III SA/Po 821/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-12-20

Skład orzekający: Katarzyna Wolna - Kubicka, Maria Lorych - Olszanowska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące zaprzestanie magazynowania ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych na terenie, do którego zakład nie posiada tytułu prawnego, oraz wniesienie opłat podwyższonych za magazynowanie odpadów, zostało wydane z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało uchylone, ponieważ organ nie wykazał w sposób jednoznaczny naruszenia przepisów ustawy o odpadach dotyczących magazynowania i stosowania osadów ściekowych, a także nie wskazał konkretnych przepisów prawa ochrony środowiska, na podstawie których nałożono opłaty podwyższone. Ponadto, organ sam przyznał w odpowiedzi na skargę, że skarżący posiada tytuł prawny do terenu, na którym magazynowane są osady, co podważa podstawę do wydania zarządzenia w tej części.
Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakazywało zaprzestanie magazynowania ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych na terenie bez tytułu prawnego oraz wniesienie opłat podwyższonych. Organ kontroli stwierdził, że osady były stosowane na gruntach zamarzniętych i pokrytych śniegiem oraz magazynowane bez tytułu prawnego. Spółka zarzuciła błędne zastosowanie przepisów, twierdząc, że osady były jedynie magazynowane, a nie stosowane, i że posiadała tytuł prawny do terenu na podstawie umów z rolnikami. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, spółka wniosła skargę do sądu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne w punktach 1 i 2, zasądził zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącej spółki oraz stwierdził, że zaskarżone zarządzenie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska as. sąd. Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółki "A" w K. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] maja 2006 roku nr [...] w przedmiocie odpadów I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne w punkcie 1 i 2; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. na rzecz skarżącej Spółki "A" w K. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie może być wykonane. /-/Sz. Widłak /-/K. Wolna-Kubicka /-/M. Lorych -Olszanowska KS d Zarządzeniem pokontrolnym nr [...] skierowanym do Prezesa Zarządu Spółki Wodno – Ściekowej "A" w K. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska – Delegatura w K., działając na podst. art. 12 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. Nr 112 z 2002 r. poz. 982 z późn. zm) oraz w oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2006 r. w oczyszczalni ścieków w K. zarządził: 1. zaprzestać magazynowania ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych na terenie do którego zakład nie posiada tytułu prawnego. 2. wnieść opłaty podwyższone za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania w terminie do [...].07.2006 r. 3. przekazać Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wyniki badań jakości ścieków dopływających i odpływających z oczyszczalni. W uzasadnieniu zarządzenia Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. podał, że przeprowadzona w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2006 r. kontrola w oczyszczalni ścieków w K. wykazała, że ustabilizowane komunalne osady ściekowe przekazywane są do stosowania na gruntach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem niezgodnie z art. 43 ustawy o odpadach. Stwierdzono również, że niezgodnie z art. 63 ustawy o odpadach magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadu nie ma tytułu prawnego. Zgodnie z art. 293 ustawy Prawo ochrony środowiska za magazynowanie ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych na gruntach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania zakład ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,1 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Ponadto stwierdzono, że wyniki pomiarów emisji zanieczyszczeń nie są przedstawiane Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska zgodnie z art. 149 prawo ochrony środowiska. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zarządzenie to stanowi przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska Prezes Zarządu Spółki Wodno – Ściekowej "A" w K. wezwał Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. do usunięcia naruszenia prawa w wydanym zarządzeniu w części dotyczącej pkt. 1 i 2. Prezes Spółki zarzucił temu zarządzeniu naruszenie art. 3 ust. 3 pkt.3, 13 i 19 i art. 43 i 63 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. nr 62 poz. 628 z późn. zm.). Jego zdaniem błędnie założono, że ustabilizowane komunalne osady ściekowe przekazywane są do stosowania na gruntach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem. Również bezzasadnie postawiono zarzuty, że spółka magazynuje osady na terenie, do którego nie ma tytułu prawnego. Spółka bowiem współpracuje z rolnikami prowadzącymi odzysk odpadów na podstawie umowy o przyjęcie i prowadzenie odzysku higienizowanego osadu ściekowego na własnym terenie. Konsekwencją naruszenia tego prawa jest naruszenie art. 293 ustawy prawo ochrony środowiska w oparciu o które zarządzono wniesienie opłat za magazynowanie bez wymaganej decyzji. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka Wodno –Ściekowa "A" zaskarżyła uchwałę do sądu administracyjnego, podnosząc te same zarzuty co w wezwaniu do usunięcia naruszenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł między innymi, że Spółka Wodno – Ściekowa "A" faktycznie włada odpadami, bowiem ona decyduje o miejscu, terminie, sposobie i dawce ich stosowania, a ponadto – na mocy umowy udostępnienia terenu – jest władającym powierzchnią ziemi, na której one są magazynowane, przez co posiada tytuł prawny do tego terenu. Przyjął też częściowo za zasadny zarzut skarżącego, iż sentencja zarządzeń nie uwzględniła błędnego zastosowania terminu "stosowanie komunalnych osadów ściekowych", podczas gdy nie były one zimą stosowane, a jedynie magazynowane. Ponadto, organ stwierdził, że Spółka Wodno – Ściekowa "A" posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów, która to decyzja nie określa jednak jako miejsca magazynowania osadów ściekowych terenów, którymi włada spółka, które są własnością rolników stosujących osady. W konsekwencji zdaniem organu osady te magazynowane są bez wymaganej decyzji w tym zakresie, co powoduje obowiązek ponoszenia opłat podwyższonych (art. 293 ust 1, 2, 3 ustawy Prawo ochrony środowiska) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym względem zaskarżone zarządzenie, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku prowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 3 ust 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2001 Nr 62 poz.628), który stanowi słowniczek ustawy o odpadach, rozróżnia pojęcia magazynowanie i stosowanie . Art. 3 ust 3 pkt 3 i 19 ustawy stanowi: ilekroć w ustawie jest mowa o magazynowaniu odpadów – rozumie się przez to czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie odpadów przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem, o stosowaniu komunalnych osadów ściekowych – rozumie się przez to rozprowadzanie na powierzchni ziemi lub wprowadzanie komunalnych osadów ściekowych do gleby w celu ich wykorzystywania. W zarządzeniu pokontrolnym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził zaprzestać magazynowania ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych na terenie, do którego zakład nie posiada tytułu prawnego, a w uzasadnieniu stwierdził, że kontrola wykazała, że osady przekazywane są do stosowania na gruntach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem. Stwierdził, iż jest to niezgodne z art. 43 ustawy o odpadach (bez podania konkretnego przepisu). Art. 43 ust. 6 pkt 5 tej ustawy stanowi zaś: zakazuje się stosowania (a nie magazynowania) komunalnych osadów ściekowych na terenach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem. Co do naruszenia art. 63 ustawy o odpadach (również bez wskazania, o który przepis chodzi) to protokół kontroli wymienia decyzje Wojewody – pozwolenia na wytwarzanie i odzysk odpadów ale zezwoleń tych nie ma w aktach. Nie można więc stwierdzić, czy magazynowanie odpadów na terenach należących do rolników jest niezgodne z uzyskanym przez spółkę zezwoleniem, czyli niezgodne z art. 63 ust. 1 i 6 ustawy o odpadach. Należy przy tym zauważyć, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. zarządził zaprzestać magazynowania ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych na terenie, do którego zakład nie posiada tytułu prawnego, a w odpowiedzi na skargę stwierdził, że poprzez zawarte umowy, spółka posiada tytuł prawny do magazynowania osadów na terenach należących do rolników indywidualnych. Wobec powyższych sprzeczności nie można również stwierdzić, czy słusznie Inspektor zarządził wniesienie przez skarżącego podwyższonych opłat. Zwłaszcza, że w tym punkcie zarządzenia powołał się znowu tylko na art. 293 ustawy o ochronie środowiska, nie wskazując konkretnego przepisu (a artykuł ten ma 6 ustępów). Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, które co prawda organ próbował naprawić w odpowiedzi na skargę, jednak odpowiedź ta nie stanowi uzupełnienia zaskarżonego zarządzenia, zarządzenie to podlega uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c p.p.s.a.). O niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.. /-/Sz. Widłak /-/K. Wolna-Kubicka /-/M. Lorych -Olszanowska KS d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło