III SA/Po 842/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-05-31
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie, ale jednocześnie twierdzi, że nie otrzymała wszystkich ruchomości przyznanych jej postanowieniem sądu w sprawie podziału majątku wspólnego?Ratio decidendi
Organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta dobrowolnie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli twierdzi, że nie otrzymała wszystkich ruchomości przyznanych jej postanowieniem sądu w sprawie podziału majątku wspólnego. Istotą postępowania meldunkowego jest ocena dobrowolności opuszczenia miejsca zameldowania, a nie rozliczenia majątkowe między byłymi małżonkami.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wystąpiła o wymeldowanie W.J. z lokalu, twierdząc, że nie przebywa tam od kwietnia 2004 r. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu. Wojewoda uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Wójt Gminy ponownie orzekł o wymeldowaniu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. W.J. zaskarżył decyzję, podnosząc, że nie przeprowadzono zalecanej wizji lokalowej i że była żona nie zwróciła mu wszystkich ruchomości. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak As. sąd. Szymon Widłak Protokolant : sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi W.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania. 1. oddala skargę, 2. obciąża Skarb Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kosztami nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i z tego tytułu nakazuje wypłacić adw. B.K.– Kancelaria Adwokacka [...] P. al. [...] kwotę [...] zł ([...]) 3. złotych powiększoną o obowiązującą stawkę VAT tj. o kwotę [...]zł. ([...] złotych. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ M. Ławniczak
UZSADNIENIE
Z wnioskiem o wymeldowanie W.J. z lokalu mieszczącego się w W. [...]., gmina W. wystąpiła A.J. podając, że wymieniony nie przebywa pod wskazanym adresem od [...], kwietnia 2004r. i do dnia dzisiejszego nie wymeldował się.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wójt Gminy W. decyzją dnia [...], [...]., orzekł o wymeldowaniu W.J. z ww. lokalu. Od wydanej decyzji W.J. wniósł odwołanie i decyzją z dnia [...]., Nr [...]., Wojewoda orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, bowiem materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o dodatkowe przesłuchanie ewentualnych świadków i dowody, pozwalające na jednoznaczne ustalenie okoliczności opuszczenia przez W.J. miejsca stałego pobytu.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wójt Gminy W., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu W.J. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości W. [...] woj. [...].
W uzasadnieniu wskazano, że właścicielem nieruchomości w W. [...] od [...] 2003r. jest A.J. Natomiast W. J. zamieszkuje w miejscowości K.[...] gmina W., ponieważ jak twierdzi, po powrocie z zakładu karnego żona nie wpuściła go do domu i nie wydała mu rzeczy ruchomych zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wymeldowania dokona, gdy żona wywiąże się ze wszystkich zobowiązań.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że ruchomości zostały wydane W.J. w dniu [...] lipca 2004r. i [...] października 2004r. w obecności funkcjonariuszy policji. Ponadto zgodnie z wytycznymi Wojewody przeprowadzono wizję lokalową w dniu [...] maja 2005r., która odbywa się w bez udziału A.J. Protokół z wizji sporządzono w obecności W.J., który stwierdził, że po otrzymaniu wszystkich ruchomości wymienionych w wykazie wymelduje się z przedmiotowego lokalu. Termin drugiej wizji lokalowej wyznaczono na dzień [...] czerwca 2006r. Wizja nie została przeprowadzona, ponieważ A.J. poinformowała, że wycofuje wniosek o wymeldowanie. Postępowanie jednak nie zostało umorzone ponieważ W.J. nie wyraził na to zgody. Kolejny termin wizji został wyznaczony na dzień [...], jednak A.J. poinformowała, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie wizji. Organ administracji wyjaśnił, że w jego ocenie fakt posiadania w przedmiotowym lokalu rzeczy przez W.J. nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Ze gromadzonego materiału dowodowego wynika, że w ogóle nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, jego sprawy życiowe skoncentrowane są w lokalu należącym do matki, mieszczącym się w K. [...], gdzie zamieszkuje od powrotu wyjścia z zakładu karnego. Organ administracji wskazał ponadto, że postanowieniem z dnia [...] sygn. akt INs [...] Sąd Rejonowy w K. dokonał podziału majątku wspólnego stron w ten sposób, że prawo własności przedmiotowej nieruchomości przyznała. A.J. a W.J. nigdy nie oświadczał, że chce tam zamieszkać. Zgłaszanie natomiast roszczeń cywilno-prawnych związanych z rozliczeniami między małżonkami nie może być utożsamiane z brakiem elementu dobrowolności co do opuszczenia tego mieszkania.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.J. podniósł, iż od dnia [...] był czasowo zameldowany u swojej siostry, ze względu na to, że była żona nie wpuściła go do domu, choć był jego właścicielem. Ponadto wskazał, że żona nie dotrzymała zobowiązań wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w K.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż bezspornym jest w sprawie, że w dniu [...] lipca 2004r. tj. w dniu wszczęcia niniejszego postępowania W.J. i w miejscu stałego zameldowania nie przebywał. Fakt ten nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż został potwierdzony przez strony w złożonych wyjaśnieniach i zeznaniach. Powyższe wynika również z faktu, iż korespondencja kierowana do W.J. skutecznie została doręczona na adres faktycznego przebywania tj. K. [...] ,gmina W.. Ponadto zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydział I Cywilny z dnia [...] 2003r. sygn. akt INs [...] w sprawie o podział majątku wspólnego prawo własności do przedmiotowej nieruchomości przyznano w całości A.J., a W.J. zgodnie z pkt 5 tego postanowienia nakazano wydać wymienioną nieruchomość w terminie do 30 czerwca 2004r.tj. przed dniem wszczęcia postępowania o wymeldowanie.
W skardze na powyższą decyzję [...] podniósł, że nie przeprowadzono wizji lokalowej, która była zalecona przez Wojewodę. Ponadto wskazał, że była żona nie zwróciła mu rzeczy ruchomych, które orzeczono mu postanowieniem Sądu Rejonowego K. w sprawie o podział majątku wspólnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 roku ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I instancji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 1 ust. 2 wskazanej ustawy ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby polegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA w Warszawie z 25 kwietnia 2003r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55).
Wymeldowanie jest więc wyłącznie aktem rejestracji danych o ustaniu pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu zamieszkania i o jego opuszczeniu.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, organy administracji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń przyjęły, iż W.J. nie zamieszkuje w spornym lokalu w W. [...], gmina W. od kwietnia 2004r. Jednocześnie uznały, że nie dotrzymanie przez żonę zobowiązań wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w K., nie może mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego, w sytuacji, gdy zainteresowany nie przebywa na stałe w przedmiotowym lokalu, tworząc fikcję meldunkową.
W ocenie Sądu stanowisko organów administracji I jak i II instancji jest uzasadnione w świetle zgromadzonego materiału dowodowego tj. zeznań wnioskodawczyni A.J., która wskazała, że po wyjściu z zakładu karnego W.J. zamieszkał w K. [...], gmina W., chociaż do dnia [...] czerwca 2004r. tj. do dnia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w K. mógł mieszkać w przedmiotowym lokalu, a także samego skarżącego, który twierdzi, że po wyjściu z zakładu karnego w dniu [...] kwietnia 2004r. nie powrócił do przedmiotowego lokalu i w dniu [...] lipca 2004r. zameldował się czasowo u swojej siostry w K. [...], gmina W. Skarżący dodał też, że po oddaniu mu wszystkich ruchomości przez byłą żonę wymelduje się ze spornego lokalu i zamelduje się na pobyt stały w zakupionej przez siebie nieruchomości w W., przy ul. [...] .Z zeznań świadków - funkcjonariuszy Policji G.P., T.P. oraz H.K. wynika, że w lipcu, wrześniu i październiku 2004r. zostały wydane skarżącemu należące do niego rzeczy ruchome.
Fakt opuszczenia zatem przez skarżącego mieszkania w W., nie budzi wątpliwości, ponieważ skarżący po wyjściu z zakładu karnego nigdy nie powrócił do przedmiotowego mieszkania.
Pozostaje zatem rozważyć, czy w sposób właściwy organ administracji ocenił okoliczności opuszczenia przez skarżącego mieszkania w W. Zgodnie bowiem z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób.
W świetle dokonanych przez organy ustaleń wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydział I Cywilny z dnia [...] 2003r. sygn. akt INs [...] w sprawie o podział majątku wspólnego, prawo własności do nieruchomości położonej w miejscowości W. [...] przyznano w całości A.J. i nakazano W.J. wydać powyższą nieruchomości do dnia [...] czerwca 2004r. Natomiast W.J. przyznano ruchomości, które nakazano mu wydać w terminie 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia.
Skarżący po wyjściu z zakładu karnego, co miało miejsce [...] kwietnia 2004r., nie powrócił do mieszkania położonego w W. [...] gmina W., równocześnie jednak nie dopełnił obowiązku wymeldowania z tego lokalu. Zarzucał bowiem, iż była żona nie wydała mu wszystkich jego ruchomości, określonych postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z [...] 2003r. o podziale majątku wspólnego a równocześnie wyraził gotowość wymeldowania po odzyskaniu wszystkich tych ruchomości i rozliczeniu byłych małżonków.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, iż organy administracji w sposób właściwy oceniły zachowanie skarżącego, uznając iż opuścił on dobrowolnie mieszkanie w W. w tym aspekcie, że po wyjściu z zakładu karnego nie powrócił do tego mieszkania i nie podejmował żadnych środków prawnych w celu powrotu do niego (jeżeli takie środki byłyby konieczne z uwagi na sprzeciw uczestniczki postępowania).
Dla oceny czy zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do wymeldowania skarżącego bez doniosłości prawnej jest to czy doszło do rozliczenia majątkowego między byłymi małżonkami.
Istotą niniejszego postępowania jest bowiem ocena czy doszło do dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania, a nie czy uczestniczka postępowania wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków zgodnie z postanowieniem Sądu wydanym w sprawie podziału majątku wspólnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Organy administracji zasadnie uznały że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2, tj. opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało wymeldowanie skarżącego z mieszkania położonego w W. [...], gmina W.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
/-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ M. Ławniczak
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło