III SA/Po 813/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-09-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu, któremu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, należy zwrócić wpis sądowy uiszczony po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a przed wydaniem postanowienia o jego przyznaniu?Ratio decidendi
Skarżącemu, któremu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, należy zwrócić wpis sądowy uiszczony po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a przed wydaniem postanowienia o jego przyznaniu. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, od daty wniesienia wniosku. Wpis uiszczony po złożeniu wniosku, a przed wydaniem postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, staje się nienależny i podlega zwrotowi.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został początkowo odrzucony, jednak po ponownym wniosku i zmianie sytuacji majątkowej, skarżący uiścił wpis od skargi. Następnie sąd zwolnił go od kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego. Skarżący zwrócił się o zwrot uiszczonego wpisu.Rozstrzygnięcie
Zwrócono skarżącemu kwotę [...] zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przyznania renty strukturalnej, postanawia: zwrócić skarżącemu kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z 25 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z 12 października 2016 r.
We wniosku z 18 stycznia 2017 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy, wskazując na istotną zmianę okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową.
Na wezwanie tut. Sądu w dniu 29 marca 2017 r. skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości [...] zł.
Postanowieniem z 31 marca 2017 r. referendarz sądowy tut. Sądu zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego radcę prawnego.
W piśmie procesowym z 12 kwietnia 2017 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia 7 września 2017 r.) skarżący zwrócił się o zwrot uiszczonego wpisu, wskazując na przyznane mu prawo pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W realiach kontrolowanej sprawy przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym także zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący po wystąpieniu z pozytywnie rozpatrzonym w tym względzie wnioskiem – na wezwanie tut. Sądu – koszty takie jednakże poniósł, uiszczając wpis od skargi w wysokości [...] zł. Tymczasem, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, to znaczy od daty wniesienia wniosku (postanowienie NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 635/10, CBOSA). Skoro zatem, skarżący z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpił 18 stycznia 2017 r., a wpis od skargi uiścił 29 marca 2017 r., to – z uwagi na zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych postanowieniem z 31 marca 2017 r. – tak uiszczony wpis nabrał charakteru nienależnego.
Wobec powyższego, stosownie do art. 225 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), różnicę między kosztami pobranymi, a kosztami należnymi należy zwrócić stronie z urzędu.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło