III SA/Po 830/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2005r. sprawy ze skargi A. Z. - D., Z.D. "A" Sp. jawna we W. na uchwałę Rady Powiatu Żarskiego z dnia 28 września 2004r. Nr XXII/148/2004 w przedmiocie rozwiązania kwestii zadłużenia szpitali powiatowych; oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś A. Z.-D. i Z.D. wspólnicy spółki jawnej "A" z siedzibą we W. wezwali Radę Powiatu w Z. do podjęcia uchwały w sprawie zmiany gospodarki finansowej lub likwidacji Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. oraz pokrycia ujemnego wyniku finansowego w/w jednostki, dołączając postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [...].10.20003 roku o umorzeniu egzekucji prowadzonej z wniosku spółki przeciwko PSP ZOZ w Z. z powodu bezskuteczności. W odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie Rada Powiatu w dniu [...] września 2004 roku, na podstawie przepisów art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym( tj. Dz. U. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), w związku z art. 60 ust. 2,3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) podjęła uchwałę o odmowie postawienia w stan likwidacji Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej oraz odmowie pokrycia ujemnego wyniku finansowego Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż Powiatowy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej pomimo wielu działań restrukturyzacyjnych wygenerował zadłużenie zmuszające organ założycielski - Powiat Z. do podjęcia decyzji o zaprzestaniu przez Zakład świadczenia zbyt drogich usług w zakresie lecznictwa szpitalnego, a pozostawienia komórek lecznictwa specjalistycznego - poradni specjalistycznych. Pokrycie ujemnego wyniku finansowego przez PSP ZOZ zgodnie z art. 60 ust. 1 jest niemożliwe. Jednakże ujemny wynik finansowy Zakładu nie może być podstawą do zaprzestania jego działalności, gdyż dalsze jego istnienie jest uzasadnione tym, że zadań realizowanych przez ten Zakład nie może przejąć żaden inny podmiot w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej w zakresie poradnictwa specjalistycznego nad ludnością powiatu. Wskazano również, iż podjęcie decyzji o likwidacji ZOZ spowodowałoby przejęcie przez Powiat zobowiązań Zakładu i pokrycie ujemnego wyniku finansowego w wysokości około 32 mln zł., co zupełnie zburzyłoby porządek budżetu Powiatu na wiele kolejnych lat i uniemożliwiło realizację zadań ustawowych, a co istotne nie zaspokoiłoby roszczeń wnioskodawcy. Budżet Powiatu posiada dochód w 96% z subwencji i dotacji. Są to środki przeznaczone na realizacje ściśle określonych w ustawie o samorządzie powiatowym zadań - szkolnictwo, transport, drogi, pomoc społeczną, bezpieczeństwo. W dniu [...] listopada 2004 roku wspólnicy spółki jawnej "A" A. Z.-D. i Z.D. na podstawie art. 88 i 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym wnieśli skargę na bezczynność Rady Powiatu w zakresie pokrycia ujemnego wyniku finansowego, zmiany gospodarki finansowej lub postawienia w stan likwidacji Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, domagając się nakazania Radzie Powiatu podjęcia niezbędnych czynności przewidzianych ustawą o zakładach opieki zdrowotnej, tj. zmiany gospodarki finansowej lub postawienia w stan likwidacji oraz pokrycia ujemnego wyniku finansowego Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej lub o nakazanie tych czynności wojewodzie jako organowi nadzoru na koszt i ryzyko powiatu. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż skarżący, jako jeden z wierzycieli Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej posiada sądowy tytuł wykonawczy wydany przez Sąd Okręgowy we W. w dniu [...].12.2002 roku na kwotę ponad 240.000 zł. Postępowanie egzekucyjne zostało jednak umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji. Bezczynność organu założycielskiego, który jak wskazał skarżący, nie podjął ani uchwały o zmianie gospodarki finansowej ani o likwidacji, pozostaje w rażącej sprzeczności z obowiązującym prawem i wspiera -hodowanie długu publicznego", co w konsekwencji uznać należy za działanie na szkodę zarówno wierzycieli, jak i interesu publicznego. Bezczynność organu narusza bezpośredni interes skarżącej. Brak pokrycia ujemnego wyniku finansowego, a także unikanie wszczęcia procesu likwidacyjnego lub zmiany gospodarki finansowej zamyka wierzycielom drogę do skutecznego zaspokojenia choćby części uzasadnionych roszczeń finansowych. Powiat Z. naruszając wyraźną dyspozycję art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej uniemożliwia wierzycielom skorzystanie z uprawnień przysługujących im z mocy norm prawa materialnego. Na rozprawie przed Sądem skarżący uzupełniająco wskazali, iż interesu prawnego do wniesienia skargi upatrują także w przepisie art.353 kodeksu cywilnego. Rada Powiatu w Z. wniosła o oddalenie skargi wskazując, iż jej zdaniem zapisy art. 60 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej mają charakter ustrojowy i uchwała Rady podjęta w dniu [...] września 2004 roku o odmowie likwidacji PSZOZ i pozostawienia go w aktualnej strukturze organizacyjnej nie narusza interesu prawnego skarżącej. Niewątpliwie skarżąca ma interes faktyczny w dochodzeniu od dłużnika nabytej wierzytelności, brak jednak uzasadnienia do stwierdzenia, że po stronie skarżącej istnieje interes prawny do skutecznego domagania się podjęcia przez Radę Powiatu uchwały o zmianie gospodarki finansowej Zakładu lub o jego likwidacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest "bezczynność" Rady Powiatu polegająca na nie podjęciu przez Radę jako organ założycielski Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej uchwały o zmianie gospodarki finansowej lub likwidacji Zakładu, zgodnie z wnioskiem skarżących, co ich zdaniem pozostaje w rażącej sprzeczności z obowiązującym prawem. Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym ( tj. Dz. U. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) umocowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone niewykonywaniem przez organ gminy czynności nakazanych prawem albo czynnościami prawnymi lub faktycznymi. O istnieniu interesu prawnego określonego podmiotu w postępowaniu administracyjnym decyduje przepis prawa materialnego, z którego dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa materialnego powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę żądania określonych czynności od organu administracyjnego. Przepis art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm. ), zgodnie z którym, jeżeli ujemny wynik finansowy nie może być pokryty w sposób określony w ust. 1 - tj. przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, organ, który utworzył ten zakład, wydaje rozporządzenie lub podejmuje uchwałę o zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji, nie daje skarżącym żadnego tytułu prawno-rzeczowego do skutecznego domagania się podjęcia wskazanych w przepisie czynności przez organ założycielski. Brak zatem uzasadnienia do stwierdzenia, że po stronie skarżącej istnieje interes prawny, wynikający ze wskazanego wyżej przepisu, do skutecznego domagania się podjęcia przez Radę Powiatu żądanych uchwał,. Skarżący swój wniosek do Rady Powiatu uzasadniają brakiem możliwości skutecznego zaspokojenia roszczeń finansowych, jakie skarżąca posiada wobec Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Mają oni zatem niewątpliwie interes faktyczny w tym, aby organ założycielski Zakładu Opieki Zdrowotnej - Rada Powiatu, podjęła określone działania, co dałoby wierzycielom możliwość skierowania swoich roszczeń finansowych bezpośrednio do tego organu, nie jest to jednak interes prawny w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Istnienie zaś wyłącznie interesu faktycznego skarżących nie spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, a tym samym powoduje, iż skarżący nie są uprawnieni do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W świetle powyższych rozważań nie ulega również wątpliwości, iż interesu prawnego w przedmiotowej sprawie skarżący nie mogą wywieść z przepisu art. 353 kodeksu cywilnego, w myśl którego zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Reasumując zatem, tylko podmiot posiadający interes prawny w domaganiu się określonych nakazanych prawem czynności organu administracji, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego w przypadku bezczynności tego organu. Skoro zaś skarżący nie mieli interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do sądu, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ) skargę należało oddalić. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś