III SA/Po 83/25

Dnia 25 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 26 listopada 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 26 listopada 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału ZUS w [...] z dnia 21 sierpnia 2024 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z dnia 11 lipca 2024 r. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania pismami z dnia 29 lipca 2024 r. Zdaniem skarżącego nie były one poprzedzone upomnieniem i zostały one błędne sporządzone. Pisma zostały potraktowane jako zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego oraz jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Organ I instancji postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. oddalił zarzuty, a organ II instancji utrzymał w mocy ten akt na podstawie swojego postanowienia z dnia 31 października 2024 r. Także postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. ten sam organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem w jego ocenie tytuły wykonawcze spełniały wymogi z art. 27 § 1 u.p.e.a, a należności nie były przedawnione. Dalej organ wyjaśnił, że sporne tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z nieuregulowanymi składkami wynikającymi z decyzji z 24 sierpnia 2020 r. a ich odpisy wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń organ doręczył skarżącemu pocztą 26 lipca 2024 r. Spełniały one też wszystkie wymogi formalne z art. 27 u.p.s.a Przedmiotowe należności nie podlegały ponadto przedawnieniu, bowiem bieg terminu przedawnienia został zawieszony przez podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Wskazano ,że decyzja określająca zobowiązanie została wydana w dniu 24 sierpnia 2020 r. Najstarsze zobowiązanie dotyczy składek za ubezpieczenia za lipiec 2019 r., jednak 26 lipca 2024 r. zostały doręczone przedmiotowe tytuły wykonawcze. Bieg terminu przedawnienia uległ zatem zawieszeniu Skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji. Zarzucił naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 kpa. Zdaniem skarżącego nie zostały wnikliwie rozpoznane argumenty zawarte w zażaleniu z dnia 15 września 2024 roku. Ponadto nie zostało prawomocnie rozpoznane stanowisko wierzyciela w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2024 roku o nr [...] dotyczące zarzutów z dnia 29 lipca 2024 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżone akty administracyjne zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane zgodnie z prawem. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o umorzenie postępowania pismami z dnia 29 lipca 2024 r. Pisma te prawidłowo zostały potraktowane jako zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego oraz jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., co jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Organ I instancji postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem w jego ocenie tytuły wykonawcze spełniały wymogi z art. 27 § 1 u.p.e.a, a organ II instancji zasadnie w ocenie sądu uznał, że postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowił m.in. art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.u. 2023,poz.2505 ze zm. dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym: § 1 Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Strona konsekwentnie jako przesłankę umorzenia postępowania wskazywała niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art.27 u.p.e.a. Podkreślić należy ,że w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z nieuregulowanymi składkami wynikającymi z decyzji z 24 sierpnia 2020 r ,a odpisy tytułów wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń organ doręczył skarżącemu pocztą 26 lipca 2024 r. wraz z zawiadomieniami z dnia 12 lipca 2024 roku o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego . Przystępując do badania w/w przesłanki umorzenia postępowania prawidłowo organ II instancji stwierdził, że tytuły wykonawcze spełniają wszystkie wymogi formalne z art. 27 u.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem: § 1. Tytuł wykonawczy zawiera: 1. ) oznaczenie wierzyciela; 1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 73); 2) dane zobowiązanego będącego: a) osobą fizyczną: – imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, – imię ojca i imię matki oraz datę urodzenia zobowiązanego, o ile są znane wierzycielowi, – numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi, – numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju, b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: – nazwę i adres jego siedziby, – NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi, – numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia i numer tytułu wykonawczego; 7a) imię i nazwisko osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, a także jej stanowisko służbowe, jeżeli sposób opatrzenia tytułu wykonawczego podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1, umożliwia podanie tego stanowiska; 7b) podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela albo pieczęć, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5; 7c) datę podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, a jeżeli tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5 - datę opatrzenia tą pieczęcią; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu; 9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym; 10) (uchylony); 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku; 13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a; 14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g oraz i. W aspekcie przywołanego przepisu organ odnosząc się szczegółowo do obu tytułów i zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów - w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej z dnia 19 marca 2024 r(Dz.U. z 2024,poz.431) uznał , że przedmiotowe tytuły zawierają wszystkie wymagane art. 27 u.p.e.a elementy. Uzasadnienie w tym zakresie jest wyczerpujące, szczegółowe i donosi się do wszystkich elementów tytułu wykonawczego określonych przepisem, art.27 u.p.e.a. Podkreślono w nim ponadto ,że pozycja 4 pól D1, D2, D3 i D4 w obu tytułach nie została wypełniona, bowiem nie wystąpiło przedawnienie należności. Z kolei rubryki pola H także nie mogły być wypełnione, gdyż odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu za pośrednictwem poczty, a nie bezpośrednio. Kwota odsetek w tytułach wykonawczych została wskazana w prawidłowej wysokości na dzień ich wystawienia – 11 lipca 2024 r. Sąd wszystkie te ustalenia i wnioski podziela. Organ II instancji zasadnie stwierdził też, że przedmiotowe należności nie podlegały przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 24 u.s.u.s. - ust. 4 - Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. - ust. 5b - Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. - ust. 5f - Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Z akt wynika ,że decyzja określająca zobowiązanie została wydana w dniu 24 sierpnia 2020 r, a najstarsze zobowiązanie dotyczy składek za ubezpieczenia za lipiec 2019 r. Tym samym skoro 26 lipca 2024 r. zostały doręczone skarżącemu tytuły wykonawcze, to bieg terminu przedawnienia uległ z tym dniem zawieszeniu. Sąd nie podziela także zarzutu o braku prawomocnego rozpoznania stanowiska wierzyciela z dnia 21 sierpnia 2024 roku o nr [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. oddalił zarzuty, a organ II instancji utrzymał w mocy ten akt na podstawie swojego postanowienia z dnia 31 października 2024 r. Powyższe zgodnie z art. 34 par.4 pkt 1 u.p.e.a uprawniało organ egzekucyjny do kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Zarzuty skargi nie zasługiwały zatem na uwzględnienie, dlatego podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.