III SA/Po 885/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-06-29

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które posiada na rachunku bankowym znaczną kwotę pochodzącą z dotacji, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo że środki te są przeznaczone na realizację projektu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy stowarzyszeniu, uznając, że posiadana przez nie kwota na rachunku bankowym wielokrotnie przewyższa koszty postępowania sądowego. Stowarzyszenie nie wykazało obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej zgromadzenie środków na opłacenie kosztów sądowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy zgodnie z przepisami PPSA.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniejszy wniosek został odrzucony, a strona uiściła wpis od skargi i opłatę kancelaryjną. Ponowny wniosek opierał się na tej samej argumentacji o braku środków. Sąd stwierdził znaczną poprawę sytuacji finansowej stowarzyszenia, posiadającego na rachunku bankowym ponad 40 tys. zł, co wielokrotnie przewyższało koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 czerwca 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 roku nr [...] w przedmiocie określenia kwoty z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem do zwrotu do budżetu Miasta P.; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżące Stowarzyszenie wnioskiem z dnia 15 grudnia 2017 roku wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2018 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy (k. 49 akt sądowych). Strona skarżąca uiściła wpis od skargi (623 zł) oraz opłatę kancelaryjną za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (100 zł). W terminie otwartym na złożenie skargi kasacyjnej skarżące Stowarzyszenie ponownie wystąpiło z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 87-88 akt sądowych). W uzasadnieniu kolejnego wniosku powtórzono pierwotną argumentację, że Stowarzyszenie nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych, czy opłacenie pełnomocnika z wyboru. Analiza złożonych oświadczeń majątkowych wskazuje, że zdolność uiszczenia kosztów postępowania sądowego strony skarżącej uległa znacznej poprawie. Na dzień złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie posiadało na rachunku bankowym kwotę 40.291,64 zł (wcześniej było to 5.820,38 zł). Wskazana powyżej kwota wielokrotnie przewyższa koszty postępowania sądowoadministracyjnego w drugiej instancji. Zatem nie można uznać, że Stowarzyszenie wykazało, iż nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 §2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2017, poz. 1369 ze zm.). Do uwzględnienia wniosku nie może prowadzi argumentacja, że członkami Stowarzyszenia są prawie wyłącznie emeryci i renciści, a wskazane środki pochodzą z dotacji i są przeznaczone na realizację projektu [...]. Odnosząc się do powyższej argumentacji powtórzyć należy, że ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 2015, poz. 1393 ze zm.) określa źródła finansowania działalności strony skarżącej. Majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Nie ulega więc wątpliwości, że każde stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są m.in. składki członkowskie. Stowarzyszenie powinno brać pod uwagę ewentualność ponoszenia kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Występując z kolejnym wnioskiem o przyznanie praw pomocy skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, aby podjęło jakiekolwiek działania mające na celu zgromadzenie środków na opłacenie kosztów sądowych ze wskazanych powyżej źródeł finansowania. Skoro nie została wykazana żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §2 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło