III SA/Po 825/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-06-16

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w takich sprawach. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może być zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
M.J. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie należności składkowych. Po oddaleniu skargi przez WSA w Poznaniu, M.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody z emerytur, zajęcie komornicze oraz zwiększone koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 czerwca 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych postanawia ustanowić dla M.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Dnia 8 czerwca 2015 roku M. J. przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ze zgromadzonych informacji wynika, że wspólne gospodarstwo domowe, które M.J. prowadzi wraz z żoną, jest utrzymywane ze świadczenia emerytalnego wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz świadczenia emerytalnego jego żony w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca powołuje się na szereg dolegliwości zdrowotnych, które generują zwiększone miesięczne koszty zakupu lekarstw. Jednocześnie wnioskodawca zaznaczył, że jego pobory ulegają częściowemu zajęciu przez komornika sądowego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W okolicznościach niniejszej sprawy na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca jest utrzymywane ze świadczeń emerytalnych, które łącznie wynoszą miesięcznie [...] zł brutto. Uzyskiwane dochody podlegają dodatkowo częściowemu zajęciu komorniczemu. Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony pozostaje zatem wniosek M.J. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło