III SA/Po 875/11

Dnia 06 marca 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2012 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Sz. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2006 roku; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący Sz. J. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 3 akt sądowych). W uzasadnieniu żądania wskazał, że urząd celny prowadzi wobec jego osoby postępowanie egzekucyjne i w związku z tym nie ma żadnych środków finansowych. Oświadczył przy tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest świadczenie emerytalne żony (1.144zł brutto miesięcznie). Małżonkowie nie posiadają żadnego majątku. Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło wątpliwości. Treści dokumentów złożonych do akt administracyjnych i sądowych oraz dane ujawnione w bazach internetowych wskazują bowiem, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi ([...] Sz. J., [...] ul. [...]; koncesja ważna do [...] marca 2015 roku). Korespondencję kierowaną na adres działalności gospodarczej Skarżącego odbiera pełnomocnik. Na tej samej nieruchomości działalność gospodarczą wykonują: D. J. (firma [...], obrót paliwami ciekłymi, koncesja ważna do [...] października 2030 roku), A. J. (fabryka mebli [...]) oraz S. J. i A. J. (firma [...]). Wnioskodawca dwukrotnie został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (pismo z dnia 07 grudnia 2011 roku oraz pismo z dnia 18 stycznia 2012 roku). Pomimo tego Skarżący nie udokumentował wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2009, 2010 oraz 2011 rok. Nie przedłożył wyciągów z czynnych rachunków bankowych oraz nie udokumentował wysokości egzekwowanych należności, rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokości kwot wyegzekwowanych od dnia 06 czerwca 2011 roku. W celu uzasadnienia żądania zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący przekazał natomiast: postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o umorzeniu postępowania ze skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, dwa zaświadczenia lekarskie stwierdzające stan po operacji raka, protokół majątkowy z dnia 28 września 2011 roku sporządzony w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] o zawieszeniu śledztwa oraz pisemne wyjaśnienie, w którym Wnioskodawca przedstawia własne stanowisko, co do prawnych warunków korzystania z obniżonej stawki podatku akcyzowego. Skarżący oświadczył ponadto, iż dokonano zajęcia jego świadczeń emerytalnych w celu realizacji kary pieniężnej nałożonej przez Inspekcję Ruchu Drogowego. Na dzień rozpoznania wniosku Sz. J. złożył do tutejszego Sądu dwadzieścia cztery skargi na rozstrzygnięcia dotyczące podatku akcyzowego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tych sprawach określił na kwotę około 6.890.810zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie to około 3.186zł. Łączna kwota wpisów od wszystkich skarg wynosi około 45.000zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej w sposób rzetelny i pełny (wniosek a contrario z art. 255 p.p.s.a.). Strona nienależycie realizuje obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, jeśli jej oświadczenie majątkowe jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz wynikających z tego możliwości płatniczych. Natomiast ocena czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy należy do sądu (referendarza sądowego) – art. 258, art. 260 p.p.s.a. Uwzględnienie żądania zwolnienia od kosztów sądowych okazało się niemożliwe, gdyż oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy jest niepełne, a przez to budzi wątpliwości. Skarżący w istotnej części nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, gdyż wysokość osiąganych przychodów nie została udokumentowana. Treści oświadczenia złożonego poborcy skarbowemu potwierdza fakt, że Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą (zadeklarował dochód brutto – 2.500zł miesięcznie), a nadto, czego również nie ujawnił w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, pobiera świadczenia emerytalne (zadeklarował ich wysokość na 1.350zł brutto miesięcznie). Okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności uzasadnienie żądania zwolnienia od kosztów sądowych, wysokość należności określonych zaskarżonymi rozstrzygnięciami (prawie 7.000.000zł) oraz informacje udostępnione w bazach internetowych (potwierdzone w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego), uzasadniają stanowisko, że rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej (w tym zrealizowane przychody za lata ubiegłe) są właściwą podstawą oceny zdolności płatniczych Wnioskodawcy. W tym kontekście podkreślić należy, iż Skarżący nie wykazał prawdziwości twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, gdzie utrzymuje, że brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych (brak wystarczającego majątku oraz brak odpowiedniej wysokości dochodów) jest skutkiem prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem żadnych informacji o wysokości egzekwowanych należności oraz zastosowanych środkach egzekucyjnych. Nie wykazał, że egzekucje są skuteczne i w jakim rozmiarze ograniczają jego zdolności płatnicze. Oświadczenie majątkowe nie pozwala określić możliwości płatniczych Wnioskodawcy wynikających ze stosunków rodzinnych. Wątpliwości budzą sugestie, że ujawnione w toku rozpoznania wniosku o prawo pomocy powiązania rodzinne nie skutkują określonymi możliwościami majątkowymi, które nie mogą i nie przekładają się na zdolności płatnicze Wnioskodawcy. Skarżący oświadczył, że działalność gospodarczą prowadzi na nieruchomości należącej do syna S. J. oraz, że w działalności gospodarczej wykorzystuje samochód ciężarowy (cysterna) należący do syna D. J. Zatem nie można przyjąć, jak to sugeruje Wnioskodawca, że pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą na nieruchomości położonej w miejscowości [...], ul. [...], istnieją stosunki rodzinne, ale nie istnieją żadne powiązania majątkowe. W zakresie korzyści realizowanych przez Skarżącego poza działalnością gospodarczą wskazać należy, że Wnioskodawca zamieszkuję w budynku należącym do córki. Budynek jest także wyposażonym w urządzenia domowe należące do córki. Wnioskodawca nie posiada własnego samochodu, ale korzysta z samochodu należącego do synowej. Wyjaśnić należy, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z bezskutecznością egzekucji należności pieniężnych. Egzekucja wypada bezskutecznie, gdy dłużnik nie ma majątku (przychodów), z których można zaspokoić zaległe należności. Natomiast warunki przyznania prawa pomocy spełnione są wówczas, gdy zarówno sytuacja majątkowa, jak i sytuacja rodzinna strony postępowania, wskazuje na brak możliwości zgromadzenia środków na niezbędne koszty postępowania sądowego. Podsumowując, oświadczenie majątkowe Skarżącego nie uzasadnia stanowiska, iż prawo do sądowej kontroli zaskarżonych aktów zostanie ograniczone z uwagi na to, że strona postępowania nie jest w stanie uiścić pełnych lub też jakichkolwiek kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.