III SA/Po 828/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-04-19
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada nieruchomości i jest dzierżawcą, ale nie uzyskuje dochodów z powodu sporów o dopłaty unijne i blokady środków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób jednoznaczny, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo posiadania nieruchomości i bycia dzierżawcą, nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową, takich jak miesięczne koszty utrzymania, aktualne źródła finansowania czy zeznanie podatkowe, co uniemożliwiło sądowi dokonanie właściwej oceny jego sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
K.M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po odmowie przyznania prawa pomocy w pierwszym wniosku, złożył kolejny, wskazując na brak dochodów, posiadanie nieruchomości i spór o dopłaty unijne. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumentację kosztów utrzymania, dochodów i zeznania podatkowego. Wnioskodawca przedstawił wyjaśnienia, ale nie dostarczył wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 kwietnia 2010 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 rok. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga
Dnia 25 września 2009 roku K.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nr [...] z dnia [...] o odmowie zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia przez Burmistrza Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...], nr [...] wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie [...] zł.
W skardze K. M. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu ze względu na trudną sytuację finansową. Na tej podstawie został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, co uczynił w zakreślonym terminie.
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 roku referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu K. M. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dwie nieruchomości (jedną o powierzchni [...]ha, a drugą o powierzchni [...]ha). Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca zaznaczył również, że nie uzyskuje żadnych dochodów.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Skarb Państwa zalega mu 150 tys. zł, co blokuje jego produkcję rolną, a ARiMR blokuje jego dochody nie wypłacając ich.
Aby wyjaśnić rzeczywistą sytuację wnioskodawcy został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od dnia odebrania niniejszego pisma pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie dotychczas złożonych informacji, poprzez udokumentowanie kosztów miesięcznego utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki (np.: czynsz, woda, opał, energia elektryczna, gaz, telefon, kablówka, wyżywienie, koszty leczenia i zakupu lekarstw), udokumentowanie aktualnych źródeł i wysokości przychodów, z których wnioskodawca finansuje koszty utrzymania, przedłożenie kserokopii rocznego zeznania podatkowego za 2008 rok, wyjaśnienie czy wnioskodawca posiada nieruchomości i ewentualnie jak je użytkuje oraz jakie uzyskuje z tego tytułu przychody.
W odpowiedzi na wezwanie K.M. wyjaśnił, że od wielu miesięcy nie posiada żadnych dochodów z tytułu pracy, zapomóg, a jako czynny rolnik nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pracy zarobkowej też nie może podjąć, gdyż jest chory od wielu miesięcy po wypadku w drodze do pracy. Jednocześnie nie ma opłaconego ubezpieczenia KRUS. Skromne koszty życia pokrywa niewielkimi pożyczkami w wysokości 100-200 zł uzyskiwanymi od jego znajomych, którzy są zorientowani o przebiegu sporu o zaległe dopłaty unijne, przysługujące mu jako pełnoprawnemu dzierżawcy gospodarstwa rolnego na Pomorzu ([...] ha). Blokada wypłaty dopłat spowodowała że stracił na początku 2008 roku płynność kredytową i tym samym utracił możliwość gospodarowania i zarobkowania. Nie spłacenie kredytu obrotowego zaciągniętego na koszty rekultywacji przejętych ugorów spowodowało, że został on wpisany do BIK. Koszty miesięcznego utrzymania się oscylują w granicach 300 – 500 zł. Natomiast on zalega z opłatami za prąd i czynsz, które są odraczane. Wnioskodawca posiada dwie nieruchomości: rolną o powierzchni [...] m², która leży odłogiem oraz przemysłową o powierzchni [...] m², która jest również nie użytkowana, ponieważ do jej eksploatacji potrzebne są fundusze, których wnioskodawca nie posiada. Jednocześnie zastrzegł, że nie opłaca podatków od nieruchomości oraz po raz kolejny powołał się na dłużnika, który zalega z tytułu bezumownego korzystania z części jego gruntów pod przebieg gminnego wodociągu. K.M. nie przedłożył zeznania podatkowego, a jedynie poinformował, że jego PIT za rok 2008 w rubryce przychody miał wpisaną kwotę 0.
Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych dochodów. W ramach wyjaśnienia jego rzeczywistej sytuacji wyjaśniono, że wnioskodawca jest posiadaczem dwóch nieruchomości (jednej o powierzchni 12 166 m², a drugiej o powierzchni 39 000 m²), a ponadto jest dzierżawcą nieruchomości o powierzchni 142 ha, co do której toczy się spór o dopłaty unijne. Według wnioskodawcy posiadane nieruchomości nie przynoszą jednak żadnych dochodów. W tej sytuacji może budzić wątpliwości, że wnioskodawca nie podejmuje działań, aby zmienić ten stan rzeczy. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z doraźnych pożyczek od znajomych, ale nie udokumentował ich wysokości, a w konsekwencji nie udokumentował aktualnych źródeł finansowania bieżących kosztów utrzymania. Mimo wezwania wnioskodawca nie udokumentował również wysokości miesięcznych kosztów utrzymania bieżącego, które oszacował na kwotę 300 – 500 zł. Ponadto nie przesłał rocznego zeznania podatkowego za 2008 rok, do złożenia którego został też wezwany.
Ponieważ sytuacja wnioskodawcy budziła wątpliwości co do jego aktualnej sytuacji przed wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskodawca nie podał informacji mających na celu zmianę takiego stanu rzeczy, ani nie przesłał kopii dokumentów mogących być podstawą właściwej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, nie można dokonać jednoznacznej oceny jego aktualnej sytuacji majątkowej oraz przyjąć, że zasługuje on na przyznanie prawa pomocy. Z tego względu należy stwierdzić, że nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji nie można uznać za zasadny jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 2, a także art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło