III SA/Po 865/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-02-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.), Sędzia WSA Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny, na podstawie którego nałożono karę pieniężną za wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, w sytuacji gdy skarżący zaprzecza wyjaśnieniom przypisywanym mu przez organy i podnosi, że przejazd miał charakter wyłącznie prywatny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia faktyczne organów obu instancji, dotyczące celu przejazdu skarżącego, budzą wątpliwości. Ustalenia te opierały się głównie na notatce służbowej, której treść nie znajdowała potwierdzenia w protokole kontroli ani w zeznaniach skarżącego, który zaprzeczał wyjaśnieniom przypisywanym mu przez organy. Wobec tego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom ponowne, uzupełniające postępowanie dowodowe w celu niebudzącego wątpliwości ustalenia charakteru przejazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. K. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organ pierwszej instancji nałożył karę, uznając, że skarżący wykonywał przewóz drogowy bez wymaganego zezwolenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędne ustalenia faktyczne i niezasadne zastosowanie przepisów, twierdząc, że w dniu kontroli poruszał się pojazdem w celach prywatnych, a nie związanych z działalnością gospodarczą. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2019 roku nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. wydaną na podstawie art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r., poz. 1907 ze zm.) oraz ustaleń protokołu kontroli z dnia [...].08.2017 r. - nałożył na P. K. karę pieniężną w kwocie [...]zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2017 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] w miejscowości [...] zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] , którym kierował P. K.. Kierujący pojazdem, jak wskazał organ, wyjaśnił, że jedzie po opony z [...] do [...]. Przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że prowadzi własną działalność gospodarczą i nie posiada wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z wymaganej licencji, ponieważ zapomniał takie zaświadczenie wyrobić. W trakcie postępowania ustalono, że P. K. dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. uzyskał zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy. W oparciu o dokonane ustalenia organ uznał, że przedmiotowy przewóz drogowy był wykonywany jako niezarobkowy przewóz drogowy ( przewóz na potrzeby własne), co oznacza, że był on realizowany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Jednocześnie, wykonujący ten przewóz przedsiębiorca nie posiadał w dniu kontroli ważnego zaświadczenia, zgodnie z wymogiem art. 33 ust 1 ustawy, czym naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowane karą w wysokości [...] zł. W odwołaniu od decyzji P. K. zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, podnosząc, że w dniu [...] września 2017 r. nie przewoził żadnego ładunku w kontrolowanym pojeździe, nie wykonywał czynności transportu drogowego w sposób zawodowy i zarobkowy. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2019 r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłuchany w charakterze świadka P. K. zeznał jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą transportową pod nazwą [...] i nie posiada wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z wymaganej licencji ponieważ zapomniał tych dokumentów wyrobić. Z wykonywanych czynności kontrolnych sporządzono protokół, do którego kontrolowany nie wniósł zastrzeżeń. Organ odwoławczy wskazał także na złożone, jak wskazano, przez kontrolowanego wyjaśnienia, z których wynikało, że jedzie po opony. Organ II instancji wskazał również na to, że wobec strony Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzję nakładającą karę pieniężną za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co wynikało z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2016 r. Przedmiotowe naruszenie nie miało wobec tego charakteru jednorazowego. P. K. uzyskał stosowany dokument dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. K. wniósł o uchylenie decyzji i o umorzenie postępowania, ewentualnie o zmianę decyzji i wymierzenie kary pieniężnej w kwocie do [...] zł, lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucono - błędne ustalenia faktyczne poprzez nieuwzględnienie tego, że skarżący w dniu kontroli poruszał się przedmiotowym pojazdem jedynie w celach prywatnych, które nie były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą - błędne zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym i niezasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za użytkowanie pojazdu w celach prywatnych - naruszenie art. 7 kpa i art. 8 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu kontroli skarżący jechał do znajomego, nie świadczył usług przewozowych, nie przewoził żadnego ładunku w kontrolowanym pojeździe, nie wykonywał czynności transportu drogowego w sposób zawodowy i zarobkowy. Skarżący zaprzeczył twierdzeniom organów, jakoby wyjaśnił, że jedzie w sprawie opon czy po opony. Wskazał jedynie, że jedzie do znajomego, który zajmuje się oponami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy administracji, na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, przesłuchany w charakterze świadka P. K. zeznał, że prowadzi własną działalność gospodarczą i nie posiada wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z wymaganej licencji. W trakcie postępowania ustalono, że P. K. dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. uzyskał zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Jednocześnie, na co należy zwrócić uwagę, organy obu instancji powołują się na wyjaśnienie skarżącego, że w dniu kontroli jechał po opony z [...] do [...]. Jak natomiast wynika z zarzutów podnoszonych przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego jak i zarzutów podniesionych w skardze wniesionej do Sądu, że w dniu kontroli skarżący nie świadczył usług przewozowych, nie przewoził żadnego ładunku w kontrolowanym pojeździe, nie wykonywał czynności transportu drogowego w sposób zawodowy i zarobkowy. Skarżący zaprzeczył twierdzeniom organów, jakoby wyjaśnił, że jedzie w sprawie opon czy po opony. Wskazał jedynie, że jedzie do znajomego, który zajmuje się oponami. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, dalej : u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Przejazd powyższy musi być wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Musi być on zatem związany z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą w jakikolwiek, chociażby minimalny sposób. Zdaniem organów, jak wskazano wyżej, taki związek wynika z faktu, że w dniu kontroli skarżący jechał po opony z [...] do [...]. Ustalenia dokonane przez organy w tym zakresie budzą jednak wątpliwości, z tego względu, że nie wynikają one ze sporządzonego w trakcie kontroli protokołu, podpisanego przez skarżącego, a jedynie z notatki urzędowej, dotyczącej kontroli transportu drogowego sporządzonej w dniu [...] września 2017 r. ( k. 10 akt administracyjnych), odnośnie której, zarówno w aktach sprawy jak i w uzasadnieniach obu decyzji brak jakiejkolwiek informacji, na jakiej podstawie została sporządzona. Notatka nie została podpisana przez skarżącego. Jak wynika zaś z protokołu kontroli, w tym zakresie nie poczyniono żadnych ustaleń, przesłuchiwanemu w charakterze świadka skarżącemu kontrolujący nie zadali żadnych pytań o cel podróży. Jednocześnie zaś, jak wskazano wyżej, skarżący zaprzecza twierdzeniom organów, jakoby wyjaśnił, że jedzie w sprawie opon czy po opony. Podkreślał natomiast prywatny charakter tego przejazdu. W ocenie Sądu zatem, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wynika, że skarżący potwierdził wykonywanie przejazdu pojazdem w dniu kontroli w celu, na który wskazują organy, co mogłoby wiązać się z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Ustalenia faktyczne w tym zakresie, oparte wyłącznie na notatce służbowej, której treść nie znajduje potwierdzenia w zeznaniach skarżącego zawartych w protokole kontroli, zdaniem Sądu, budzą wątpliwości, a tym samym są niewystarczające dla dokonania oceny, czy w sposób prawidłowy nałożono na skarżącego karę za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Wobec wskazanych wyżej wątpliwości, co do dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń, Sąd uznał, że organy obu instancji przedwcześnie i zbyt arbitralnie uznały, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny dokonać uzupełniającego postępowania dowodowego, w celu nie budzącego wątpliwości ustalenia, czy w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., czy też przewóz ten miał charakter wyłącznie prywatny i nie był wobec tego wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325), orzekł o uchyleniu decyzji organów II i I instancji. O zwrocie skarżącemu kosztów sądowych postanowiono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło