III SA/Po 881/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-25
Skład orzekający: Sebastian Michalski – referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewykazania rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał prawdziwości twierdzeń dotyczących swojej trudnej sytuacji majątkowej, nie uzupełnił wymaganego oświadczenia majątkowego oraz nie przedstawił dokumentów potwierdzających ograniczenie zdolności płatniczych. Wobec braku dostatecznych dowodów na niemożność poniesienia kosztów sądowych, nie można uznać, że ich uiszczenie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. Organ odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak udokumentowania rzeczywistych możliwości płatniczych oraz powiązania majątkowe z rodziną. Skarżący nie uzupełnił wymaganego oświadczenia majątkowego pomimo wezwania. WSA w Poznaniu utrzymał odmowę przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lipca 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Sz. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2006 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 06 marca 2012 roku referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazane zostały następujące powody uzasadniające odmowę przyznania prawa pomocy.
Wysokość należności określonych zaskarżonymi rozstrzygnięciami (prawie 7.000.000zł) oraz informacje udostępnione w bazach internetowych (potwierdzone w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego), uzasadniają stanowisko, że rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej (w tym zrealizowane przychody za lata ubiegłe) jest właściwą podstawą oceny zdolności płatniczych Wnioskodawcy. Skarżący nie wykazał prawdziwości twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, gdzie utrzymuje, że brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych (brak wystarczającego majątku oraz brak odpowiedniej wysokości dochodów) jest skutkiem prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
Skarżący nie udokumentował wysokość osiąganych przychodów oraz kosztów jego uzyskania. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych informacji o wysokości egzekwowanych należności oraz zastosowanych środkach egzekucyjnych. Nie wykazał, że egzekucje są skuteczne i w jakim rozmiarze ograniczają jego zdolności płatnicze.
Ponadto oświadczenie majątkowe nie pozwala określić możliwości płatniczych Wnioskodawcy wynikających ze stosunków rodzinnych.
Wątpliwości budzą sugestie, że ujawnione w toku rozpoznania wniosku o prawo pomocy powiązania rodzinne nie skutkują określonymi możliwościami majątkowymi, które nie mogą i nie przekładają się na zdolności płatnicze Wnioskodawcy.
Skarżący oświadczył, że działalność gospodarczą prowadzi na nieruchomości należącej do syna S. J. oraz, że w działalności gospodarczej wykorzystuje samochód ciężarowy (cysterna) należący do syna D. J.
Nie można przyjąć, jak to sugeruje Wnioskodawca, że pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą na nieruchomości położonej w miejscowości [...], ul. [...], istnieją stosunki rodzinne, ale nie istnieją żadne powiązania majątkowe.
W zakresie korzyści realizowanych przez Skarżącego poza działalnością gospodarczą wskazać należy, że Wnioskodawca zamieszkuję w budynku należącym do córki. Budynek jest także wyposażonym w urządzenia domowe należące do córki. Wnioskodawca nie posiada własnego samochodu, ale korzysta z samochodu należącego do synowej.
Postanowieniem z dnia 09 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw Wnioskodawcy, gdyż został wniesiony po terminie.
W dniu 18 maja 2012 roku Skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i czworgiem wnucząt, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne Wnioskodawcy w kwocie 750zł brutto miesięcznie.
Pismem z dnia 18 czerwca 2012 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez:
- przedłożenie kserokopii zeznań podatkowych za 2009, 2010 i 2011 rok – dotyczy także domowników,
- udokumentowanie wysokości przychodu, w tym przychodu z działalności gospodarczej za 2012 rok oraz kosztów uzyskania przychodu za 2012 rok - dotyczy także domowników,
- przedłożenie spisu średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (proszę o przedłożenie własnoręcznego spisu wydatków oraz udokumentowanie przekazanych informacji za 3 ostatnie miesiące),
- przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 czerwca 2011r. – dotyczy także domowników,
- udokumentowanie zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokości wyegzekwowanych kwot za okres od dnia 01 czerwca 2011 roku.
Skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.
W konsekwencji oświadczenie majątkowe Skarżącego, mimo wyczerpania procedury z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), nadal budzi wątpliwości i jest niewystarczające do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Skoro Wnioskodawca nie wykonał skierowanego do niego wezwania, to przyjąć należało, że nie wykazał warunków dla objęcia go dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137). Postawa strony, która wybiórczo przedstawia swoją sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 roku, sygn. akt I FZ 287/08, Lex nr 494242).
W konsekwencji, bez względu na wysokość kosztów postępowania, nie można przyjąć, że obowiązek uiszczenia kosztów niniejszego postępowania spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło