III SA/Po 838/09

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/S. Michalski Skarżący W. L. w prawem przepisanej formie wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy zwolnienia spod zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego. W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawca argumentuje, że w chwili obecnej z uwagi na zablokowanie środków finansowych w nieruchomościach oraz trudnościami przepływu gotówki spowodowanymi przez kryzys w branży meblowej, nie posiada wolnych środków finansowych. Wyjaśnił, że z powodu remontu ulicy, przy której znajduje się sklep w W., znacznemu zmniejszeniu uległy przychody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Ponadto poniósł szkody na skutek kradzieży mienia. Z tego względu nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań, w tym opłat w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla koniecznych potrzeb rodziny. W oparciu o przekazane dane ustalono, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trojgiem dzieci w wieku 12, 17 i 21 lat. Na utrzymanie rodziny przeznacza miesięcznie około 2.500zł. Wraz z rodziną zamieszkuje w budynku o powierzchni 320m² położonym w P. na działce o pow. około 500m². Ponadto Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonej w W. o pow.1309m², na której znajduje się sklep meblowy (825,7m²) oraz działki budowlanej położonej w P. o pow. 4634m² (nieruchomość są przeznaczone na sprzedaż). Skarżący posiada także pawilon sklepowy położony w P., który aktualnie jest likwidowany, a nieruchomość ma zostać przekazana spółdzielni mieszkaniowej. Skarżący prowadzi, wspólnie z żoną, działalność gospodarczą w zakresie hurtowej i detalicznej sprzedaży mebli. Przychód z działalności gospodarczej opisał następująco: na dzień 31.12.2007r. – 191.839zł, na dzień 31.12.2008r. - 151.238zł, na dzień 31.08.2009r. - 32.908zł. W tym okresie na zakupy towarów oraz koszty działalności gospodarczej Skarżący wydatkował odpowiednio: na dzień 31.12.2007r. łącznie 199.960zł, na dzień 31.12.2008r. łącznie 137.003zł, a na dzień 31.08.2009r. łącznie 62.225zł. Zobowiązania Wnioskodawcy na dzień 31 sierpnia 2009 roku wynoszą 191.087zł (67.014zł – egzekwowany podatek od nieruchomości, 61.500zł raty kapitałowe i odsetki z tytułu zakupu nieruchomości, 35.286zł - zaległe koszty administrowania i utrzymania lokalu, 12.187zł - zaległe należność na rzecz kontrahentów handlowych oraz 20.000zł debet w rachunku bankowym). Stan zapasów towarowych Wnioskodawca określił na kwotę 200.267zł. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części. Zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym wynosi 100zł. Wnioskodawca wraz z żoną posiada znaczny majątek w postaci nieruchomości, które przeznaczył do sprzedaży. Dążenie do spieniężenia majątku nieruchomego przemawia za odmową zwolnienia od kosztów sądowych. Niemniej wysokość zaległości płatniczych jest niższa od deklarowanych zapasów towarowych, które są regularnie uzupełniane. Na uzupełnienie sprzedawanego asortymentu w okresie od stycznia 2007 roku do sierpnia 2009 roku Skarżący wydatkował kwotę prawie 225.000zł. Wyjaśnić należy, że przesłanka braku realnych możliwości wygospodarowania środków na poniesienie kosztów sądowych nie jest tożsama z ujemnym wynikiem bilansowym z działalności gospodarczej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Z oświadczeń majątkowych Skarżącego wynika, że jego sytuacja finansowa jest trudna. Niemniej przekazane dane nie pozwalają przyjąć, że Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść ciężaru wpisu od skargi w najniższej wysokości, czy też ewentualnych dalszych kosztów sądowych obejmujących opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem (100,00zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100,00zł). Środki pozostające w faktycznej dyspozycji Wnioskodawcy wielokrotnie przewyższają koszty niniejszego postępowania sądowego. W tych okolicznościach przyznanie prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku Skarżącego przed przeznaczeniem go na koszty sądowe, a tym samym do naruszenia zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/S. Michalski