III SA/Po 848/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-06-09
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Mirella Ławniczak, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz nałożył sankcje, stwierdzając brak faktycznego posiadania i użytkowania gruntów rolnych przez wnioskodawczynię w roku 2010?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała, że faktycznie posiadała i użytkowała grunty rolne w roku 2010 zgodnie z wymogami przepisów. Ustalenia organów dotyczące braku trwałego związku wnioskodawczyni z gruntami oraz braku prowadzenia działalności rolniczej były zgodne z zebranym materiałem dowodowym, w tym zeznaniami świadków i przedłożonymi dokumentami.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. (reprezentowana przez M. J.) wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje, stwierdzając niezgodność zadeklarowanych powierzchni z powierzchniami faktycznie stwierdzonymi podczas kontroli oraz brak przestrzegania norm dobrej kultury rolnej i zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na niektórych działkach. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niewyjaśnienie stanu faktycznego, kwestionując ustalenia dotyczące braku posiadania i użytkowania działki nr 5334 oraz braku rolniczego użytkowania innych działek.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak ( spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. str. 1 ze zm.) w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40 poz. 326 ze zm.) oraz art. 104, 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 48 poz. 1071) po rozpoznaniu wniosku M. J. o przyznanie płatności na rok 2010 odmówił przyznania wnioskodawczyni:
1. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 18.976,16 złotych;
2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 6.656,88 złotych;
3. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach rolnych.
Ponadto stwierdził, że kwota nałożonych sankcji będzie potrącona z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych w części dotyczącej działek rolnych A1,B1,C1, D1, E1, F1,G1, H1,I1,L1,Ł1,M1,N1,P1,R1,U1,T1,O1,TT1 z uwagi na cofnięcie w tej części wniosku.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W decyzjach organów administracji obu instancji przedstawiono następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
M. J. wnioskiem z dnia 17 maja 2010r. reprezentowana przez pełnomocnika M. J. wniosła o przyznanie na rok 2010 płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. We wniosku producent zadeklarował działki ewidencyjne nr 2387, 2392, 2421, 2429, 2692, 2719, 2736, 2976, 2997, 4085, 4173, 5334, 326/1, 326/3, 2242/1, 2242/2, 30/8/2, 30/8/3, 5050/1, 5050/2, 306 położone w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]: działki ewidencyjne nr 734 położone w województwie [...] powiat [...] Gmina [...] obręb [...]; działki ewidencyjne nr 396 położone w województwie [...], powiat [...] gmina [...], obręb [...]; działki ewidencyjne nr 250, 248/1, 248/3, 249/5, 265/6 położone w województwie [...] powiat [...] gmina [...], obręb [...].
W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniach 22.11.2010r. i 25.11. 2010r. i na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego w toku którego przesłuchano świadków i na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów stwierdzono następujące powierzchnie działek rolnych:
– działka rolna A – deklaracja we wniosku 3,03 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,22 ha
– działka rolna B, deklaracje we wniosku 2,65 ha korekta wniosku z dnia 22 września 2010 r. pow. stwierdzona 0,00 ha
– działka rolna C - deklaracja we wniosku 1,70 ha, powierzchnia stwierdzona wskazana w korekcie wniosku z dnia 22 września 2010r. 0,72 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,98 ha.
– działka rolna D - deklaracja we wniosku 0,70 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,21 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,49 ha.
– działka rolna G - deklaracja we wniosku 0,55 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,48 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,07 ha.
– działka rolna I - deklaracja we wniosku 8,00 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 8,00 ha. (W wyniku postępowania wyjaśniającego dotyczącego konfliktu kontroli krzyżowej powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha), różnica powierzchni wyniosła 8,00 ha.
– działka rolna J - deklaracja we wniosku 1,20 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,00 ha, różnica powierzchni wyniosła 1,20 ha.
– działka rolna K - deklaracja we wniosku 4,95 ha, powierzchnia stwierdzona, wskazana w korekcie wniosku z dnia 22 września 2010r. 3,52 ha, różnica powierzchni wyniosła 1,43 ha.
– działka rolna Ł - deklaracja we wniosku 1,20 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,32 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,12 ha.
– działka rolna M - deklaracja we wniosku 1,65 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,51 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,14 ha.
– działka rolna N - deklaracja we wniosku 0,87 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,00 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,87 ha.
– działka rolna O - deklaracja we wniosku 1,79 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,00 ha, różnica powierzchni wyniosła 1,79 ha.
– działka rolna P - deklaracja we wniosku 1,18 ha, powierzchnia stwierdzona, wskazana w korekcie wniosku z dnia 22 września 2010r. 0,60 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,58 ha.
– działka rolna R - deklaracja we wniosku 26,17 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 11,87 ha, różnica powierzchni wyniosła 14,30 ha.
– działka rolna S - deklaracja we wniosku 3,19 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 3,35 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,16 ha.
– działka rolna UU deklaracja we wniosku 10,64 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 10,91 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,27 ha. Ponadto w ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności sporządzono Raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności, w ramach którego:
• na działce rolnej "J" położonej na działce ewidencyjnej Nr 2976 oraz
• na działce rolnej "N" położonej na działkach ewidencyjnych Nr 326/1, Nr 326/3 oraz
• na działce rolnej "O" położonej na działce ewidencyjnej Nr 320/ - stwierdzono nieprzestrzeganie norm Dobrej Kultury Rolnej oraz zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, które uniemożliwia przyznanie jednolitej płatności obszarowej dla przedmiotowych działek rolnych J, N oraz O.
Ostatecznie ustalono, że powierzchnia zadeklarowana do JPO wynosiła 84,70 ha, a w wyniku kontroli powierzchni stwierdzona to 50,49 ha. Do płatności UPO – do powierzchni upraw podstawowych powierzchnia zadeklarowana wynosiła 23,53 ha, a powierzchnia wyznaczona w wyniku kontroli to 3,19 ha. Stwierdzono, że nie zostały spełnione warunki do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), albowiem wskaźnik DJD w Gospodarstwie wnioskodawczyni wynosił 0,00.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektora ARiMR podzielił ustalenia organu I instancji, że M. J. w dniu 31 maja 2010 r. nie była użytkownikiem i posiadaczem działki ewidencyjnej nr 5334 (działka rolna I), albowiem z ustaleń poczynionych w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że działalność rolniczą na tej działce prowadził inny producent rolny – A. A. Świadczą o tym zeznania złożone w toku rozprawy administracyjnej A. A., J. M., M. P. którym organy dały wiarę i z których wynika, że A. A. na podstawie zawartej w dniu 15 kwietnia 2010r. umowy dzierżawy był posiadaczem działki ewidencyjnej nr 5334 i dokonywał od tej daty samodzielnie lub wraz ze świadkiem M. P. zabiegów agrotechnicznych (opryski, koszenie, zbieranie). Świadczą o tym dokumenty: protokół zdawczo-odbiorczy działki ewidencyjnej nr 5334 z dnia 15 kwietnia 2010r., wyciąg z ewidencji zabiegów ochrony roślin, z którego wynika, że na obszarze 7,00 ha przedmiotowej działki zastosowany w dniu 20 sierpnia 2010 r. środek ochrony roundap.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podzielił także ustalenie wynikające z zapisów kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wzajemnej zgodności. Podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obszar zatwierdzony do przyznania płatności to obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy. Zdaniem organu odwoławczego wskazane w raporcie nieprawidłowości obrazują także szkice kontrolowanych działek rolnych sporządzone na wydruku ortofotomapy lub wyrysie mapy ewidencyjnej, a także zdjęcia wykonane podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J. reprezentowana przez pełnomocnika M. J. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II i I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła, że organy administracji publicznej naruszyły zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a. i przepis art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy, zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z obowiązkiem nałożonym na organy administracji zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej organy błędnie przyjęły, że nie posiadała w okresie objętym wnioskiem działki nr 5334, albowiem pominięty jako dowód zeznania A. D. i P. C. Nie zgodziła się także z ustaleniem organów skutkujących odmową przyznania płatności dotyczącymi stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu braku śladów użytkowania rolniczego działek. Podniosła w skardze, że działki na których stwierdzono brak rolniczego użytkowania były częściowo podtopione, co uniemożliwiało ich rzetelną kontrolę, nie było możliwe stwierdzenie, że nie były użytkowane rolniczo. Strona skarżąca zarzuciła, że z uwagi na błędne ustalenia faktyczne organów administracji niezasadnie odmówiono jej przyznania płatności i nałożono sankcję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r, o sygn. III SA/Po 575/12 uchylił zaskarżoną decyzje oraz decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu wskazał, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w odniesieniu do zgłoszonych działek J, N, R, O, podzielił stanowisko, że porośnięte były rozrastającymi się w sposób naturalny chwastami, zadrzewieniami i zakrzewieniami. Sąd uznał też, że prawidłowo organy oceniły przebieg i wyniki kontroli na miejscu. W konsekwencji uznano w treści wyroku, że zasadnie w/w działki wyłączono z płatności. Uchyleniu uległy jednak decyzje organów administracji w części dotyczącej działki rolnej I(ewidencyjnej 5334). Sąd zakwestionował sposób sporządzenia protokołu rozprawy, która odbyła się w dniach 18 listopada 2010 i 31 marca 2011roku. W oparciu o treść art. 86 § 1 i § 2 Kpa zarzucono organom, że nie wynika z treści protokołu kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał i w jakim charakterze był obecny. Zarzucono też organom, że niezasadnie zastąpiono zeznania M. J. zeznaniami jej pełnomocnika tj. M. J.. Nakazano właściwe, zgodne z art.107 § 3 Kpa uzasadnienie decyzji.
