III SA/Po 828/07

Dnia 14 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Sędziowie WSA Maria Kwiecińska WSA Beata Sokołowska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 października 2007r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/M.Kwiecińska /-/ M.Ławniczak /-/B.Sokołowska U Z A S A D N I E N I E: W dniu 15 maja 2006 roku A. S. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku zadeklarowała do dopłaty działki o nr ewidencyjnych 120 i 122, leżące w gminie G.; powierzchnia zadeklarowana w/w działek wynosiła 59,56 ha. W dniu 12 czerwca 2006 roku A. S. złożyła zmianę do wniosku z dnia 15 maja 2006 r. poprzez zadeklarowanie do dopłat kolejnych działek ewidencyjnych o nr 365/1, 392/5, 409/4, 114/4, 417/4, 417/6, 529/2, 681/6, 682/3, 687/2, 533/4, 536/7 o łącznej powierzchni 79,60 ha. W dniu 29 listopada 2006 roku, decyzją o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa przyznał A. S. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej kwocie 35124,32 zł uwzględniając jedynie powierzchnię zawartą we wniosku z dnia 15 maja 2006 r., tj. o powierzchni 59,56ha, a nie objętą zmianą do wniosku z dnia 12 czerwca 2006 r. Organ uznał, iż zmiana do wniosku, zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego zarządzenia systemu i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników mogła być dokonana do dnia 31 maja 2006 roku. W odwołaniu od decyzji A. S. podniosła, iż skoro zgodnie z przepisami unijnymi przedłużono termin dla składania wniosków do dnia 15 czerwca 2006 roku, to tym bardziej można było wnioski te modyfikować w tym terminie. Uwzględniając częściowo środek zaskarżenia decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 10 października 2007 r., Nr [....] uchylono decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozpatrzenia zmiany do wniosku o przyznanie płatności z dnia 12 czerwca 2006 r. i orzeczono, co do istoty przyznając dopłaty do gruntów rolnych wyszczególnione w zmianie do wniosku z dnia 12 czerwca 2006r., lecz jednocześnie zmniejszając kwotę płatności adekwatnie do 8 dni roboczych z tytułu opóźnienia w złożeniu wniosku o zmianę. W uzasadnieniu wskazano, iż na mocy art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1187/2006 z dnia 3 sierpnia 2006 r. (Dz. U. L 214/14 z dnia 4.08.2006r) wprowadzającego w roku 2006 odstępstwo od stosowania przepisów art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (Dz. U. L 141 z 30.04.2006r ze zmianami)) przesunięto termin wyznaczony na złożenie wniosku na dzień 15 czerwca 2006r. Konsekwencją tego zapisu była też, zdaniem organu zmiana dat składania wniosków, w tym ostatecznego terminu złożenia pojedynczego wniosku, który przypadł na dzień 11 lipca 2006 r. Uwzględniając powyższe organ uwzględnił zadeklarowaną we wniosku z dnia 12 czerwca 2006 r. powierzchnię, ale ze zmniejszeniem płatności za liczbę 8 dni roboczych przypadających od 1 do 12 czerwca 2006 r., z powodu złożenia wniosku po ostatecznym terminie dokonania zmiany we wniosku. Dodatkowo swoje stanowisko organ uzasadnił faktem, iż w świetle wątpliwości dotyczących terminu składania zmian do wniosku w roku 2006 Departament Płatności Bezpośrednich ARiMR zwrócił się do ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o interpretację przepisów rozporządzenia Nr 1187/2006. Z nadesłanej przez Komisję Europejską interpretacji wynika, iż terminy składania zmian do wniosków o przyznanie płatności w roku 2006 winny być liczone zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, niezależnie od faktu, iż w roku 2006 na mocy przepisów Komisji (WE) Nr 1187/2006 obowiązują odstępstwa w zakresie terminów na złożenie wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Decyzję organu II instancji A. S. zaskarżyła w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca podniosła, iż kwestionuje decyzję w części dotyczącej naliczenia sankcji za złożenie zmian do wniosku po terminie, argumentując skargę twierdzeniem, iż skoro wnioski o przyznanie pomocy złożone w terminie do 15 czerwca 2006 r. uznaje się za złożone w terminie, to tym bardziej zmiana wniosku winna korzystać z takiego dobrodziejstwa ustawodawcy. Podniosła, iż wobec powyższego zmniejszenie płatności za działki wskazane w zmianie wniosku uważa za prawnie nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem między innymi wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami). Przy niekwestionowanych przez stronę okolicznościach faktycznych sprawy przedmiotem sporu jest kwestia skuteczności dokonanych przez stronę skarżącą zgłoszonych w dniu 12 czerwca 2006 roku zmian we wniosku z dnia 15 maja 2006 roku o przyznanie płatności bezpośrednich. Problem powyższy wyłonił się w związku z wydaniem przez Komisję (WE) rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2006 r. nr 1187/2006 ustanawiającego odstępstwo od rozporządzenia (WE nr 796/2004) w odniesieniu do zastosowania art. 21 w niektórych państwach członkowskich. W myśl przepisu art. 11 ust.1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 21 kwietnia 2004 r. Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 - rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemu pomocy obszarowej może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na rok. Zgodnie z art.11 ust 2 akapit 1 pojedynczy wniosek zostanie złożony w terminie ustalonym przez Państwo członkowskie, lecz nie później niż do 15 maja, natomiast w myśl art. 15 ust. 1 akapit 1 i ust. 2 cyt .rozporządzenia po wygaśnięciu limitu czasu na złożenie pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne wraz z ewentualnie towarzyszącymi im uprawnieniami do płatności nie zadeklarowane w pojedynczym wniosku w celu otrzymania pomocy w ramach jakiegokolwiek systemu pomocy obszarowej, mogą być dodane do pojedynczego wniosku pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach stosownych programów pomocowych. Poprawki te co do zasady , mają zostać pisemnie zadeklarowane właściwym władzom najpóźniej do 31 maja danego roku. Jak wynika z art. 21 ust 1 i 2 rozporządzenia Nr 706/2004 , poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa art. 72 złożenie wniosku pomocowego zgodnie z rozporządzeniem po wyznaczonym terminie tj. po 15 maja będzie prowadziło do zmniejszenia o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek został złożony w terminie, natomiast jeżeli opóźnienie wyniesie ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty. Zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust 2 (31 maja) spowoduje zmniejszenie o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych, zaś poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględniane wyłącznie, jeśli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku. W art. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2006 r., nr 1187/2006 Komisja Europejska wprowadziła odstępstwo od zasad przewidzianych w art. 21 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 stanowiąc w tymże art. 1, iż zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy i nie przyjmowania wniosków, o których mowa w tym artykule nie stosuje się w odniesieniu do pojedynczych wniosków złożonych na 2006 r. do właściwych organów do dnia 15 czerwca 2006 r. Rozporządzenie to wprowadziło odstępstwo od reguł zawartych w art. 21 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 polegające na wyłączeniu zarówno sankcji polegającej na nie przyjęciu wniosków złożonych po 9 czerwca, jak i polegające na obniżeniu płatności o 1 % na każdy dzień w stosunku do wniosków złożonych po 15 maja, a przed 9 czerwca. W obu tych przypadkach wyłączenie sankcji dotyczy jednak tylko wniosków, a nie poprawek, a nadto złożonych najpóźniej do 15 czerwca. Tym samym treść art. 1 cytowanego rozporządzenia nie dotyczy art. 21 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, w którym ustanowiono sankcję za zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku po terminie, a są to dwie odrębne regulacje zarówno w zakresie terminów, jak i sankcji za ich przekroczenie. Trafne więc jest w tym względzie stanowisko organu odwoławczego, a wydana decyzja zgodna z prawem. Zarzut skarżącej, iż regulacja powyższa jest niesprawiedliwa, gdyż korzystniej traktuje rolników, którzy spóźnili się ze złożeniem pojedynczego wniosku od tych, którzy złożyli z opóźnieniem poprawki do wniosku złożonego z zachowaniem pierwotnego terminu nie zasługuje na uwzględnienie w świetle wyjaśnień zawartych w uwagach wstępnych do rozporządzenia Nr 1187/2006, z których wynika, iż w niektórych państwach członkowskich wystąpiły wyjątkowe okoliczności związane z administracją wniosków na rok 2006, w tym również w Polsce. Oznacza to, że Komisja podejmując środki przewidziane w rozporządzeniu miała na uwadze wyeliminowanie ujemnych, a niezawinionych przez samych rolników skutków opóźnień w złożeniu pojedynczych wniosków. Nie było natomiast celem rozporządzenia generalne przedłużenie terminów na złożenie wniosków, zwłaszcza w przypadku wniosku złożonego przecież w terminie. Tym samym uznać należy, iż rolnik, który miał możliwość złożenia wniosku w terminie określonym w art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 i wniosek taki złożył powinien również dochować terminu na zgłoszenie zmian. W konkretnej sprawie kwestią niesporną jest, że wniosek o dopłaty A. S. złożyła w terminie. Zauważyć też w tym miejscu wypada, że poprzez regulację zawartą w art. 1 rozporządzenia nr Komisji (WE) Nr 1187/2006 wydłużył się maksymalny termin opóźnienia w złożeniu poprawek, po którym takie poprawki już nie mogły być zgłoszone, a mianowicie zamiast do 9 czerwca, mogły one być zgłoszone do 10 lipca 2006 r., ale przy pozostawieniu sankcji za zgłoszenie dokonane po 31 maja 2006 r. Stąd też zasadnym było naliczenie sankcji za 8 dni roboczych tj., od 1 do 12 czerwca (data złożenia wniosku o zmiany). Nie znajdując więc podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec należało o oddaleniu skargi jako nie zasługującej na uwzględnienie. /-/ M. Kwiecińska /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska D.W.d