III SA/Po 857/09

Dnia 21 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania o d d a l a s k a r g ę /-/Sz. Widłak /-/B. Koś /-/M. Kosewska Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] wydaną na podstawie § 2 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64, poz. 427 ) i art. 104 kpa – odmówił J.G. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanej dalej płatnością ONW) na rok 2008. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 13 maja 2008 r. J.G. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2008. W toku postępowania ustalono, iż zadeklarowana przez wnioskodawcę działka nr [...] o powierzchni całkowitej 3,45 ha i powierzchni gruntów rolnych – 3,20 ha nie widnieje w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, wnioskodawca podał, że działka nr 260 istnieje nadal w ewidencji gruntów, z czego teren zabudowany stanowi powierzchnia 2700 m2, a pozostałą część stanowi grunt orny. Jednocześnie załączył pismo z dnia [...] r. informujące o przeprowadzeniu okazania granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, z którego wynika, że już w grudniu 2004 r. działka ewidencyjna nr [...]była podzielona na działki nr [...]. W związku z tym, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił istnienia działki nr [...] aktualnymi dokumentami, błąd odnośnie zadeklarowanej działki nr [..] został uznany przez organ jako świadome i zamierzone działanie, a w konsekwencji wnioskodawcy odmówiono przyznania płatności ONW. Po rozpatrzeniu odwołania J.G. od powyższej decyzji Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i ocenę prawną. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych przez J.G. we wniosku o płatności ONW wyniosła 11 ha. Ponadto podkreślił, że J.G. od 2005 roku we wnioskach o przyznanie płatności do gruntów rolnych deklaruje nieistniejącą już działkę ewidencyjną nr [...]. Z włączonego do akt sprawy pisma Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Obornikach z dnia [..] r. wynika, że działka nr [..]nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków, została podzielona na działki [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...]; operat z podziału przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] r. i tego dnia wprowadzono zmianę w bazie ewidencji gruntów i budynków. Z dołączonych do pisma wypisów z rejestru gruntów wynika, że współwłaścicielem działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,27 ha jest J.G., a właścicielem działki ewidencyjnej nr 260/2 o powierzchni 3,18 ha jest A.S.. Natomiast J.G. pomimo trzykrotnego wezwania (.....) do przedstawienia dowodów potwierdzających użytkowanie działki rolnej B i B1 położonych na dawnej działce nr [...] nie wykazał, że jest faktycznym użytkownikiem tych działek w 2008 roku. Organ odwoławczy zaakcentował, że już w 2005 r. J.G. został po raz pierwszy poinformowany o nieprawidłowościach w deklaracji działki ewidencyjnej nr [...], co oznacza, że w 2008 r. producent rolny świadomie zadeklarował nieistniejąca działkę. W konsekwencji wniosek o płatności ONW za rok 2008 był nieprawidłowy w dniu jego złożenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołał się na oznaczenie działki nr [...] m.in. w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] r. Ponadto, powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego [...], z którego wynika oznaczenie działek [...] podniósł, że powinien zostać zwolniony z nałożonych sankcji, gdyż nie ponosi winy za powstanie uchybień w oznaczeniach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.) płatność ONW przysługuje rolnikowi posiadającemu minimum 1 ha gruntów rolnych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Przesłanką warunkującą uzyskanie powyższych płatności jest wobec tego posiadanie ( użytkowanie ) danego gruntu rolnego, a nie bycie jego właścicielem. Posiadanie jest przy tym stanem faktycznym a nie prawnym, wobec czego wnioskodawca winien skutecznie udowodnić nie prawo własności do danej nieruchomości, a fakt władania nią, nawet w przypadku tzw. bezumownego korzystania z gruntu. Należy także podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek strony o przyznanie płatności decyzja wydawana jest w oparciu o deklaracje faktycznych powierzchni przez nią użytkowanych. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w trakcie kontroli spowodować może nie tylko odmowę przyznania płatności, lecz również konieczność zastosowania określonych sankcji finansowych. W niniejszej sprawie J.G. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW, deklarując do płatności m. in. [...] o powierzchni całkowitej 3,45 ha i powierzchni gruntów rolnych na działce – 3,20 ha. W toku prowadzonego postępowania organ stwierdził jednak nieprawidłowości w odniesieniu do tej działki polegające na braku owej działki w ewidencji gruntów. Z prawidłowo poczynionych i niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organu wynika, że działka [...]została podzielona na działki [...] na podstawie postanowienia [...]. Operat z podziału przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] r. i w tym dniu wprowadzono zmianę w bazie ewidencji gruntów i budynków (zob. pismo Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] r. – k. 11 akt adm.). Współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr 260/1 o powierzchni 0,27 ha są J.G. R.G. a właścicielem działki ewidencyjnej nr 260/2 o powierzchni 3,18 ha jest A.S., co wynika z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 10 czerwca 2008 r. (zob. k. 12 i 13 akt adm.). Pomimo tego skarżący domagał się przyznania płatności także do działki nr 260, powołując się na nieaktualne w chwili składania wniosku wypisy z ewidencji gruntów oraz odpisy KW i nie dokonał korekty wniosku w tym zakresie nawet po stwierdzeniu nieprawidłowości przez organ, co uprawnia przyjęcie, że błędne zadeklarowanie działki nr [...] we wniosku o płatności było świadome i zamierzone przez skarżącego. Jednocześnie skarżący nie wykazał, że faktycznie użytkuje grunty rolne na dawnej działce [...] pomimo trzykrotnego wezwania organu odwoławczego w tym zakresie. Powyższe musiało zatem skutkować wykluczeniem – jak wykazano – nieistniejącej działki nr [...] z płatności ONW. Ponieważ – jak wykazano powyżej, różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem zatwierdzonym wynikała z nieprawidłowości popełnionych przez skarżącego umyślnie, a jednocześnie przekraczała 1 ha (gdyż powierzchnia działki nr [...] wykluczonej z płatności ONW wynosiła 3,20 ha), organy administracji obu instancji zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu płatności ONW. Stosownie bowiem do art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L Nr 368 str. 74 ze zm.) jeżeli różnica między zadeklarowanym obszarem a obszarem stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2006 wynika z nieprawidłowości popełnionych umyślnie, wówczas beneficjenta wyklucza się z pomocy, do której byłby on uprawniony na mocy tego artykułu na dany rok kalendarzowy, w stosunku do danego środka związanego z obszarem, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 0,5 % obszaru stwierdzonego lub więcej niż 1 ha. Wprawdzie zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie powołano powyższej podstawy prawnej, jednak stanowi to naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 3 kpa), które nie miało wpływu na wynik sprawy. Natomiast zarzuty skarżącego dotyczące sankcji finansowych są całkowicie nieuprawnione, gdyż w niniejszej sprawie w przedmiocie płatności ONW owe sankcje nie zostały w ogóle wymierzone przez organy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). /-/S. Widłak /-/ B. Koś /-/M. Kosewska T.M.d