III SA/Po 885/17

Dnia 18 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem do zwrotu do budżetu Miasta Poznania oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta P. określił kwotę [...] zł z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem do zwrotu do budżetu Miasta P. przez Stowarzyszenie A "[...]" z siedzibą w P., jak również ustalił okres od [...] do [...] r. oraz od [...] do dnia wydania niniejszej decyzji jako termin, od którego naliczane są odsetki jak dla zaległości podatkowych, od kwoty [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że na podstawie umowy zawartej między Miastem Poznań a Stowarzyszeniem A "[...]" przekazano Stowarzyszeniu A "[...]" w dniu [...] środki finansowe na realizację zadania publicznego pt. "Działania mające na celu aktywizację ruchową osób powyżej 60. roku życia" pn. "[...]", w wysokości [...] zł. Termin realizacji zadania ustalono na okres od dnia [...] r. do dnia [...]. Przyznane środki finansowe Stowarzyszenie mogło wykorzystać do dnia [...] r., a niewykorzystane środki finansowe wraz z ewentualnymi odsetkami zwrócić w terminie 14 dni od zakończenia realizacji zadania, tj. do dnia [...]. Kontrola merytoryczna i finansowa przedłożonego sprawozdania wykazała braki w dokumentach księgowo-finansowych, których nie było w siedzibie Stowarzyszenia. Brak określonych rachunków był argumentowany zatrzymaniem i nieprzekazaniem do siedziby zarządu Stowarzyszenia dokumentacji finansowo-księgowej przez A. C.-A. pełniącą funkcję koordynatora i księgowej projektu. W sprawozdaniu końcowym z wykonania omawianej umowy zawarto wyjaśnienia dotyczące niezrealizowania części zadania pn. "[...]", tj. organizacji zajęć nordic walking i kupna kijków oraz zajęć z choreoterapii ze względu na brak środków finansowych na koncie Stowarzyszenia, które zostały wykorzystane przez A. C.-A. na cele prywatne bez zgody i wiedzy prezesa organizacji. Jednocześnie wskazano dzień [...]. jako termin, do którego realizowano zadanie zgodnie z ofertą z dnia [...] będącej załącznikiem do omawianej umowy, co było niezgodne umową, gdyż zadanie powinno być realizowane do dnia [...]. J. S.- prezes Stowarzyszenia, przedłożyła kserokopie faktur wystawionych przez kontrahentów oraz kserokopie duplikatów umów zleceń zawartych z prowadzącymi zajęcia dla seniorów, w których stwierdzono nieprawidłowości dotyczące rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w tych dokumentach a przedstawioną w dniu [...] historią rachunku bankowego Stowarzyszenia i rozliczeniem ze względu na rodzaj kosztów w sprawozdaniu, a zestawieniem faktur w sprawozdaniu (różnice dotyczyły dat wystawienia faktur i kwot poniesionych wydatków). Ponadto podpis wykonawcy projektu S. S. — instruktora realizującego zajęcia gimnastyczne w ramach omawianej umowy z Miastem, na oświadczeniu przedłożonym przez Stowarzyszenie, różnił się od podpisu na duplikacie umowy zlecenia dotyczącej realizacji zajęć gimnastycznych w ramach zadania pn. "[...]". W oparciu o wykazane dokumenty finansowo - księgowe Stowarzyszenia możliwe było rozliczenie kwoty [...] zł z kwoty [...] zł przekazanych środków finansowych w formie dotacji, na podstawie udokumentowanych wydatków dotyczących: wynagrodzenia fizjoterapeuty (kwota netto) – [...] zł, organizacji aerobiku wodnego – [...] zł, zakupu artykułów biurowych – [...] zł, zakupu środków czystości – [...] zł oraz zakupu materiałów promocyjnych – [...] zł. Organ wyjaśnił, że z uwagi na konieczność zapewnienia wkładu własnego w wysokości [...] % całości kwota [...] zł stanowiła kwotę środków własnych, które zapewniła w ramach umowy z Miastem - stąd też uznano kwotę 5.580,89 zł za kwotę poniesioną w ramach dotacji, natomiast kwota [...] zł została uznana za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Pismem z dnia 19 listopada 2010 r. Stowarzyszenie wystąpiło z prośbą o rozwiązanie umowy dotacji z uwagi na niemożność wykonania zleconego zadania w związku z brakiem środków finansowych na rachunku Stowarzyszenia, stąd też okres od dnia 19 listopada 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. został uznany za czas, od którego nie będą naliczane odsetki, odsetki zostały naliczone od dnia 15 stycznia 2011 r., do dnia wydania decyzji o zwrocie dotacji. Pismem z dnia [...] Stowarzyszenie A "[...]" wniosło odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie o odroczenie podjęcia decyzji do czasu zakończenia postępowania prokuratorskiego według zgłoszenia z dnia [...], rozszerzonego o zgłoszenie z dnia [...] roku. Decyzją z dnia 25 września 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego Stowarzyszenie potwierdziło niemożność rozliczenia finansowego pozostałej części dotacji i było to wystarczającą podstawą do zwrotu dotacji. Powołane w odwołaniu dowody z zeznań świadków nie doprowadziłyby do rozliczenia kwot pozyskanych środków na realizację zadania publicznego, a miałyby jedynie potwierdzić niezawłaszczenie żadnej części z kwoty dotacji i wykorzystania jej zgodnie z projektem. Nie było natomiast wątpliwości, że A. C.-A. dokonała zaboru środków finansowych należących do Skarżącego, co dotyczyło również przedmiotowej kwoty dotacji. W takiej sytuacji środki pozyskane z dotacji nie mogły zostać zatem wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. W efekcie Stowarzyszenie nie udokumentowało wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem części dotacji powyżej [...] zł i pozostałą cześć kwoty dotacji, tj. [...] zł należało uznać za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Stowarzyszenie A "[...]" z siedzibą w P. podniosło następujące zarzuty: - nie rozpatrzono merytorycznie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Poznania: - zastosowano niewłaściwą podstawę prawną w zaskarżonej decyzji SKO; - odwołanie rozpoznano w sposób opieszały i niestaranny, - zobowiązanie zostało przedawnione z powodu długotrwałości postępowania. W ocenie Skarżącego również zastosowany przepis art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nie mógł mieć zastosowania w sprawie, gdyż nie nastąpił żaden z wymienionych w uzasadnieniu SKO przypadków; w tej sprawie bowiem: 1) nie zapadło żadne orzeczenie sądowe stwierdzające wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wysokość przekazanej przez Prezydenta Miasta Poznania dotacji była zgodna z umową i była autonomiczną decyzją Prezydenta przekazana na rachunek bankowy Skarżącego, 3) Skarżący, jak wykazał w postępowaniu, z własnych środków zrealizował nierozliczoną w sprawozdaniu część umowy, ponadto w możliwych przypadkach postarał się o duplikaty dokumentów. Zdaniem Skarżącego SKO przeprowadziło proces odwoławczy nierzetelnie, a decyzja ze względów społecznych jest rażąco niesprawiedliwa i nie ma podstawy w obowiązującym prawie. Skarżący wskazał, że sprawa się toczy już od 2011 roku, wobec faktu, że Skarżący jest organizacją pozarządową, w tak długim czasie zanikają możliwości analitycznego jej rozpatrzenia; jak też wykazano wcześniej — osoba odpowiedzialna za projekt jest chora, inni uczestnicy projektu zmarli, a pozostali zmienili miejsce zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ administracji prawidłowo zastosował art. 252 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2017.2077 j.t.), zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W tym względzie wydanie zaskarżonej decyzji w świetle przywołanego przepisu art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nie było uwarunkowane wcześniejszym orzeczeniem sądowym stwierdzającym wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, ani wysokością przekazanej dotacji, a także wykazaniem, że z własnych środków zrealizowano nierozliczoną w sprawozdaniu część umowy. Nie miała zatem także znaczenia okoliczność, że w możliwych przypadkach skarżący postarał się o duplikaty dokumentów. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie stwierdzono wykorzystanie dotacji udzielonej przez skarżąc Stowarzyszenie niezgodnie z prawem. Skarżące Stowarzyszenie A "[...]" z siedzibą w P. nie podniosło żadnych nowych okoliczności, które mogły zostać uznane za istotne do podważenia rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie. Element istotny sprawy stanowi niesporna okoliczność, że A. C.-A. pełniąca funkcję koordynatora i księgowej projektu realizowanego przez skarżące Stowarzyszenie dokonała zaboru środków finansowych, które pochodziły z dotacji Miasta P. Wprawdzie nie ma również wątpliwości co argumentacji podniesionej przez Stowarzyszenie w kwestii stanu zdrowia wspomnianej osoby oraz zaufania jakim powinni obdarzać się członkowie organizacji non-profit przy realizacji wspólnych projektów, jednak nie zmienia to faktu, że środki pozyskane z dotacji nie zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Podejmowane następnie czynności i starania przez Stowarzyszenie na rzecz uregulowania brakującej dokumentacji księgowej oraz rozliczeń finansowych miały charakter naprawczy względem wcześniejszych uchybień. Niewykorzystanie środków dotacji zgodnie z jej przeznaczeniem zostało potwierdzone przez Stowarzyszenie, które wyjaśniło, że to A. C.-A. nie rozliczyła pozostających w jej gestii środków finansowych w części wydatków, tylko dokonała zaboru środków finansowych, co dotyczyło również przedmiotowej kwoty dotacji. Konsekwencje takiego działania A. C.-A. w rozpoznanej sprawie ponosi jednak całe Stowarzyszenie w imieniu którego ona występowała. Niewątpliwie bowiem Stowarzyszenie nie udokumentowało wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem części dotacji powyżej [...] zł. Taka okoliczność nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. Jej konsekwencją było orzeczenie o zwrocie pozostałej cześć kwoty dotacji, tj. [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Nie mogły tego zmienić okoliczności potwierdzone w zeznaniach świadków powołanych przez skarżącego, które nie dotyczyły rozliczenia pozyskanych środków na realizację projektu a jedynie kwestię niezawłaszczenia dotacji i jej wykorzystania zgodnie z projektem. W tym względzie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ odwoławczy uwzględnił wszystkie okoliczności podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji, ale nie miały one wpływu na prawną kwalifikację ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. W takiej zasadne było stwierdzenie organu, ze środki pozyskane z dotacji nie mogły zostać wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, co było wystarczające do orzeczenia obowiązku zwrotu dotacji w tym zakresie, natomiast przyczyny takiego stanu rzeczy stanowią w tym przypadku element niebędący podstawą oceny przy orzekaniu o zwrocie dotacji (jej części). Należy także odnieść się do zarzutu przedawnienia, jako że w omawianej sytuacji stosuje się odpowiednio Dział III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800). Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin do zwrotu ww. kwoty. Ponadto w myśl art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia omawianego zobowiązania nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, natomiast zgodnie z § 7 pkt 2) bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. W związku z powyższym od dnia [...] r. (data wniesienia poprzedniej skargi) do dnia [...] r. (data otrzymania przez tut. organ odpisu orzeczenia WSA) nie upłynął termin przedawnienia w omawianej sprawie gdyż zgodnie z przywołanym wyżej art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie względem Skarżącego z tytułu zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przedawniałoby się z dniem [...] r., stwierdzić należy, że wskutek ww. zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązanie to nie uległo na chwilę wydania zaskarżonej decyzji przedawnieniu. W rezultacie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, tj. poz. 1369), skargę należało oddalić.