III SA/Po 872/09

Dnia 18 marca 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisów w wysokości 200,00 zł terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia S.S. nie uiścił wskazanej opłaty sądowej. Po upływie wskazanego terminu skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który uzasadnił tym, że walczy z chorobą nowotworową uniemożliwiającą mu normalne funkcjonowanie. Na potwierdzenie przytoczonych okoliczności złożył jednocześnie zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan jego zdrowia. Z tego też powodu uchybił terminowi do uiszczenia opłaty i nie złożył w terminie wniosku o prawo pomocy. Jednocześnie skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji żoną, z którą ma wyłączoną ustawową wspólność majątkową i z tego względu nie posiada żadnych informacji dotyczących jej stanu majątkowego. Zaznaczył jednocześnie, że podział majątku wspólnego nigdy nie nastąpił z uwagi na jego brak, a skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, a nawet samochodu osobowego i żadnego majątku ruchomego. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.258 zł netto i poinformował, że 50% jego wynagrodzenia netto (1.629,40 zł) jest co miesiąc odprowadzane do Izby Celnej w P. z tytułu zajęcia komorniczego. Skarżący określił miesięczne koszty utrzymania na łączną kwotę 1.600,00 zł: koszty dojazdu do pracy – 500,00 zł, koszty wyżywienia 600,00 zł, koszty leczenia choroby nowotworowej – 500,00 zł. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] z powodu nieuiszczenia w zakreślonym terminie wpisu od skargi, ani nie złożenia w tym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przywrócenia terminu nie znajduje zastosowania do czynności procesowej obejmującej wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy, gdyż przedmiotowa czynność nie jest ograniczona żadnym terminem ze względu na art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy można złożyć przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem skuteczny od chwili jego wniesienia i dotyczy opłat i wydatków, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku. Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do sytuacji, w której strona przestaje być zobowiązana do uiszczenia opłaty. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zostaje złożony po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, należy zatem rozpoznać tylko z uwzględnieniem aktualnych i przyszłych kosztów postępowania, a więc z wyłączeniem kosztów, co do których upłynął termin ich uiszczenia. W przedmiotowej sprawie skarżący posiada stałe źródło utrzymania w postaci dochodów z wynagrodzenia za pracę, które po potrąceniu na rzecz Izby Celnej w P., wynoszą 1.629,40 zł. Wysokie koszty utrzymania oraz zły stan zdrowia, który pociąga za sobą zwiększone koszty leczenia i zakupu lekarstw powodują, że S.S. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga