III SA/Po 843/14

Dnia 27 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w X. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia ... grudnia 2004 r. nr ... w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego oddala skargę Prokurator Rejonowy w S. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w W. nr ... z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, w części obejmującej przepis § 3 pkt 2. Powyższej uchwale Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa – art. 7, art. 94 w zw. z art. 32 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 40 ust. 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260; dalej: u.d.p.), polegające na przekroczeniu w § 3 pkt 2 uchwały upoważnienia ustawowego do jej wydania, zawartego w art. 40 ust. 9 u.d.p., poprzez wskazanie w § 3 pkt 2 uchwały stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego przez rzut poziomy umieszczonego urządzenia, w przypadku gdy urządzenie umieszczone w pasie drogowym dotyczy infrastruktury technicznej związanej z siecią wodociągową, kanalizacyjną – w sposób sprzeczny z art. 40 ust. 9 u.d.p. W oparciu o powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy W. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, w części obejmującej § 3 pkt 2. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Rada Gminy W. w § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały, ustalając, że stawki opłat za zajęcie pasa drogowego pomniejsza się o 80% ich wysokości w przypadku, gdy urządzenie umieszczone w pasie drogowym dotyczy infrastruktury technicznej związanej z siecią wodociągową, kanalizacyjną – nieprawidłowo wykonała ustawowe upoważnienie w tym zakresie zawarte w art. 40 ust. 9 u.d.p. Prokurator podkreślił, że ustawa o drogach publicznych nie przewiduje możliwości udzielania jakichkolwiek bonifikat przy ustalaniu wysokości opłat. Zastosowanie zaś przez Radę Gminy W. bonifikaty wyłącznie dla urządzeń infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP, czyli zasady równości, w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy W. wniosła o jej oddalenie. Organ administracyjny stwierdził, że przepis art. 40 ust. 9 u.d.p. pozwala radzie gminy na ustalenie opłat w różnej wysokości, pod warunkiem, że różnicowanie opłat będzie odbywać się wyłącznie o kryteria wymienione w tym przepisie, wobec czego ustalenie przez radę gminy opłaty dla urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w niższej wysokości nastąpiło w ramach delegacji ustawowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie podstawę do wydania zaskarżonej uchwały stanowił art. 40 ust. 8 u.d.p., w myśl którego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego, z tym że wytyczne co do zakresu uregulowania omawianą uchwałą znajdowały się także w ust. 2, 3, 5 i 9 art. 40 u.d.p. Przepis art. 40 ust. 2 u.d.p. określa przypadki, w których zajęcie pasa drogowego wymaga zezwolenia zarządcy drogi, jak: cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (w tym umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego – pkt 2). Z kolei art. 40 ust. 3 u.d.p. stanowi, że za zajęcie pasa drogowego pobierana jest opłata. Przepis ten wprowadza obowiązek pobierania opłaty za zajęcie pasa drogowego, co także oznacza, że opłata ta musi zostać najpierw ustalona. Zasadę obliczania opłat za umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego określa art. 40 ust. 5 u.d.p., który stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego. Jednocześnie przepis art. 40 ust. 8 u.d.p. określa maksymalną wysokość stawki opłaty, o której mowa w ust. 5, ustalaną w drodze uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Stawka tej opłaty nie może przekroczyć 200 zł. Należy wskazać, że art. 40 ust. 9 u.d.p. określa kryteria, które należy uwzględnić przy ustalaniu stawek opłat: kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; rodzaj zajęcia pasa drogowego; rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadnione stanowisko Prokuratora, według którego Rada Gminy W. przekroczyła w § 3 pkt. 2 uchwały z dnia ... upoważnienie ustawowe z art. 40 ust. 9 u.d.p., poprzez stworzenie bonifikaty przy ustalaniu wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego przez "urządzenia umieszczone w pasie drogowym dotyczące infrastruktury technicznej związanej z siecią wodociągową, kanalizacyjną". Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 739/13, w którym Sąd kasacyjny zwrócił uwagę, że istnieją różne rodzaje urządzeń, które umieszczane są w pasie drogowym i oczywistym jest, że organ nie może stosować do każdego rodzaju urządzenia identyczną stawkę. Stąd ustawodawca w art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p. pozwolił na różnicowanie przedmiotowych stawek w zależności od "rodzaju urządzenia". Jeżeli więc urządzenia umieszczone w pasie drogowym dotyczące infrastruktury technicznej związanej z siecią wodociągową, kanalizacyjną – stanowią określony rodzaj urządzeń, to art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p. pozwala na wprowadzenie różnych stawek przy zastosowaniu takiego kryterium ich rozróżnienia. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że organ stanowiący samorządu terytorialnego, ustalając stawki opłat za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego na zasadzie art. 40 ust. 8 i 9 u.d.p. i przyjmując preferencje dla m.in. urządzeń inwestycji celu publicznego, nie musi tych preferencji stosować wobec wszystkich tego rodzaju urządzeń, bowiem inwestycje celu publicznego stanowią tylko wspólny mianownik różnych urządzeń, o których mowa w art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p. Wyszczególnienie w ramach inwestycji celu publicznego określonych urządzeń i przyporządkowanie im stawki preferencyjnej nie stanowi o naruszeniu zasady równego traktowania podmiotów, do których te urządzenia należą (zob. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 548/11 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, które wskazywały na naruszenie przez Radę Gminy w W. przepisów art. 7, art. 94 w zw. z art. 32 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 40 ust. 9 u.d.p. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, stwierdzając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia uchwały, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.