III SA/Po 860/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-11-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Walentyna Długaszewska, Sędzia WSA Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji podatkowej sąsiadce, dokonane po tym, jak organ podatkowy otrzymał informację o ustanowieniu pełnomocnika, jest skuteczne, jeśli pełnomocnik nie odebrał przesyłki?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji podatkowej sąsiadce jest skuteczne, nawet jeśli organ podatkowy otrzymał informację o ustanowieniu pełnomocnika po próbie doręczenia, pod warunkiem, że adresata nie zastano w miejscu zamieszkania, a przesyłka została odebrana przez pełnoletnią osobę zobowiązaną do jej przekazania. Ustanowienie pełnomocnika nie wpływa na skuteczność doręczenia w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej, jeśli nie doszło do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi.
Stan faktyczny
Podatnik P.T. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając decyzję za skutecznie doręczoną w dniu 21 grudnia 2012 r. poprzez doręczenie zastępcze sąsiadce. Podatnik zaskarżył to postanowienie, zarzucając nieskuteczność doręczenia z uwagi na ustanowienie pełnomocnika, o czym organ dowiedział się przed doręczeniem zastępczym. WSA w Poznaniu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Tomasz Świstak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka-Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi PT na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych o d d a l a s k a r g ę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję, określającą P. T. zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z zawarciem w dniu [...] maja 2007 r. umowy pożyczki z G.T. P.T. [...] lutego 2013 r.( data wpływu do organu) wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji zarzucając, naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 4 pkt b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu odwołania zarzucił, m.in., że żaden z pełnomocników nie poinformował go, że urząd skarbowy doręczył lub próbował doręczyć " jakieś pismo". Decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2012 r., jak wskazał, nie doręczono mu skutecznie do końca 2012 r., zatem zobowiązanie podatkowe przedawniło się. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] grudnia 2012 r., została skutecznie doręczona podatnikowi w dniu [...] grudnia 2012 r. Decydujące znaczenie ma fakt odbioru pisma przez uprawniony podmiot, należący do kręgu osób wymienionych w art. 149 Ordynacji podatkowej. Odwołanie od decyzji podatnik wniósł dopiero w dniu [...] lutego 2013 r., tj. 41 dni po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. P. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi zakwestionował skuteczność doręczenia mu przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżącego, doręczenie spornej przesyłki nastąpiło bowiem z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Jak zarzucił skarżący wiedzę na temat ustanowionego w sprawie nowego pełnomocnika organ podatkowy pierwszej instancji powziął na 3 godziny przed doręczeniem przesyłki, tj. w dniu 21 grudnia 2012r. o godzinie 8:43. Zatem doręczenie zastępcze nie jest skuteczne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P., w którym organ podatkowy stwierdził, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione przez P. T. z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Jak bowiem stanowi art. 223 Ordynacji odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, na podstawie, którego organ podatkowy wydał zaskarżone postanowienie wynika natomiast, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Kontroli Sądu w takim przypadku podlega to, czy według stanu na moment wydania postanowienia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. czy organ prawidłowo ustalił, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie stronie decyzji oraz kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem przyjęcia, że 14 – dniowy termin do wniesienia środka odwoławczego rozpoczął bieg jest ustalenie, że decyzja została prawidłowo i skutecznie doręczona stronie. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z treści skargi, kwestią sporną jest to, czy skutecznie doręczono P. T. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] grudnia 2012 r. Jak ustalił organ doręczenie stronie decyzji wydanej przez organ I instancji nastąpiło w dniu [...] grudnia 2012 r., Przy czym organ skorzystał z trybu doręczenia określonego w art. 149 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. P. T. w odwołaniu od decyzji, wskazał jedynie, że żaden z pełnomocników nie poinformował go, że Urząd Skarbowy doręczył lub próbował doręczyć "jakieś pismo". Decyzji, jak wskazał, nie doręczono mu skutecznie do końca 2012 r. Dopiero w skardze na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r., skarżący, kwestionując prawidłowość doręczenia mu ww. decyzji zarzucił, że skoro informacja o ustanowieniu przez skarżącego pełnomocnika dotarła do organu w dniu [...] grudnia 2012 r. o godzinie 8. 43, to doręczenie zastępcze, którego dokonano po godzinie 11.30 nie jest skuteczne. Jedyną osobą uprawnioną do odbioru przesyłki był ustanowiony pełnomocnik. Jak wynika z akt administracyjnych próbę doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. organ podjął tego samego dnia, kierując korespondencję na adres wskazany przez pełnomocnika skarżącego R. A. – Kancelaria biegłego rewidenta i doradcy podatkowego R. A., ul. [...], K. Pod wskazanym adresem nie zastano pełnomocnika. Żona R. A. odmówiła przyjęcia przesyłki. Podobna sytuacja wystąpiła podczas kolejnych prób doręczenia skarżącemu korespondencji, które miały miejsce tego samego dnia, o godzinie 18.30, oraz w dniu następnym 20 grudnia 2012 r. o godzinie 7.30. W dniu [...] grudnia 2012 r. do Urzędu Skarbowego w Ś. wpłynęło pismo P. T. odwołujące pełnomocnictwo udzielone R. A. Tego samego dnia o godzinie 16.00 podjęto próbę doręczenia decyzji P.T., na adres jego zamieszkania, tj. Ś., ul. [...]. Adresata nie zastano, natomiast jego żona odmówiła przyjęcia przesyłki. Następnego dnia tj. [...] grudnia 2012 r. o godzinie 7.00 pracownik urzędu skarbowego podjął kolejną próbę doręczenia przesyłki w miejscu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w Ś., ul. [...]. Pracownicy P. T. poinformowali, że jest on nieobecny w siedzibie firmy. Kolejna nieudana próba doręczenia przesyłki P. T. miała miejsce o godzinie 10.00 - w miejscu zamieszkania P. T. nikogo nie zastano i o godzinie 11.30 – adresata ponownie nie zastano , a żonę adresata która kolejny raz odmówiła przyjęcia przesyłki. W związku z powyższym, tego samego dnia tj. [...] grudnia 2012 r. pracownik organu pozostawił przesyłkę adresowaną do P. T. sąsiadce S. C., zamieszkałej w Ś. przy ulicy [...] (narożnik z ulicą [...]), która zobowiązała się niezwłocznie przekazać przesyłkę adresatowi. Zawiadomienie o pozostawieniu korespondencji u S. C. umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka tego samego dnia została zwrócona przez S. C. nadawcy, ponieważ P. T. odmówił jej przyjęcia. W dniu [...] grudnia 2012 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez P. T. doradcy podatkowemu S. W. do reprezentowania go w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych od umów pożyczek zawartych w 2007r. W dniu [...] grudnia 2012 r. ( data wpływu do organu [...] grudnia 2012 r.) S. W. wypowiedział pełnomocnictwo. W dniu 1 lutego 2013 r. organ podatkowy wydał P. T., na jego żądanie, kserokopie decyzji podatkowych. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że spełnione zostały warunki zastosowania trybu doręczenia z art. 149 Ordynacji podatkowej. P. T. był nieobecny w miejscu zamieszkania, co stwierdzono kilkakrotnie, podejmując próby doręczenia przesyłki. Bezspornym jest również, że przesyłkę adresowaną do P. T. odebrała w dniu [...] grudnia 2012 r jego sąsiadka S. C., osoba pełnoletnia, co wynika z treści skargi, zamieszkująca w pobliżu miejsca zamieszkania P. T., na ulicy [...] (narożnik z ulicą [...]), która zobowiązała się do oddania pisma adresatowi ( potwierdzenie odbioru k. 34 akt adm.). Jednocześnie, zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie ma podstaw do uznania, że doręczenie to było nieskuteczne z tej racji, że w sprawie ustanowiony został pełnomocnik. Jak wskazano wyżej, skarżący w dniu 19 grudnia 2012 r. udzielił pełnomocnictwa doradcy podatkowemu S. W., które wpłynęło do organu w dniu 21 grudnia 2012 r. W skardze P. T. zarzuca, że skoro przesyłka zawierająca pełnomocnictwo została wydana organowi podatkowemu przez urząd pocztowy o godzinie 8.43, to doręczenie zastępcze dokonane 3 godziny później jest nieskuteczne. Należy jednak zauważyć, że w dniu [...] grudnia 2012 r. próbę doręczenia decyzji skarżącemu podjęto już o godzinie 7 rano, co wynika z notatki służbowej zamieszczonej w aktach sprawy. Ponadto ze zbiorowego dowodu odbioru nr 48 z dnia [...] grudnia 2012 r. - dokumentu wygenerowanego przez Urząd Pocztowy w Ś. wynika jednoznacznie, że pracownik Urzędu Skarbowego w Ś. dokonał w tym dniu odbioru korespondencji o godzinie 11.55. Wśród odebranych pism, znajdowało się wskazane wyżej pełnomocnictwo. Ma zatem rację organ podatkowy, że ustanowienie przez skarżącego kolejnego pełnomocnika, pozostaje bez wpływu na skuteczność doręczenia decyzji w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przez organ podatkowy przepisów regulujących postępowanie podatkowe, a w szczególności wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, tj.: art. 120, art. 121 § 1 i art. 145 § 2 W rezultacie, Sąd uznał, że prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w P. ustalił, że doszło do przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, zatem postanowienie organu wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacji podatkowej jest zgodne prawem. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło