III SA/Po 813/16

Dnia 19 października 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2016 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przyznania renty strukturalnej; postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 31 marca 2017 roku starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał skarżącemu J. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych (k. 80 akt sadowych). Prawo pomocy przyznane przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, jak i w jego toku obejmuje, w zależności od momentu jego przyznania, postępowanie przed obiema instancjami sądów administracyjnych oraz postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 25 maja 2018 roku, oddalił skargę kasacyjną J. B. i zasądził od niego na rzecz Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. 4.050 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego (k. 213 i 220 akt sądowych). Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego zostało wydane na podstawie przepisu art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302). W powyższym stanie faktycznym J. B., z pominięciem pełnomocnika z urzędu, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Odnosząc się do powyższego żądania wyjaśnić należy, że konsekwencją orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy w całości jest to, że ten kto uzyskał takie orzeczenie nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych (art. 239 §1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wydatki za taką stronę postępowania wykładane są z budżetu sądu administracyjnego (art. 242 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz Skarb Państwa ponosi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej tej stronie przez pełnomocnika z urzędu (art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy nie zwalnia tego kto uzyskał prawa pomocy od obowiązku zwrotu kosztów postępowania, jeżeli obowiązek taki wynika z innych przepisów (art. 248 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na powyższe orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy w całości nie chroni skarżącego przed odpowiedzialnością finansową obejmującą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ – jeżeli, tak jak w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Skoro skarżący korzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym, a żądanie zgłoszone w trybie art. 243 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może zostać objęte orzeczeniem o przyznaniu prawa pomocy, to rozpoznanie wniosku jest zbędne, a postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu bez dokonywania oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.