III SA/Po 85/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-04-13
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Barbara Koś, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności rolnych, opierając się na nowej okoliczności faktycznej (wydzierżawienie gruntów) i dowodach, które nie były znane organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji, a które istniały już wcześniej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji zasadnie uznały fakt oddania gruntów w dzierżawę za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie wykazały w sposób wystarczający, że okoliczność ta była nieznana organowi I instancji w dacie wydania pierwotnej decyzji. Brak wystarczających wyjaśnień organu odwoławczego w tym zakresie uniemożliwia kontrolę sądową zasadności wznowienia postępowania. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności rolnych z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich (ONW) na rok 2007. Po pierwotnym przyznaniu płatności, organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu i uchylił swoją decyzję, odmawiając przyznania płatności i nakładając sankcję, argumentując, że wnioskodawca wydzierżawił grunty i nie prowadził na nich osobiście działalności rolniczej od 2000 roku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż okoliczność dzierżawy była nieznana organowi I instancji w dacie wydania pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
Decyzją z [...] lutego 2008 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427) przyznał A. Z. płatność ONW na rok 2007 w łącznej wysokości 1877,71 zł.
Po wznowieniu postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. z urzędu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r-o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) w zw. z § 2, § 3 ust.1, 2, 3, § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r – w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68,pozz.448), art. 138 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (D. U. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) i art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), uchylił z urzędu swoją decyzję z dnia [...] lutego 2008r r. w całości i odmówił A. Z. przyznania płatności ONW i nałożył sankcję w wysokości 1881,29 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż we wniosku o dopłaty strona zadeklarowała działki ewidencyjne nr 363, 364 i 365 (działka rolna A), działki ewidencyjne nr 602, 603 (działka rolna E), działki ewidencyjne nr 294, 295/1 (działka rolna D) oraz działkę ewidencyjną nr 126 (działki rolne B i C). Ich łączna powierzchnia wynosiła 10,61 ha. W dniu 17 listopada 2009 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Kasy KRUS w [...] informujące o nieużytkowaniu przez stronę spornych gruntów od dnia 3 stycznia 2000 r. w związku z pobieraniem przez nią renty rolniczej z KRUS. Do pisma tego dołączono umowę z dnia 3 stycznia 2000 r. o wydzierżawieniu gruntów B. i P. H. na okres 10 lat, oraz oświadczenia małżeństwa H. z 10 października 2009 r., B. Z. z 15 października 2009 r. oraz A. Z. z 5 listopada 2009 r. potwierdzające faktyczną realizację powyższej umowy dzierżawy. Zgodnie z §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r – w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68,pozz.448) płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli: łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanej dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami) określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha. Organ uznał, iż w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej A. Z. nie spełnił warunków określonych w § 2 cyt. wyżej rozporządzenia. Wobec powyższego organ I instancji uchylił z urzędu decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. w całości i odmówił przyznania płatności na rok 2007 oraz nałożył sankcje, które będą potrącane w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych.
W odwołaniu od tej decyzji A. Z. wniósł o "odstąpienie od nakazu zwrotu zrealizowanych płatności".
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż strona uzyskała od pracownika organu informację o możliwości ubiegania się o przedmiotowe dopłaty, pomimo przekazania gruntów rolnych w dzierżawę. W jej ocenie przepisy prawa nie wymagają osobistego prowadzenia działalności rolniczej w danym gospodarstwie, a na spornych gruntach była ona prowadzona przez inne podmioty zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki gruntami i użytkami. Przed złożeniem wniosku A. Z. otrzymał numer identyfikacyjny producenta rolnego, czyli podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne (już po wydzierżawieniu gruntów po 2000 r.). Strona podniosła ponadto, iż wydzierżawienie spornych działek było spowodowane podeszłym wiekiem, złym stanem zdrowia i chęcią zachowania gruntów rolnych w należytej kulturze. Co do kwestii odzyskania otrzymanych dopłat A. Z. podniósł, iż zgodnie z art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia 2419/2001 obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, gdy płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy i jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty w zwykłych okolicznościach przez rolnika. W opinii strony nie mogła ona wykryć błędu organu, a ponadto działała w dobrej wierze, ubiegając się o przedmiotowe dopłaty. Strona wskazała ponadto, iż organ nie wezwał jej do wyjaśnienia kwestii wpisów widniejących w ewidencji gruntów i budynków, w której zawarto dane o właścicielu i osobie dzierżawcy działek. Taka wiedza organu winna skutkować odmową udzielenia wnioskowanych płatności, czego organ nie uczynił w niniejszej sprawie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając generalnie jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, iż kryterium decydującym o przyznaniu spornych płatności było posiadanie gruntów rolnych i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej, a przesłanka posiadania winna być spełniona w chwili wydawania decyzji administracyjnej. W momencie uzyskania dowodów świadczących o tym, iż producent rolny składający wniosek o dopłaty nie był faktycznym posiadaczem działek rolnych nie jest możliwe przyznanie na jego rzecz płatności bezpośrednich do tych gruntów. Strona potwierdziła, iż w roku 2007 obowiązywała umowa dzierżawy z 3 stycznia 2000 r., wobec czego faktycznym użytkownikiem gruntów był podmiot inny niż wnioskodawca. Do otrzymania dopłat istotne jest faktyczne rolnicze użytkowanie działek, a nie bycie ich posiadaczem czy właścicielem w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Organ II instancji wskazał ponadto, iż kwestia zwrotu pobranych świadczeń jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.
W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organów II i I instancji oraz "stwierdzenie ich nieważności", zarzucając naruszenie art. 7, 8 kpa w zw. z art. 77 i 107 kpa, a ponadto art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1 i 4 i art. 107 § 3 kpa – poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi powołano się generalnie na argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu, dotyczące posiadania spornego gospodarstwa rolnego przez stronę i otrzymania przez nią numeru identyfikacyjnego producenta rolnego oraz niewyjaśnienia wpisów do ewidencji gruntów i budynków. Organ nie zbadał ponadto, czy wnioskodawca jest podatnikiem opłacającym podatek rolny oraz nie zanalizował jego statusu ubezpieczenia w KRUS. Strona zarzuciła organowi nie uwzględnienie przed wydaniem decyzji dowodów istniejących w momencie rozpatrywania przedmiotowego wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty.
Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wskazał m. in., iż organ wiedział o dzierżawieniu spornych gruntów przez osobę trzecią, gdyż dane na ten temat były zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji przesyłał stronie skarżącej formularze wniosków o dopłaty co roku, co utwierdzało A. Z. w przekonaniu, iż dopłaty należą mu się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, ze skarga okazała się uzasadniona.
Wskazać należy na wstępie, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 kpa. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 531-534 ). Procesowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też zastosowanie wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu.
W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wydał w dniu [...] lutego 2008 r. decyzję nr [...] przyznającą A. Z. płatność ONW na rok 2007 w łącznej wysokości 1877,71 . Powodem przyznania płatności było ustalenie przez organ, iż wnioskodawca spełniał przesłanki wskazane w art. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r – w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68,poz.448), zgodnie z którym to przepisem płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli: łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanej dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami) określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha.
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego chodzi przy tym o faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze danego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, niezależnie od posiadania przez niego (lub nie) określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego ( zob. m. in. wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., sygn. II GSK 1012/08, lex nr 563485; wyrok WSA w Łodzi z 17 kwietnia 2009 r., sygn. II SA/Łd 172/09, lex nr 550508; wyrok WSA w Opolu z 25 lutego 2009 r., sygn. I SA/Op 387/08, lex nr 531101 ).
Po wydaniu powyższej decyzji organ I instancji wznowił z urzędu postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5, art. 147 i art. 150 kpa postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołał się na podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wydając decyzję w dniu [...] lutego 2008r r. nie posiadał wiedzy o wydzierżawieniu przez wnioskodawcę gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Następnie, postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. powołał jako dowody w postępowaniu wznowieniowym: pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w [...] z 12 listopada 2009 r. informujące o nieużytkowaniu przez stronę spornych gruntów od dnia 3 stycznia 2000 r. w związku z pobieraniem przez nią renty rolniczej z KRUS, umowę z dnia 3 stycznia 2000 r. o wydzierżawieniu gruntów B. i P. H. na okres 10 lat, oświadczenia małżeństwa H. z 10 października 2009 r., B. Z. z 15 października 2009 r. oraz A. Z. z 5 listopada 2009 r. potwierdzające faktyczną realizację powyższej umowy dzierżawy oraz pismo strony z dnia 18 marca 2010 r. potwierdzające nieprowadzenie osobistej działalności gospodarczej na spornych gruntach od 2000 r. W ocenie organu powyższe dokumenty mają dowodzić, iż wnioskodawca w momencie wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2008r. nie był użytkownikiem spornego gospodarstwa, ani nie prowadził w nim działalności rolniczej.
Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733).
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że organy obu instancji zasadnie uznały, iż fakt oddania w dzierżawę spornych gruntów osobie trzeciej na mocy umowy z dnia 3 stycznia 2000 r. w zamian za świadczenie rentowe KRUS oraz oświadczenie strony o faktycznym nieużytkowaniu rolniczym gruntów od 2000 r. mogą być uznane (odpowiednio) za okoliczność i dowód istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (jako warunkujące bezpośrednio kwestię spełniania przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności), z tym że w tym miejscu należy wskazać, że oświadczenie strony pochodzi z 5 listopada 2009 r., zatem nie istniało w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności, podobnie jak i pozostałe powołane przez organ dowody, poza umową dzierżawy. Nie mogły one więc spowodować uchylenia decyzji. Jednocześnie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organów obu instancji nie wyjaśniono, że powyższa okoliczność dotycząca wydzierżawienia gruntów, a co za tym idzie faktycznego użytkowania spornych gruntów była nieznana organowi I instancji w dacie wydawania przez niego zakwestionowanej decyzji, pomimo że strona już w odwołaniu podnosiła iż przed złożeniem wniosku poinformowała pracownika biura powiatowego Agencji o tym, ze przekazała grunty rolne w dzierżawę, uzyskując informację że może ubiegać się o płatności. Tej kwestii organ odwoławczy nie wyjaśnił w decyzji, pomimo jej istotnego znaczenia dla istnienia przesłanki wznowienia.
Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego. Wszystkie złożone wnioski podlegają szczegółowej kontroli – dane w nich zawarte dotyczące zadeklarowanych działek ewidencyjnych i działek rolnych są m. in. porównywane z bazami danych, w tym m. in. z bazą ewidencji gruntów i budynków. W przypadku niezgodności we wniosku strona jest wzywana o ich wyjaśnienie lub dokonanie odpowiedniej korekty wniosku. Dokumentem ułatwiającym wypełnienie i kontrolę wniosku o przyznanie płatności jest niewątpliwie odpowiedni wypis z rejestru gruntów, w którym obok właściciela uwidacznia się osobę jego aktualnego użytkownika. Konieczność kontrolowania złożonych wniosków w zakresie danych wynikających z ewidencji gruntów wynika też bezpośrednio z art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.), zgodnie z którym system identyfikacji działek rolnych podanych we wniosku o dopłaty jest ustanawiany m. in. na podstawie dokumentów ewidencji gruntów. Ponadto w świetle postanowień art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r., Nr 100, poz. 1086) w brzmieniu obowiązującym w okresie od 14 listopada 2001 r. do 7 czerwca 2010 r. starosta zapewniał nieodpłatnie organom Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa bezpośredni dostęp do bazy danych ewidencji gruntów i budynków w celu utworzenia i prowadzenia krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Bezpośredni dostęp oznacza wgląd w bazę danych bez potrzeby uzyskiwania wypisów.
Z § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454 ze zm.) wynika, iż w ewidencji wykazuje się obok właścicieli działek dane dotyczące osób władających gruntami na podstawie umów dzierżawy, zgłoszonych do ewidencji zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm.).
W odwołaniu strona podnosiła, iż organ I instancji z urzędu powinien mieć wiedzę o zawarciu w dniu 3 stycznia 2000 r. umowy dzierżawy umożliwiającej B. i A. Z. wypłatę części uzupełniającej świadczeń rolniczych (emerytura w wymiarze 100 %). Również ten zarzut nie został rozpoznany przez Dyrektora ARiMR mimo tego, iż podobnie jak poprzedni, dotyczy okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Podnosząc ten zarzut A. Z. wskazywał, że organy Agencji rozpoznając jego wniosek o przedmiotowe płatności miały wiedzę o tym, że wnioskodawca wydzierżawił swoje gospodarstwo. Posiadanie takiej wiedzy, przed wydaniem decyzji przyznającej płatności w kolejnych latach, pozbawia natomiast tę okoliczność cechy nowości i braku wiedzy organu o tej okoliczności. Organ II instancji nie zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących tego, dlaczego pomimo tezy strony odwołującej się o fakcie uwidocznienia nazwiska dzierżawcy w ewidencji gruntów, sam fakt zawarcia umowy dzierżawy z dnia 3 stycznia 2000 r. miał być okolicznością nieznaną organowi I instancji w dacie podejmowania decyzji o przyznaniu płatności. Brak wyjaśnień organu odwoławczego w tym zakresie uniemożliwia praktycznie sądową kontrolę zasadności wznowienia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie wiadomo bowiem w istocie, czy organ miał faktyczne podstawy do skorzystania z tego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i w konsekwencji uchylenia decyzji o przyznaniu płatności. Powyższe zaniechania procesowe organu oznaczały naruszenie art. 7 (zasady wyjaśniania stanu faktycznego sprawy), art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz art. 107 § 3 kpa. Jak już wskazano powyżej, zastosowanie nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Obowiązek ten dotyczy m. in. wszechstronnego wyjaśniania przyczyn wznowienia, które może prowadzić ostatecznie do negatywnych dla strony skutków materialnoprawnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do twierdzeń strony o poinformowaniu pracownika biura powiatowego o wydzierżawieniu gruntów, przeprowadzając w tym zakresie przynajmniej dowód z przesłuchania strony, a także co do kwestii danych o dzierżawie wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora ARIMR została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 8, 107 § 3 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu skarżonej decyzji.
O wykonalności decyzji Sąd postanowił zaś w oparciu o art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło