III SA/Po 847/14

Dnia 10 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Mirella Ławniczak ( spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. i W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2014 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w [...], postanowieniem z dnia [...] maja 2014 roku, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2013 roku o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego. Organ uznał, że prowadzenie przed wojewódzkim sądem administracyjnym postępowania ze skargi na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w opłacie paliwowej wydanej wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, a tym samym nie stanowi przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia odwoławczego postępowania podatkowego w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu tej spółki za jej zaległości podatkowe określone wskazaną powyżej decyzją i zaskarżoną do sądu administracyjnego. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w art. 201 §1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa ustawodawca wskazał obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, w postaci braku ostateczności decyzji o której mowa w art. 108 §2 ustawy – Ordynacja podatkowa. W konsekwencji, zdaniem organu, ustawodawca przesądził, iż od momentu uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję, o której mowa w art. 108 §2 ustawy – Ordynacja podatkowa, nie ma prawnych przeszkód do prowadzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. M. K. oraz W. O., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie: - art. 120 w związku z art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez uznanie, gdyż brak zawieszenia postępowania może prowadzić do naruszenia zasady prawdy materialnej, - art. 121 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zaufanie do organów podatkowych, - art. 124 §1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy rozpoznawaniu sprawy, - art. 201 §1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, iż w okolicznościach sprawy nie ma podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu "A" Sp. z o.o. – M. K. i W. O. za zaległości podatkowe spółki wynikające z decyzji z dnia 24 kwietnia 2012 roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiące od lipca 2008 roku do czerwca 2010 roku. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd nie ujawnił naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej postanowienia, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 - dalej P.p.s.a.). Zgodnie z art. 201 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012, poz. 749 ze zm.) obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego aktualizuje się w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej, członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego pozostaje aktualny do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 §2, stanie się ostateczna (art. 201 §1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa). Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć pewną kwestię otwartą (nie rozstrzygniętą), a zastrzeżoną do rozstrzygnięcia przez inny organ niż prowadzący postępowanie lub sąd. Nie każdy związek istniejący pomiędzy załatwieniem sprawy podatkowej a przedmiotem postępowania prowadzonego przed innym organem lub sądem stanowi o aktualizacji obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Ten związek musi mieć charakter zagadnienia wstępnego (kwestii prejudycjalnej), czyli zależność tego rodzaju, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje możliwość załatwienia sprawy podatkowej w tym sensie, że jest to działanie niezbędne do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Taki związek nie istnieje pomiędzy sądowoadministracyjną kontrolą legalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, a sprawą podatkową dotyczącą orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej - członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki. Ustawodawca wyznaczył ramy dopuszczalności dla wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialności nie może być wszczęte przed upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania oraz przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 108 §2 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy – Ordynacja podatkowa). Z kolei obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego ustaje z dniem, w którym decyzja określająca zobowiązanie podatkowe stanie się ostateczna. Logicznie rozumując uznać należy, że skoro spełnione zostały ustawowe warunki dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to aktualny pozostaje obowiązek organu podatkowego w zakresie prowadzenia tego postępowania (art. 205a §1 ustawy – Ordynacja podatkowa). Sankcją za naruszenie wskazanego obowiązku jest wygaśniecie prawa do wydania decyzji kreującej odpowiedzialność podatkową członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 118 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa). Mając na uwadze powyższe uznać należy, że poza wskazanymi powyżej ramami prawnymi nie istnieje zależność o charakterze zagadnienia wstępnego pomiędzy sprawą określenia zobowiązania podatkowego spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a sprawą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe tej spółki. Sąd dostrzega, że decyzja w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wydana na podstawie innej decyzji w rozumieniu art. 240 §1 pkt 7 ustawy – Ordynacja podatkowa. Jednak nie oznacza to, że aktualność sądowoadministracyjnej oceny legalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe warunkuje merytorycznie rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Relewantny prawnie związek pomiędzy sprawą sądowoadministracyjnej oceny legalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a sprawą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe ustawodawca ujął w ramy prawne zasady trwałości decyzji ostatecznej. Taki związek zachodzi dopiero z chwilą uwzględnienia skargi na decyzję w sprawie określenia zobowiązania podatkowego i stanowi przesłankę wznowienia postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Realizacja przesłanki do przełamania zasady trwałości decyzji ostatecznej otwiera także, z chwilą wznowienia postępowania, możliwość wstrzymania wykonania decyzji w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – art. 246 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.