Po zwrocie akt organowi dopuszczono jako materiał dowodowy następujące dokumenty: oświadczenie A. A., oświadczenie Rejonowego Związku Spółek Wodnych, umowę dzierżawy pomiędzy parafią "A" a A. A., pismo A. A., protokół zdawczo-odbiorczy nieruchomości, ewidencję zabiegów rolnych, decyzję ustalającą roczny limit zwrotu podatku akcyzowego oraz wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.
W dniu 15 lipca 2014 r. przesłuchano w charakterze świadka M. J., w dniu 13 listopada 2014 r. P. C., A. D., M. P. i A. A. W dniu 27 kwietnia 2011 r. odstąpiono od przesłuchania świadka P. C.
W dniu [...] stycznia 2015 r. decyzją o nr [...] r Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup podstawowych, odmówił przyznania płatności obszarowej i nałożył sankcję w kwocie 18 976,16 zł, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 6 656,88 zł. Podobnie jak w decyzji z dnia 1 czerwca 2011 roku, organ w oparciu o wyniki kontroli oraz postępowania dowodowego wyjaśnił i opisał powierzchnie mające wpływ na rozstrzygnięcie, wskazał także, iż umorzono postępowanie w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej, bowiem skarżąca wycofała wniosek i złożyła oświadczenie, iż powodem rezygnacji było nie zawarcie umowy kontraktacji. Zaznaczono, że w części dotyczącej działki o nr ewid. 734 dano wiarę oświadczeniu producenta i zakwalifikowano ją jako uprawnioną do płatności obszarowych. Wykonując zalecenia WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 roku i po uzupełnieniu postępowania dowodowego organ w części dotyczącej działki ewid. 5334 podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że M. J. nie była faktycznym posiadaczem tej działki i jej użytkownikiem. Organ w uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia wskazał dowody, na których się oparł i dał wiarę, ale też wyjaśnił, dlaczego odmówił mocy dowodowej innym dowodom. Podkreślił, że nie można wykluczyć, iż na spornych działkach M. J. wykonała pojedyncze zabiegi agrotechniczne, ale z tego wynika jedynie, że były to działania dokonywane samowolnie na gruntach, na których gospodarował A. A.
W dniu 13 lutego 2015 roku pełnomocnik Skarżącej złożył odwołanie od decyzji. W znacznej części dotyczy ono rozważań i ustaleń organu dotyczących konfliktu krzyżowego na działce 5334. Otóż zdaniem odwołującego postępowanie w tej sprawie nie zostało przeprowadzone prawidłowo, a organ przyjął błędnie, że skoro działkę nr 5334 w 2010 roku posiadał A. A., to jednocześnie nie mogła posiadać jej skarżąca. Takie założenie, zdaniem odwołującego nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. M. J. zakwestionował także ustalenia organu odnośnie braku rolniczego użytkowania działek 326/1, 326/3, 320/4, 248/1, 248/3, 249/5, 250 i 29976.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku, o nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Odnośnie zarzutu związanego z konfliktem krzyżowym organ bardzo obszernie i szczegółowo odniósł się do zebranego materiału dowodowego, ocenił wiarygodność zeznań i ocenił wszystkie środki dowodowe na gruncie całego materiału dowodowego. Stwierdzono w uzasadnieniu, że M. J. nie tylko nie czerpała korzyści ze spornej działki, ale również nie była trwale związana z omawianym gruntem. W ocenie organu nie prowadziła na niej upraw w sposób trwały, a więc nie utrzymywała jej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Odnośnie działek R, J, N i O organ ponownie wskazał, że raport z kontroli dowiódł jednoznacznie nieużytkowania tych działek i to wieloletniego. Odnośnie działek J ,N i O podkreślono, że zastosowano wobec nich kod DR 18 i tym samym zostały w całości wykluczone z dopłat, bowiem cały przedmiotowy grunt nie był użytkowany rolniczo. Z tych też powodów nie wykonywano pomiarów tych działek. Przywołano także regulacje związane z udziałem strony w postępowaniu na gruncie ustawy z dnia 27 stycznia 2007 r. – O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wyjaśniono, że strona miała pełną możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a jej obowiązkiem było złożenie wyjaśnień oraz przedstawienie dowodów podważających ustalenia poczynione przez organ. Strona miała więc prawo i obowiązek wykazania, że była faktycznym użytkownikiem spornych działek na dzień 31 maja i że to użytkowanie miało charakter ciągły i trwały, czego nie zdołała uczynić. Wyjaśniono także pojęcia "gospodarstwa rolnego", "rolnika" i "posiadacza gospodarstwa rolnego" w kontekście przedmiotowej sprawy i zaistniałego konfliktu krzyżowego. Przywołano stanowiska sądów i doktryny w aspekcie interpretacji przepisów Kodeksu cywilnego na tle pojęcia "posiadanie".
Skarżąca reprezentowana przez M. J. skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniosła zarzuty tożsame z odwołaniem, wnosząc jednocześnie o uchylenie decyzji obu organów.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej tylko z punktu widzenia legalności tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.
Przeprowadzona sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzekającym w sprawie organom administracji publicznej nie można skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego.
W niniejszym postępowaniu sprawa administracyjna zainicjowana wnioskiem z dnia 17 maja 2010 r. M. J. o przyznanie płatności na rok 2010 była już przedmiotem rozpoznania w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dnia 26 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Po 575/12). Mocą tego wyroku uchylono decyzję Dyrektora ARiMR w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], którą to decyzją odmówiono M. J. przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z treścią art.170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r, poz. 718) moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Sąd w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 roku zasadnie podzielił całość zarzutów i kwestii spornych na kwestie wyłączenia z płatności działki rolnej I (działki ewidencyjnej nr 5334) oraz działek rolnych J,N,R i O. Ocena prawna sądu rozpoznającego już sprawę odnośnie działek J,N,R i O nie może budzić wątpliwości i nie podlega już ocenie. Sąd jednoznacznie wskazał w uzasadnieniu, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w odniesieniu do zgłoszonych przez skarżącą działek J,N,R i O. Sąd podzielił stanowisko organów, że dowodami potwierdzającymi zapis raportów kontroli na miejscu jest dokumentacja fotograficzna (wskazująca na wieloletnie zachwaszczenia i zakrzewienia), co w konsekwencji doprowadziło do wyłączenia całych powierzchni wskazanych wyżej działek z dopłat. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów, że skoro na ww. działkach nie jest prowadzona działalność rolnicza, to nie było potrzeby wykonania pomiarów tych działek, bo organ w takim przypadku nie musi badać "przedeklarowania powierzchni" uprawy, bowiem uprawy tej nie ma. Przedeklarowanie, jako skutek dokładnego pomiaru dotyczy powierzchni uprawianej, a nie całkowitego nie zagospodarowania działki. Wiążące w aspekcie wskazanego wyżej art. 170 p.p.s.a, ale też art. 153 p.p.s.a są też wskazania wyrażone w cytowanym wyroku z dnia 26 kwietnia 2013r., które dotyczyły drugiej z rozpoznawanych kwestii, mianowicie wyłączenia z płatności działki o nr ewid. 5334. Organy ponownie rozpoznające sprawę na skutek uchylenia orzeczeń organu związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym orzeczeniu. Sąd nakazał organom przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie działki I w sposób zgodny z regułami postępowania dowodowego. W tym zakresie organy przeprowadziły postępowanie uzupełniające przesłuchując świadków i załączając dokumenty przedłożone przez R. A.
Analizując sprawę w tak zakrojonym obszarze sąd doszedł do wniosku, że organy prawidłowo odomówiły płatności i zastosowały sankcje. Prawidłowo też umorzono postępowanie na skutek wycofania wniosku w sprawie uzupełniającej płatności obszarowej.
W rozpatrywanej sprawie jedną z przyczyn odmowy przyznania płatności skarżącej było wyłączenie z obszaru powierzchni zatwierdzonej do płatności powierzchni 8 ha działki rolnej I. Wyłączenie nastąpiło z uwagi na fakt, że działka ta zadeklarowana została również przez innego producenta. Zasady przyznawania rolnikom płatności obszarowych zostały określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. – O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz.1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
– posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 112/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha.
