III SA/Po 844/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-02
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w postaci akcji o wartości 2.200,00 zł, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jej dochody nie pozwalają na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został odmówiony, ponieważ wnioskodawca, mimo trudnej sytuacji materialnej, posiada oszczędności w postaci akcji o wartości 2.200,00 zł, które pozwalają mu na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Posiadanie takich oszczędności wyklucza przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, gdyż nie można uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
R.B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą określenia prawidłowej kwoty długu celnego. Po uiszczeniu wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na nieznajomość przepisów i niewystarczające dochody. Wnioskodawca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, utrzymywane z łącznych dochodów 3.097,00 zł brutto miesięcznie, ale posiada oszczędności w postaci akcji o wartości 2.200,00 zł.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2009 roku wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty długu celnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/Robert Talaga
Dnia 9 października 2009 roku R.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty długu celnego.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł, skarżący uiścił wpis, a następnie złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
We wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma synami. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na ½ etatu w wysokości 638,00 zł brutto, a jego żona zarabia miesięcznie 2.459,00 zł brutto. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada żadnych nieruchomości oprócz ogródka działkowego w R.O.D. im. M. D. Nie posiada również żadnych przedmiotów ruchomych o wartości przekraczającej 3000 euro, ale posiada oszczędności w postaci papierów wartościowych (akcje spółki [...] o wartości 2.200,00 zł).
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że jest osobą, która po raz pierwszy ma kontakt z przepisami prawa celnego i administracyjnego w zakresie spraw sądowych i z uwagi na nieznajomość i zawiłość przepisów nie jest w stanie sam siebie reprezentować i bronić w świetle prawa. Jego dochody są natomiast niewystarczające na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, co powoduje, że bez pomocy prawnej, nie wykorzysta on wszelkich dostępnych prawem możliwości jakie mu przysługują.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jedynymi kryteriami przyznania prawa pomocy jest więc wykazanie przez osoby zainteresowane ich trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że R. B. prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z miesięcznych wynagrodzeń za pracę w łącznej kwocie 3.097,00 zł. Pomimo że wysokość dochodów wspólnego gospodarstwa domowego zbliża się do granic minimum socjalnego, a więc do zapewnienia niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania, nie można jednak uznać, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, gdyż posiada on oszczędności (akcje firmy [...] o wartości 2.2.00,00 zł.). W konsekwencji wnioskodawca jest w stanie pokryć z oszczędności dodatkowe koszty postępowania, w tym koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W tej sytuacji nieuzasadniony jest wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie należy wyjaśnić, że takie rozstrzygniecie w żaden sposób nie ogranicza wnioskodawcy dostępu do sądu, gdyż wcześniej uiścił on wpis od skargi, a tym samym sprawie nadano dalszy bieg.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/Robert Talaga
T.M.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło