III SA/Po 863/19

Dnia 12 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2019r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadniony I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2019r., nr [...] II. uchyla postanowienie [...] S.A. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] [...] i poprzedzające je postanowienie [...] S.A. z dnia [...] lutego 2019r. nr [...] [...], III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia H. S. z dnia [...] lipca 2019 r., doprecyzowanego pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłat abonamentowych, w łącznej kwocie [...]zł, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] sierpnia 2017 r. [...] S.A. wystawił na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 poz. 1438 t.j.; dalej: "u.p.e.a.") tytuł wykonawczy, obejmujący wymagalne należności pieniężne od dnia [...] stycznia 2012 r. do [...] lutego 2017 r. z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV. Jako zobowiązanego wskazano H. S.. W konsekwencji powyższego, w dniu [...] października 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w [...] dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Pismem z dnia [...] października 2018 r. H. S. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia sprawy. Jednocześnie wskazał, że od [...] marca 2013 r. nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym. W załączeniu przedłożył wyrok Sądu Rejonowego [...] – [...] w [...], sygn. akt V C [...] nakazujący zobowiązanemu i innym osobom opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy [...] w [...]. Ponadto H. S. zaprzeczył, aby przed wydaniem przedmiotowego wyroku posiadał jakikolwiek odbiornik telewizyjny czy radiowy. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. zawieszono postępowanie egzekucyjne w sprawie. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. [...] S.A. uznało zarzuty podniesione przez H. S. jako niezasadne. W uzasadnieniu wskazano, iż rejestracja odbiorników RTV zarejestrowanych na dane adresowe: [...] w [...] zgłoszona została na imię i nazwisko zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji – jak wskazuje organ – miała zostać wydana książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu RTV. Jednocześnie organ zaznaczył, że fakt nie przebywania pod wskazanym adresem nie powoduje ustania obowiązku regulowania opłat abonamentowych. Zobowiązany bowiem powinien dokonać wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych bądź – w zależności od sytuacji – zmienić adres użytkowania w/w odbiorników i uiszczać opłaty z tytuł abonamentu RTV. Nie przedłożenie przez stronę dokumentu stanowiącego o wyrejestrowaniu odbiorników RTV (po prawie 5 latach od powstania zadłużenia) – zdaniem organu – skutkuje uznaniem, że jest ona nadal zobowiązana do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a wszczęta egzekucja jest w pełni uzasadniona. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. [...] S.A. – po rozpatrzeniu zażalenia H. S. utrzymało w mocy powyższe postanowienie. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w [...], nr [...], uznał za nieuzasadniony zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku – powielając wypowiedź wierzyciela. H. S. złożył zażalenie. W uzasadnieniu zwrócił uwagę na fakt, iż nie otrzymał od wierzyciela żadnych dokumentów, które potwierdzałyby rejestrację na jego nazwisko. Jednocześnie zaznaczył, że po śmierci rodziców (którzy byli właścicielami odbiorników RTV), nie posiadał ani telewizora, ani radia. W konsekwencji był przekonany, że nie zarejestrowano go jako abonenta RTV. Ponadto, w kolejnej części pisma zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Jak wynika ze stanowiska wierzyciela, w dniu [...] lutego 2019 r. H. S. wyrejestrował odbiorniki RTV. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, popierając argumentację przedstawioną przez organ I instancji. Z kolei dnia [...] listopada 2019 r. H. S. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie podnosząc, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na niniejszą skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na postanowienie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Sądowa kontrola postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie możne oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Stosownie bowiem do art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela, w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest wiążące dla organu egzekucyjnego, zatem organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutu i podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Dlatego, aby dokonać ustaleń faktycznych należy aktualnie wzruszyć nie tylko zaskarżone postanowienia wydane przez organ egzekucyjny, lecz także postanowienia wydane przez wierzyciela. Potrzeba uchylenia tych aktów administracyjnych wynika z tej przyczyny, że [...] S.A. nie dokonało wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy istniał obowiązek podlegający analizowanej egzekucji. Zgromadzony materiał dowodowy – jak zostało skonstatowane w części historycznej – nie zawiera dokumentów umożliwiających dokonanie przez Sąd oceny, co do prawidłowości stanowiska wierzyciela w zakresie, w jakim uznaje on za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. Stwierdzić trzeba, że m.in. dla skutecznego powiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, o którym to powiadomieniu stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: "rozporządzenie"), nie było niezbędne jego dokonanie w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega jednak wątpliwości, że w aktach dotyczących przedmiotowego numeru identyfikacyjnego powinny być informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej abonentowi. [...] S.A. bowiem powinna zabezpieczyć swój interes, aby być w stanie wykazać – w innej formie – dopełnienie obowiązku powiadomienia abonenta o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Tymczasem spółka w żaden sposób nie wykazała w niniejszym postępowaniu, aby stosowne zawiadomienie zostało wydane, ani tym bardziej – faktycznie przesłane skarżącemu. Rolą wierzyciela jest jednak wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Ponadto, z akt sprawy nie wynika kiedy dokładnie doszło do zarejestrowania odbiornika RTV (i jakiego konkretnie) na nazwisko skarżącego, a zatem Sąd nie mógł zweryfikować również tych okoliczności, bowiem brak w aktach sprawy także dowodu wyrejestrowania właśnie przez skarżącego . [...] S.A. wskazała wyłącznie jednozdaniowo, że taka rejestracja została zgłoszona na nazwisko skarżącego pod adresem: [...] w [...]. Tym niemniej, w aktach sprawy brak było jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie tej tezy, co miałoby znaczenie dla oceny faktu zarejestrowania właśnie przez skarżącego. W konsekwencji takie czynności jak nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego jako użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, naliczanie opłat i zapisywanie zaległości na koncie użytkownika, czy w końcu wystawienie tytułu wykonawczego, nawet w sytuacji twierdzenia organu o istnieniu dowodu wyrejestrowania wymagają przedstawienia dowodów na powstanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Dopiero wówczas, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, można wnioskować o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, a co za tym idzie zgodnie z prawem odnotowywać zaległości na koncie abonenta, czy prowadzić egzekucję tych zaległości. Powtórzenia wymaga, że skoro w aktach niniejszej sprawy brakuje dokumentów, które zawierają dowody rejestracji odbiornika, czy też jego wyrejestrowania to nieudowodnione pozostają założenia dotyczące obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Dodać należy ,że skarżący tak w zarzucie p-ko czynności egzekucyjnej, jak i zażaleniu od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] konsekwentnie twierdził, że nie zarejestrował odbiornika ani go nie wyrejestrował. Nie sposób zaś odnieść się do treści środka odwoławczego od stanowiska wierzyciela, bowiem też nie ma go w aktach sprawy. Taki stan rzeczy uzasadnia stanowisko o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm.), art. 133 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 3, 4 i 5 ustawy o opłatach abonamentowych. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...], a także wiążące te organy oba postanowienia [...] S.A.S.A., czyli postanowienie z [...] lutego 2019 roku oraz postanowienie z dnia [...] lipca 2019 roku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zarówno wierzyciel, jak i organy egzekucyjne uwzględnią, że brak udokumentowania okoliczności powstania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych przesądza o zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak pkt. III wyroku.