III SA/Po 856/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-20

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie posiada rachunku bankowego, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na brak środków na pokrycie kosztów postępowania, mimo że jego statut przewiduje różne źródła finansowania, takie jak składki członkowskie?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli nie wykaże, że podjęło wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na pokrycie kosztów postępowania. Brak rachunku bankowego uniemożliwia realizację obowiązku opłacania składek członkowskich, co stanowi zaniedbanie w gromadzeniu środków finansowych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie S. R. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wcześniejszy wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. Stowarzyszenie podało, że jego środki pochodzą ze składek członkowskich, nie posiada majątku, dotacji ani nie prowadzi działalności gospodarczej, a także nie wskazało rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 września 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2017 roku Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 29 marca 2018 roku (k. 33 akt sądowych), odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika S. R.. W zażaleniu od powyższego orzeczenia Stowarzyszenie zażądało zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu i z tego względu pozostawiono go bez rozpoznania (k. 58 i k. 75 akt sądowych). Przy sprzeciwie, Stowarzyszenie złożyło, na urzędowym formularzu, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wniosek z dnia 21 lipca 2018 roku, k. 67-68 akt sądowych). W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśniono, że kolejny wniosek o prawo pomocy złożony został z uwagi na brak rozpoznania zażalenia od postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Do dnia złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy strona nie została wezwana do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia. W uzasadnieniu ponowionego wniosku wskazano, że środki finansowe na działalność Stowarzyszenia pochodzą ze składek członkowskich. Stowarzyszenie nie posiada majątku, nie korzysta z dotacji i nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie wskazano rachunku bankowego Stowarzyszenia. Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Analiza oświadczenia majątkowego, przedłożonych dokumentów oraz pisemnych wyjaśnień wskazuje, że Stowarzyszenie nie podejmuje działań mających na celu gromadzenie środków finansowych na pokrywanie kosztów swojej działalności. Źródłem finansowania działalności S. R. są składki członkowskie, dotacje, dochody z własnej działalności gospodarczej, dochody z ofiarności publicznej, darowizny od osób prawnych i fizycznych (§20 statutu Stowarzyszenia). Stowarzyszenie liczy szesnastu członków. Obowiązkiem członków jest opłacanie składek członkowskich (§11 statutu Stowarzyszenia). Jednak realizacja tego obowiązku członkowskiego jest niemożliwa, gdyż środki pieniężne niezależnie od ich pochodzenia wpłacać należy wyłącznie na konto bankowe (§20 statutu Stowarzyszenia), a Stowarzyszenia nie posiada rachunku bankowego (oświadczenie majątkowe i wyjaśnienia k. 68 i 91 akt sądowych). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że prawo pomocy nie może zostać przyznane stronie, która pozbawia się możliwości osiągania dochodu z posiadanych źródeł przychodu. Podkreślić przy tym należy, że wpis od zażalenia to [...] zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło