III SA/Po 828/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ M. Ławniczak Skarżący K. M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k.10-11). Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy (k. 23-25). Wniosek nie został uwzględniony, albowiem Skarżący, pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, nie przekazał informacji, które pozwalałyby dokonać jednoznacznej oceny jego sytuacji majątkowej. Wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (k. 34). Po wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosek został złożony na urzędowym formularzu (k. 38-40). W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarżący ponownie został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 43). Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 roku referendarz sądowy po raz kolejny odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy (k. 52-55). W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy nie pozwala dokonać jednoznacznej oceny, co do tego czy zasługuje on na przyznanie prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że spełnia warunki uzyskania prawa pomocy, bowiem sam nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca oświadczył, że "(...) nie osiąga jakichkolwiek dochodów; dach nad głową posiada wyłącznie dzięki uprzejmości siostry i paru znajomych; niedojada, a jego organizm na przestrzeni ostatniego roku uległ znacznemu wyniszczeniu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę będącą przedmiotem sprzeciwu, uznał, że oświadczenie majątkowe K. M., nawet po kolejnym wezwaniu strony do uzupełnienia oświadczenia (k. 64), jest niewystarczające do przeprowadzenia oceny jego zdolności płatniczych. W tych okolicznościach Wnioskodawca został zobowiązany do: - przedłożenia wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 stycznia 2010 roku, oświadczenia o posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji, umowy dotyczącej dzierżawy gruntów rolnych, zeznań podatkowych za lata 2008 i 2009, ewentualnie zaświadczenia właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w rok 2008 i 2009, - pisemnego określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2008 i 2009, oraz - udokumentowania wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych w latach 2008 i 2009, wysokości i celu zaciągniętych kredytów (w tym miesięcznych obciążeń kredytowych), wysokości egzekwowanych należności, a także kosztów prowadzenia działalności rolniczej za rok 2008 i 2009. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przedłożył umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego zawartą na okres od 02 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2013 roku oraz oświadczył, że posiada samochód osobowy marki Mercedes 123 rocznik 1978. Wnioskodawca nie przedłożył ani wyciągów z rachunków bankowych, ani zeznań podatkowych. Nie wykonał także obowiązku złożenia dokumentów dotyczących postępowań egzekucyjnych (zaległości płatniczych) oraz dokumentów dotyczących zobowiązań kredytowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że ocena, co do zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy należy do sądu (referendarza sądowego). Podstawą tej oceny są fakty dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. Przedmiotowych informacji nie zastąpi własna ocena strony postępowania przeprowadzona z punktu widzenia przesłanek prawnych przyznania prawa pomocy. Prowadziłoby to do sytuacji, w której podstawą orzeczenia byłaby ocena strony postępowania a nie sądu (referendarza sądowego). Z powyższych względów niedopuszczalne jest oparcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy na zapewnieniach strony, które mają wyrażać jej przekonanie, co do tego, że jej sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. W okolicznościach niniejszej sprawy zapewnienia Skarżącego o jego trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej nie zostały wykazane. Twierdzenia Wnioskodawcy o braku dochodów, braku dachu nad głową, czy też braku środków na zakup żywności, nie korespondują z jego oświadczeniami wskazującymi, że Skarżący posiada wykształcenie rolnicze i wykonuje ten zawód; jest bezczynszowym dzierżawcą gospodarstwa rolnego o pow. 142ha, a ponadto pracuje naukowo, i jak to wynika z przedłożonej umowy dzierżawy, jest właścicielem firmy "A". Fakt prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzają także informacja w sprawie podatku od nieruchomości (wskazuje ona, że grunt o pow. 500m² oraz budynki o pow. 216m² związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej) oraz wpis na stronie internetowej "B" – internetowa baza firm z regionu. Skoro Wnioskodawca ponownie uchylił się od wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających określić jego sytuację majątkową, to uzasadnione jest stanowisko, że jego oświadczenie majątkowe nadal jest niewystarczające dla stwierdzenia w sposób wiarygodny i rzetelny przesłanek do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. W tej sytuacji bezcelowe stało się dalsze nakładanie na Wnioskodawcę obowiązku szczegółowego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Podkreślić przy tym należy, że to na Wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu braku możliwości uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Jeżeli postawa strony, która wybiórczo prezentuje dane mające potwierdzać jej sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, to zachodzą uzasadnione podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 roku sygn. akt I FZ 287/08, LEX nr 494242). Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjął także, że okoliczność przyznania prawa pomocy w innej sprawie sądowoadministracyjnej (sygn. akt I SA/Po 1124/08) nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2009 roku, sygn. akt. I FZ 516/08, Lex nr 551930). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Ławniczak