– wszystkie grunty utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym ostał złożony wniosek przyznanie tej płatności
– przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności
– został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Nawiązując do pdpkt 1 cytowanego przepisu podkreślić należy, że posiadanie oznacza rzeczywiste władztwo nad rzeczą o charakterze materialnym, mogącą być przedmiotem obrotu gospodarczego i nie wyłączoną z tego obrotu. W przypadku płatności bezpośredniej wymóg posiadania musi być odczytywany również w kontekście przepisów i celów dotyczących tego rodzaju wsparcia. Celem regulacji dotyczących tych płatności jest finansowe wspieranie osób faktycznie uprawiających grunty rolne, a więc samodzielnie decydujących o tym, jakie rośliny uprawiać, jakie zabiegi agrotechniczne w związku z tym wykonywać, zbierających plony i utrzymujących uprawiane grunty w dobrej kulturze rolnej. Fundamentalne znaczenie mają więc tutaj ustalenia faktyczne organów w zakresie stwierdzenia – kto faktycznie użytkuje działkę rolniczo, prowadząc związane z tym prace w okresie odnośnie którego strona wnioskuje o dopłaty. Prawidłowe są w ocenie sądu ustalenia, które organy poczyniły w wyżej wymienionym zakresie. Bezspornym jest, że to M. J. reprezentowana przez ojca M. J. w przeszłości prowadziła działalność rolniczą na przedmiotowej działce, ale pozbawionym podstaw jest uznanie, że prowadziła tę działalność w roku 2010. Organy prawidłowo uznały, że niekonsekwentne i sprzeczne ze sobą są zeznania pełnomocnika strony i powołanych przez niego świadków. Słusznie organ zauważył, że zeznania świadków ulegają modyfikacjom, stają się nieprecyzyjne i ogólnikowe, a w konsekwencji niewiarygodne. I tak - osoba, która dokonać miała zabiegów na polecenie M. J., podaje inne terminy ich wykonana niż pełnomocnik strony, dodatkowo zeznania tego świadka tj. P. C. są sprzeczne ze składanymi wcześniej przez niego oświadczeniami. Jego zeznań z kolei nie potwierdzają zeznania świadka mającego potwierdzić wykonywane zabiegi tj. A. D. Co więcej - świadek ten kilkakrotnie powtarza, że poszczególne elementy stanu faktycznego zna od M. J. Trudno też dać wiarę zeznaniom świadków złożonym w roku 2014, że w roku 2010 mogli się mylić, skoro ich oświadczenia złożone zostały na początku postępowania administracyjnego, bezpośrednio po wezwaniu strony o wyjaśnienie kwestii związanych z kontrolą krzyżową.
Tymczasem to druga strona kontroli – A. A. załączył stosowne dokumenty na potwierdzenie swojego stanowiska, a przede wszystkim na okoliczność przejęcia gruntów i wykonywanych zabiegów. Przedłożył także zaświadczenie o konserwacji rowu melioracyjnego. Co istotne – oświadczenie to przedłożone zostało organom bez osobnego wezwania. Także świadek przez stronę powołany tj. M. P. zeznaje konsekwentnie, ze szczegółami, nie myląc dat ani osób. Trudno uznać też za wiarygodne twierdzenia skarżącej, że prowadziła działalność rolniczą w oparciu o ustną umowę z przedstawicielem kurii, skoro miała świadomość, że nie wywiązuje się od wielu miesięcy z obowiązków wobec wydzierżawiającego i zalega z czynszem dzierżawnym. Sąd poddaje też w wątpliwość rzetelność twierdzenia, że strona nie wiedziała o wypowiedzeniu umowy i to z września roku poprzedzającego złożenie wniosku.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i właściwie uzasadniły swoje stanowisko. Dokonały nie tylko bieżących przesłuchań, ale także konfrontacji zeznań świadków i zasadnie uznały, że M. J. nie była faktycznym i trwałym użytkownikiem tych gruntów w roku 2010. Organy podkreśliły też, że w niniejszym postępowaniu nie rozstrzygają prawa drugiej strony do przyznania płatności, ale oceniają jedynie zasadność ich przyznania dla osoby składającej wniosek; organ nie rozstrzygnął w przedmiotowej sprawie prawa do dopłat A. A., tylko ustalił, że M. J. nie utrzymywała gruntów rolnych zgodnie normami na dzień 31 maja 2010 roku.
Analizując przebieg i wyniki postępowania dowodowego, sąd doszedł do przekonania, że organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z przepisów Kpa oraz wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2013 roku, zarówno w zakresie zbierania materiału dowodowego, jak i jego oceny. Treść decyzji, sposób interpretacji zebranych w postępowaniu dowodów i zakres prowadzonego postępowania nie naruszają zasad postępowania.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło