III SA/Po 854/13

Dnia 25 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca B.G. złożyła w niniejszym postępowaniu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma pełnoletnimi córkami. Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie. Starsza córka wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Natomiast młodsza córka z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje miesięczne dochody w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz zasoby pieniężne w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. strona złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia. W jego treści wywiodła, iż jest w wieku emerytalnym (... lata), w związku z tym jej dochody niebawem będą znacznie niższe. Z uwagi na prawdopodobnie niską emeryturę powinna mieć zabezpieczenie na przyszłość. Zasoby pieniężne, które strona posiada na koncie bankowym, odziedziczone po śmierci męża, przeznaczyła na utrzymanie własne i rodziny w kolejnych latach życia. Opłata sądowa w wysokości [...] zł stanowi dla skarżącej w chwili obecnej dość znaczny wydatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że to na wnioskodawczyni ciążył obowiązek udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (np. osoby bezrobotne). Mając powyższe na uwadze oraz biorąc pod uwagę stan rodzinny, majątek oraz dochody skarżącej, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, by znajdowała się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżącej funkcjonują trzy osoby dorosłe, które uzyskują stałe źródło dochodów, w łącznej wysokości [...] zł, stąd należy stwierdzić, że wnioskodawczyni posiada stałe źródło utrzymania. Niezależnie od tego, sama okoliczność, że skarżąca posiada oszczędności pieniężne w wysokości ok. [...] zł – niezależnie od źródła tych zasobów pieniężnych - uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie nie została spełniona przesłanka niemożności poniesienia przez wnioskodawcę kosztów postępowania we wnioskowanym zakresie. Należy stwierdzić, że wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi [...] zł, co nie stanowi kwoty, której skarżąca nie będzie w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konieczność poniesienia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu nie ma również związku z przyszłą, hipotetyczną sytuacją finansową skarżącej – co strona zasugerowała w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Podkreślenia wymaga to, że nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.