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] . wydanego w sprawie [...] , działki o numerach ewidencyjnych:[...] łącznie stanowiły powierzchnię [...]. Tak więc pozostała powierzchnia działek, których właścicielem stał się skarżący wynosiła łącznie [...] i zgodnie z rejestrem pomiarowym poszczególnym działkom odpowiadały następujące powierzchnie: działka nr [...] stanowiła powierzchnię [...] działka nr [...] stanowiła powierzchnię [...] i działka nr [...] stanowiła powierzchnię [...] . Biorąc pod uwagę orzecznictwo ( wyrok NSA z 10.02.2003r., II S.A. 1907/01, Lex nr 1563640 w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 cytowanego już rozporządzenia ani uzależniać zmian w ewidencji od wyniku takiej oceny.
Kontynuując kwestię prawidłowości wydania przez organ I instancji decyzji częściowej, z urzędu należy zauważyć, iż wydana w omawianej sprawie decyzja częściowa swoim rozstrzygnięciem nie załatwia sprawy związanej z drogą dojazdową do działki nr [...] przebiegającej pomiędzy działkami [...] i [...] oraz działką nr [...] . W ogóle nie odnosi się do tej części żądania objętego pismem skarżącego z dnia [...] wszczynającym postępowanie administracyjne w sprawie, które to żądanie nie zawiera się również w części, w stosunku do której postępowanie zawieszono (co zostało wyjaśnione we wcześniejszej części uzasadnienia).
Powyższe jednak nie może skutkować uchyleniem przez Sąd orzekający skarżonej decyzji bowiem w takim przypadku przepis art. 111 k.p.a. uprawia stronę postępowania administracyjnego do żądania uzupełnienia decyzji.
Uprawnienie to obwarowane jest co prawda terminem, który wynosi czternaście dni i liczony jest od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, niemniej w przypadku uchybienia terminowi z art. 111 § 1 k.p.a. i braku wniosku o jego przywrócenie, stronie zawsze służy prawo wystąpienia z podaniem o rozstrzygnięcie żądań wcześniej nierozpoznanych z tym, że będzie to już nowa sprawa. Dodatkowo należy w tym miejscu wskazać na postanowienie NSA z 7.7.1988r. (III AZP 10/88, OSNCP 1990, Nr 9, poz. 116) , w którym orzeczono, iż organ I instancji powinien odwołanie od decyzji, które dotyczy żądań strony nierozstrzygniętych w I instancji, potraktować jako żądanie uzupełnienia decyzji na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. i tak samo powinien postąpić organ odwoławczy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących rozstrzygnięcia objętego treścią decyzji częściowej należy wskazać, iż materialno- prawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy art. 7b, 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne(t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086, ze zm.) oraz przepis § 9 pkt 6, § 12 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Otóż zgodnie z art. 20 ust. 1 powołanej wyżej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje m. in. informacje dotyczące gruntów- ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą dane grunty. Organ ewidencyjny powinien również wykazywać w ewidencji właściciela nieruchomości podlegającej wpisowi do niej (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy) .
Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowym, rejestr ewidencji gruntów – jako specjalnie prowadzony zbiór informacji o gruntach- stanowi jedynie odzwierciedlenie stanu prawnego dotyczącego nieruchomości i zawierając dane wynikające z tytułu własności ma charakter wyłącznie deklaratoryjny ( a nie konstytutywny). Nie może on wobec tego kształtować nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Zapisy dokonywane w tym rejestrze mają charakter czynności materialno- technicznych. Ewidencja gruntów nie rozstrzyga zatem sporów o prawa do gruntów, ani nie może nadawać takich praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można też dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy innych uprawnień do władania nieruchomością. Nie można także w postępowaniu o zmianę danych samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności- aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych czy ostatecznych decyzji administracyjnych, które stanowiły podstawę dokonania wpisów (zob. m. in. wyrok NSA z 20.11.1998r., II S.A. 914/98, Lex nr 41816; z 27.10.1998r., II S.A. 1094/98, Lex nr 41305; z 20.08.1998r., II S.A. 766/98, Lex nr 41298; z 16.04.1998r., II S.A. 258/98, Lex nr 41288; z 21.01.1998r., II S.A. 725/97, Lex nr 41837).
Odnosząc powyższe do omawianej sprawy należy wskazać, iż przedmiotowy wniosek skarżącego dotyczący doprowadzenia do zgodności zapisów dotyczących nieruchomości skarżącego, ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej KW nr [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy został przez organ administracji publicznej załatwiony skarżoną decyzją częściową prawidłowo i zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Organ I instancji prawidłowo ustalił w oparciu o zgromadzony materiał w sprawie, w szczególności kopię mapy z księgi wieczystej KW nr [...] Skarbu Państwa z parcelacji majątku [...] , a za nim słusznie przyjął organ odwoławczy, że przez działkę nr [...] stanowiącą zwarty kompleks gruntów nie przebiega droga dojazdowa ujawniona na mapie ewidencyjnej i w rejestrze gruntów jako działka nr [...]. Skoro istniejąca w ewidencji gruntów droga nie została wydzielona podczas parcelacji majątku [...], zatem Skarb Państwa nie posiadał do niej tytułu prawnego a jedynie droga ta została ujawniona w ewidencji gruntów na podstawie stanu faktycznego istniejącego na gruncie, co nie było zgodne z istniejącym stanem prawnym. Tak więc w oparciu o te ustalenia należało dokonać zmiany danych w ewidencji gruntów potwierdzających stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej i wynikający z zapisów księgi wieczystej Kw nr [...] i mapy z księgi wieczystej Kw nr [...].
Owa zmiana polegać musiała więc na uwidocznieniu w ewidencji gruntów skarżącego tej części działki nr [...] , która przebiegała między działkami: nr [...] i [...] bowiem wynikało to z wypisów wskazanych wyżej ksiąg wieczystych.
Tak więc organ administracji miał prawo w oparciu o § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego już rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków uwidocznić w ewidencji gruntów skarżącego jego prawo do tej części działki nr [...].
Ponieważ przedmiotowa działka przed skarżonym rozstrzygnięciem oznaczona była w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] we władaniu Urzędu Gminy i przebiegała nie tylko przez nieruchomość skarżącego, zatem rozpatrując wniosek skarżącego rozstrzygnięcie tyczyć się musiało całej działki nr [...] , tak aby wiadomym było, iż pozostała jej część jest nadal we władaniu Urzędu Gminy i jest to obecnie działka o nowym numerze ( i jest to numer podany w postaci ułamka , gdyż kolejną niewykorzystaną w danym obrębie liczbą naturalną oznacza się działkę ewidencyjną powstałą w przypadku połączenia działek ewidencyjnych- § 9 ust. 6 rozporządzenia) i nowej, bo umniejszonej- stosownie do wyliczeń organu- powierzchni (pkt 1 skarżonej decyzji).
Co do części dawnej działki nr [...] przebiegającej na nieruchomości skarżącego, organ prawidłowo przyjął, iż należało ujawnić ją w pozycji rejestrowej [...] bowiem stosownie do § 13 powoływanego już wielokrotnie rozporządzenia , działki położone w granicach jednego obrębu, wchodzące w skład jednej nieruchomości tworzą jednostkę rejestrową gruntów. Omawiana tu część działki nr [...] weszła w skład nowo powstałej w wyniku połączenia działek, działki nr [...] i położona jest w granicach jednego obrębu. Skoro działki [...] i [...] były ujawnione w pozycji rejestrowej [...] , toteż w tej pozycji rejestrowej należało ujawnić działkę nr [...] powstałą z połączenia w/w działek i części działki nr [...].
Także prawidłowo przyjął organ odwoławczy, że w/w działki należy połączyć i nadać im nowy numer, co jest zgodne z zapisem § 9 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia ( pkt 4 sentencji skarżonej decyzji) i rozstrzygnięcie w tej części musiało poprzedzić wykreślenie w pozycji rejestrowej [...] działek [...] i [...] (pkt 3 sentencji skarżonej decyzji).
Ponieważ ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach i obejmuje m. in. dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów (§ 10 cyt. rozporządzenia), zaś stosownie do § 31 rozporządzenia wykaz gruntów jest spisem danych o ogólnej powierzchni i wartości gruntów położonych w granicach jednostki ewidencyjnej, zestawionych według przynależności do poszczególnych grup i podgrup rejestrowych z jednoczesnym podziałem na użytki gruntowe, toteż nowo ujawnionej działce nr 307 należało przypisać użytki gruntowe, które są zgodne z dotychczasowymi zapisami ewidencyjnymi (wypisy z rejestrów gruntów złożone w aktach administracyjnych), zaś różnica dotyczy powierzchni gruntów ornych R IV a i R VI i związana jest z powierzchnią części przedmiotowej działki nr [...] .
Organ odwoławczy w związku z ujawnieniem w ewidencji gruntów skarżącego części działki nr [...] dokonał przeliczenia powierzchni nowo powstałej działki nr [...].
W ocenie Sądu orzekającego postępowanie to uznać należało za uzasadnione skoro dokumentacja pomiarowa z [...] z pomiaru kontrolnego wykonanego przez geodetę S. S. nie zawierała rozliczenia powierzchni działki nr [...], zaś w rejestrze gruntów prowadzonym dla dawnej działki nr [...] wskazano jej powierzchnię jako [...] a jedynie część tej działki została włączona do nowo powstałej działki nr [...]. Wobec tego zaistniała także potrzeba wskazania powierzchni działki o nowo nadanym numerze [...] (drogi nadal pozostającej we władaniu gminy).
Organ odwoławczy dokonał w tym celu kontrolnego obliczenia powierzchni działki nr [...] (wyliczenie podane na karcie 32 akt administracyjnych, teczka 2) metodą digitalizacji i porównując otrzymaną powierzchnię matematyczną działki (geodezyjną) i ewidencyjną przypisał nowo utworzonej działce nr [...] powierzchnię: [...] ( w tym część działki nr [...] ).
Wobec powyższego zarzut skargi odnoszący się do "nieuzasadnionego powiększenia areału gospodarstwa o [...] " nie jest trafny.
Także nie można uznać za trafny zarzut skarżącego dotyczący bezprawnego "dopisywania części działki nr [...] " skoro – na co wykazuje przeprowadzone postępowanie administracyjne- przez nieruchomość nr [...] wydzieloną podczas parcelacji majątku [...] nie przechodziła żadna droga dojazdowa.
Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów art. 9,11 i 12 k.p.a. ograniczyły się wyłącznie do stwierdzenia, że zostały te przepisy prawa procesowego przez organ naruszone bez wyjaśnienia na czym owo naruszenie miało by polegać , dlatego trudno jest się Sądowi do nich ustosunkować.
Sąd z urzędu zauważa, iż organy prowadzące postępowanie nie naruszyły zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ( art. 10 k.p.a.). Skarżący miał zapewniony czynny udział w sprawie i z tej możliwości korzystał jak również przed wydaniem decyzji dano skarżącemu możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Biorąc powyższe pod uwagę i uznając , iż skarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)- orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Górecka /-/ B. Koś /-/ M. Kwiecińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło